Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym

Stypendia doktoranckie stanowią podstawowy środek wsparcia dla doktorantów, którzy angażują się w badania naukowe oraz prowadzenie dydaktyki na uczelniach. W ostatnich latach koszty życia w Polsce znacząco wzrosły, a wysokość stypendiów nie jest adekwatna do tych zmian. Obecne kwoty nie zapewniają młodym naukowcom godnych warunków do prowadzenia badań i rozwijania swojej kariery naukowej, co skutkuje ograniczoną możliwością pełnego zaangażowania się w pracę badawczą. Sytuacja ta może również prowadzić do zjawiska "drenażu mózgów", gdzie najzdolniejsi młodzi badacze wybierają karierę naukową za granicą, gdzie mogą liczyć na lepsze warunki materialne.

W obecnym systemie prawnym studia doktoranckie w realnej ocenie to praca na pełen etat, a nowela ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz regulaminy szkół doktorskich wprowadziły obowiązki, które nie pozwalają na pogodzenie studiów z pracą zawodową.

Reforma skróciła czas kształcenia do 4 lat i radykalnie zmniejszyła liczbę doktorantów, a ekwiwalentem ma być stypendium doktoranckie. Rosnąca inflacja sprawiła, że po publicznej debacie w tej sprawie ze strony Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego padło zobowiązanie do przygotowania rozwiązań, które pozwolą na podwyższenie stypendiów doktorantom w porównaniu z płacami dla pracowników naukowo-dydaktycznych, w tym stawki wynagrodzenia zasadniczego profesora uczelni. Stypendium obecnie wynosi w wymiarze netto dla doktoranta 2050 zł, a po dwóch latach, poprzedzone oceną średniookresową, wzrasta do 3000 zł.

Zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy w związku z wysoką inflacją rzędu 3-4% i jeszcze wyższym wzrostem kosztów życia zostanie podniesiona od 1 stycznia 2025 r. stawka stypendiów doktoranckich i płac w szkolnictwie wyższym poprzez odpowiedni wzrost wskaźnika minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora?

2. Czy w projekcie budżetu na rok 2025 uwzględniono wzrost subwencji i dotacji dla uczelni wyższych w wysokości pozwalającej na pokrycie postulowanych podwyżek stypendiów doktoranckich i płac oraz rosnących kosztów związanych ze wzrostem opłat za media?

Z wyrazami szacunku

dr Andrzej Grzyb Poseł na Sejm RP