Interpelacja w sprawie świadczeń emerytalno-rentowych kobiet
Data wpływu: 2024-11-13
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanki Zawisza i Konieczny interpelują w sprawie nierówności w świadczeniach emerytalno-rentowych kobiet, wynikających z przerw w karierze zawodowej związanych z macierzyństwem i luką płacową. Pytają o działania ministerstwa mające na celu zniwelowanie tych nierówności i poprawę sytuacji finansowej emerytowanych matek.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie świadczeń emerytalno-rentowych kobiet Interpelacja nr 6201 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie świadczeń emerytalno-rentowych kobiet Zgłaszający: Marcelina Zawisza, Maciej Konieczny Data wpływu: 13-11-2024 Szanowna Pani Ministro! Niższe świadczenia rentowe i emerytalne kobiet w Polsce wynikają z kilku istotnych czynników, które bezpośrednio związane są z pełnieniem przez nie funkcji macierzyńskich oraz opiekuńczych.
Różnice te mają zarówno charakter strukturalny, jak i systemowy, co w efekcie prowadzi do istotnej nierówności w wysokości otrzymywanych świadczeń emerytalnych między kobietami a mężczyznami. Problem niższych emerytur wśród kobiet - średnio o jedną trzecią w stosunku do mężczyzn - potęgowany jest w polskim systemie przez poniższe czynniki: Przerwy w aktywności zawodowej związane z macierzyństwem Kobiety często przerywają swoją aktywność zawodową, aby urodzić i wychować dzieci. Okresy te obejmują urlopy macierzyńskie, wychowawcze, jak również czas spędzony na opiece nad dziećmi w domu.
Mimo że za te okresy przysługują im określone świadczenia, nie są one wystarczające do zrekompensowania przerw w składkach emerytalnych. Długie okresy bez pracy lub z obniżonymi składkami skutkują niższą podstawą wymiaru przyszłej renty/emerytury, a większość z tych okresów jest bezskładkowa dla kapitału emerytalno-rentowego. Niższe zarobki kobiet wynikające z luki płacowej Kobiety, nawet gdy są aktywne zawodowo, zarabiają średnio mniej niż mężczyźni. Ta różnica wynika przede wszystkim z dyskryminacji w kształtowaniu warunków pracy i płacy.
Kobiety częściej spotykają się z ograniczonymi możliwościami awansu, są zatrudniane na niższych stanowiskach, a ich wynagrodzenia są zaniżane w porównaniu do mężczyzn pełniących te same funkcje (np. ostatnie działania Związku Zawodowego Konfederacja Pracy w Kaufladzie, gdzie pomimo uznania dyskryminacji płacowej przez PIP pracodawca nadal uporczywie łamie prawa pracownicze). Luka płacowa powoduje, że kobiety odprowadzają niższe składki emerytalne, co bezpośrednio przekłada się na wysokość ich przyszłych świadczeń. Dyskryminacja płacowa ma więc długotrwałe negatywne konsekwencje dla ich sytuacji finansowej na rencie/emeryturze.
Większa liczba dni opieki nad dziećmi/członkami rodziny Kobiety częściej niż mężczyźni korzystają z urlopów związanych z opieką nad dziećmi oraz zasiłków opiekuńczych, co dodatkowo zmniejsza okres składkowy. W praktyce, choć te dni są częściowo zaliczane do stażu pracy, to wpływają negatywnie na wysokość odprowadzanych składek i co za tym idzie - na wysokość przyszłej emerytury. Niejednokrotnie to kobiety przejmują na siebie opiekę nad najbliższymi członkami rodziny, często samotnie wychowują dzieci z niepełnosprawnościami i są zmuszone do rezygnacji z pracy na rzecz pełnienia ciągłej opieki nad dzieckiem.
Ograniczone możliwości powrotu na rynek pracy Po zakończeniu urlopów macierzyńskich lub wychowawczych kobiety często spotykają się z trudnościami w powrocie na rynek pracy. Wynika to z braku elastycznych form zatrudnienia, niedostosowania rynku do potrzeb matek oraz stereotypów związanych z ich rolą. Mnożą się przypadki, kiedy kobiety po powrocie z urlopów związanych z macierzyństwem tracą zatrudnienie ze względu na brak skutecznej ochrony prawnej bądź zachęty dla pracodawców.
Trudności te skutkują dłuższymi okresami bezrobocia lub zatrudnieniem na gorszych warunkach, co dodatkowo wpływa na zmniejszenie ich przyszłych świadczeń emerytalnych. Wiek emerytalny kobiet Kobiety przechodzą na emeryturę wcześniej, co skutkuje krótszym okresem pracy i przekłada się na krótszy okres składkowy i niższe świadczenia emerytalne. Dłuższa średnia długość życia Kobiety żyją przeciętnie dłużej niż mężczyźni. Zgromadzone przez nie środki emerytalne muszą być rozłożone na większą liczbę lat. W efekcie otrzymują one niższe miesięczne świadczenia, mimo że przez całe życie mogły odprowadzać składki porównywalne do mężczyzn.
