Interpelacja w sprawie potrzeby zmiany przepisów dotyczących zniesławienia w kontekście rozwoju technologii cyfrowych
Data wpływu: 2024-11-15
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Dariusz Matecki pyta o plany Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczące nowelizacji art. 212 Kodeksu karnego (zniesławienie) w kontekście rozwoju technologii cyfrowych i problemu manipulacji dowodami. Wyraża zaniepokojenie brakiem odpowiednich procedur weryfikacji dowodów cyfrowych i postuluje dostosowanie przepisów do współczesnych realiów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie potrzeby zmiany przepisów dotyczących zniesławienia w kontekście rozwoju technologii cyfrowych Interpelacja nr 6287 do ministra sprawiedliwości w sprawie potrzeby zmiany przepisów dotyczących zniesławienia w kontekście rozwoju technologii cyfrowych Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 15-11-2024 Zwracam się z prośbą o wyjaśnienia oraz przedstawienie stanowiska resortu w sprawie konieczności nowelizacji przepisów dotyczących zniesławienia, w szczególności art. 212 Kodeksu karnego, w kontekście postępu technologicznego i rosnącego znaczenia dowodów cyfrowych.
Obecnie, w związku z dynamicznym rozwojem technologii cyfrowych oraz łatwością manipulacji materiałami w postaci obrazów, dźwięków czy wideo (np. poprzez technologię deep fake), przepisy prawa karnego stają przed nowymi wyzwaniami. Przestępstwo zniesławienia z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej niesie za sobą szczególne zagrożenia zarówno dla poszczególnych osób, jak i całych instytucji. Pojawia się również problem braku odpowiednich procedur dotyczących weryfikacji dowodów cyfrowych, co komplikuje prowadzenie postępowań.
W związku z powyższym kieruję następujące pytania: Status prac Jakie są aktualne działania w zakresie oceny i ewentualnej nowelizacji art. 212 Kodeksu karnego? Czy planowane zmiany uwzględniają specyfikę nowych technologii? Dowody cyfrowe i ich weryfikacja Czy ministerstwo pracuje nad wprowadzeniem szczegółowych procedur weryfikacji dowodów cyfrowych, w tym metod umożliwiających skuteczne rozpoznawanie zmanipulowanych materiałów takich jak deep fake? Czy istnieją plany stworzenia szybszych mechanizmów dostępu do opinii biegłych w sprawach wymagających analizy cyfrowej?
Odpowiedzialność za zniesławienie Czy ministerstwo rozważa zmniejszenie zakresu odpowiedzialności karnej za zniesławienie, szczególnie poprzez rezygnację z kar pozbawienia wolności, które w obecnych realiach mogą być postrzegane jako nieadekwatne do społecznej szkodliwości czynu? Zmieniające się realia społeczne i technologiczne Jak ministerstwo planuje uwzględnić w swoich działaniach rosnące znaczenie mediów społecznościowych oraz internetowych platform komunikacyjnych, które są najczęstszym miejscem występowania potencjalnych pomówień?
Czy planowane są dodatkowe środki edukacyjne lub regulacyjne, które mogą pomóc w ograniczeniu skali takich zjawisk? Proszę o przedstawienie działań ministerstwa mających na celu dostosowanie obowiązujących przepisów do współczesnych realiów technologicznych i społecznych, aby skuteczniej chronić obywateli i instytucje przed zagrożeniami wynikającymi z manipulacji cyfrowych oraz jednocześnie zapewnić przestrzeganie podstawowych praw obywatelskich.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w Kodeksie postępowania karnego, modyfikując katalog przestępstw, w których możliwe jest stosowanie określonych procedur. Zmiany te dotyczą przestępstw wymienionych w rozdziałach XVI i XVII Kodeksu karnego oraz szeregu innych artykułów. Dodatkowo, ustawa zawiera przepisy przejściowe regulujące postępowanie w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, a także określa datę wejścia w życie ustawy na 14 dni po jej ogłoszeniu.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o kuratorach sądowych, mając na celu zwiększenie efektywności naboru do służby kuratorskiej oraz poprawę funkcjonowania i organizacji tej służby. Kluczową zmianą jest wprowadzenie nowych wzorów legitymacji służbowych dla kuratorów i aplikantów, aby mogły być uznane za dokumenty publiczne. Ustawa umożliwia Ministrowi Sprawiedliwości zwolnienie aplikanta z części aplikacji kuratorskiej bez konieczności zwalniania go z egzaminu. Ponadto, doprecyzowano zasady przyznawania dodatku specjalnego kuratorom oraz rozszerzono możliwości delegowania kuratorów do Ministerstwa Sprawiedliwości.
Projekt ustawy wprowadza do Kodeksu karnego nowy artykuł 255b, który penalizuje publiczne rozpowszechnianie w sieci teleinformatycznej treści przedstawiających popełnianie określonych czynów zabronionych, takich jak przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności seksualnej, znęcanie się nad zwierzętami (w tym głowonogami), naruszenie nietykalności cielesnej prowadzące do poniżenia oraz przestępstwa skarbowe związane z hazardem. Ma to na celu zwalczanie tzw. patostreamingu, który jest zjawiskiem szkodliwym społecznie, szczególnie dla dzieci i młodzieży. Ustawa przewiduje karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, z wyłączeniem przypadków, gdy czyn został popełniony w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, kolekcjonerskiej lub naukowej. Dodatkowo, penalizowane jest również rozpowszechnianie treści przedstawiających pozorowane popełnienie tych czynów, jeśli są one przedstawiane jako autentyczne.
Projekt ustawy o zmianie Kodeksu karnego ma na celu wzmocnienie ochrony autonomii seksualnej i skuteczniejsze ściganie przypadków doprowadzenia do obcowania płciowego lub innych czynności seksualnych poprzez nadużycie zależności lub wykorzystanie krytycznego położenia. Proponuje się podniesienie sankcji za przestępstwo z art. 199 k.k., wprowadzenie typu kwalifikowanego dla przypadków nadużycia szczególnego zaufania (np. relacje terapeuta-pacjent, przełożony-podwładny) oraz wyeliminowanie możliwości orzekania kar w zawieszeniu w tego typu sprawach. Argumentuje się, że obecne kary są niewspółmierne do wagi naruszenia autonomii seksualnej i nie pełnią funkcji prewencyjnej, a proponowane zmiany są zgodne z Konstytucją RP, prawem UE i standardami międzynarodowymi dotyczącymi praw człowieka.
Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie sankcji karnych i kar za uporczywe utrudnianie kontaktów rodzica lub innej bliskiej osoby z małoletnim dzieckiem, lub utrudnianie sprawowania opieki nad nim, wbrew orzeczeniu sądu, ugodzie sądowej, lub ugodzie zawartej przed mediatorem. Proponuje się dodanie nowego artykułu do Kodeksu karnego, penalizującego uporczywe utrudnianie kontaktów (art. 209a), a także dodanie do Kodeksu wykroczeń przepisu, który penalizuje jednorazowe utrudnianie kontaktów (art. 106a). Celem jest ochrona prawa dziecka do kontaktu z bliskimi i przeciwdziałanie alienacji rodzicielskiej, która ma negatywny wpływ na rozwój dziecka. Ponadto, możliwe będzie orzeczenie wobec sprawcy środka zabezpieczającego w postaci terapii.