Niższe świadczenia niezależnie od statusu rodzinnego Ważnym aspektem jest również fakt, że kobiety mają niższe świadczenia emerytalne niezależnie od tego, czy wychowują dzieci samotnie, czy w związkach partnerskich. Nawet jeśli kobieta dzieli obowiązki wychowawcze z partnerem, to na nią zazwyczaj spada większa część odpowiedzialności za opiekę nad dziećmi, co prowadzi do większej liczby przerw w karierze zawodowej i mniejszych dochodów. Niestety, system emerytalny nie uwzględnia w wystarczającym stopniu tych nierówności, co skutkuje niższymi emeryturami dla kobiet niezależnie od ich statusu rodzinnego.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie działaniami reorganizacyjnymi w PKP PLK SA, w tym likwidacją posterunków i redukcją zatrudnienia, obawiając się negatywnego wpływu na bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Pytają ministra o analizy bezpieczeństwa i nadzór nad sytuacją kadrową oraz o reakcję na sygnały o presji na pracowników.
Posłowie pytają o działania Ministerstwa Infrastruktury w sprawie poprawy warunków pracy kontrolerów ruchu w lokalnych centrach sterowania (LCS), zwracając uwagę na bezpieczeństwo i higienę pracy przy wielu monitorach oraz brak finansowania badań w tym zakresie. Interpelacja dotyczy również planów zmian w przepisach prawa pracy w celu poprawy bezpieczeństwa na kluczowych stanowiskach.
Poseł Maciej Konieczny pyta o zgodność modeli współpracy platform dostawczych z prawem pracy, szczególnie w kontekście minimalnego wynagrodzenia i obejścia przepisów poprzez stosowanie umów zleceń i najmu pojazdów. Wyraża obawy co do potencjalnych nadużyć i braku odpowiedniej ochrony praw pracowniczych.
Poseł Maciej Konieczny wyraża zaniepokojenie planowanym wdrożeniem ETCS L1 LS na sieci TEN-T, argumentując, że może to być droższe i mniej efektywne niż ETCS L1 FS lub bezpośrednie wdrożenie ETCS L2, pytając o negocjacje z UE, terminy wdrożeń i koszty. Pyta, czy Ministerstwo podjęło próby negocjacji z UE w sprawie wydłużenia terminu wdrożenia interoperacyjności oraz o plany i koszty wdrożenia ETCS L2 i GSM-R/FRMCS.
Posłowie pytają Ministra Infrastruktury o konkretne plany poprawy infrastruktury kolejowej, w tym budowę nowych stacji, mijanek, zwiększenie przepustowości linii kolejowych oraz odbudowę mostów, szczególnie w kontekście wsparcia kolejowych przewozów towarowych i sieci TEN-T. Interpelacja ma na celu uzyskanie informacji o konkretnych działaniach rządu w celu eliminacji "wąskich gardeł" w infrastrukturze kolejowej.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zmiana polega na dodaniu do art. 50e ust. 2 pkt 2 kolejnego punktu (pkt 3), który uwzględnia zwolnienia od pracy i obowiązków służbowych wynikające z ustawy o publicznej służbie krwi przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych. Celem jest uwzględnienie honorowych dawców krwi w systemie świadczeń. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o sporcie oraz w ustawie o przygotowaniu EURO 2012, mające na celu poprawę sytuacji zawodniczek, zawodników i sędziów sportowych. Najważniejsze zmiany obejmują wydłużenie i podwyższenie stypendiów sportowych dla kobiet po urodzeniu dziecka, zapewnienie ochrony prawnej sędziom sportowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy publicznych, doprecyzowanie procedur przekształcania związków sportowych w polskie związki sportowe oraz umożliwienie dofinansowania zadań związanych z przygotowaniem kadr narodowych przez Instytut Sportu – Państwowy Instytut Badawczy. Nowelizacja ma na celu zniwelowanie nierówności i usprawnienie funkcjonowania sportu w Polsce.
Przedłożony dokument to informacja dla Marszałka Sejmu RP o emeryturach i rentach przyznanych na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. Informację składa Prezes Rady Ministrów, Donald Tusk, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 82 ust. 2 tej ustawy. Dokument ma charakter sprawozdawczy i dotyczy emerytur i rent przyznawanych przez Prezesa Rady Ministrów. Nie wprowadza zmian w prawie.
Przedstawiony dokument to "Informacja o sytuacji osób starszych w Polsce za 2024 r." przygotowana przez Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, z upoważnienia Ministra do spraw Polityki Senioralnej. Dokument analizuje różne aspekty życia seniorów, takie jak sytuacja demograficzna, ekonomiczna, rodzinna, zdrowotna, sytuacja na rynku pracy oraz dostępność usług społecznych. Wykorzystano w tym celu najnowsze dane GUS, a celem jest diagnoza i opis warunków życia osób starszych. Zawiera również wnioski i rekomendacje dotyczące polityki senioralnej.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Rady Ministrów z wykonywania ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży w 2024 roku. Sprawozdanie szczegółowo opisuje działania podejmowane przez Radę Ministrów w zakresie realizacji ustawy, bazując na danych i opiniach uzyskanych od różnych ministerstw, instytucji i urzędów. Celem sprawozdania jest ocena realizacji przepisów ustawy w 2024 roku, a także pokazanie wysiłków Rady Ministrów w poprawie traktowania macierzyństwa, rozumienia kobiet w ciąży i dostępu do zabiegów przerywania ciąży w sytuacjach tego wymagających. Dokument zawiera informacje dotyczące rozwoju demograficznego Polski, opieki prenatalnej, wsparcia materialnego dla kobiet w ciąży, dostępu do metod planowania rodziny, badań prenatalnych, pomocy uczennicom w ciąży, edukacji młodzieży, procedur przerywania ciąży oraz działań podejmowanych w celu respektowania przepisów ustawy.