Interpelacja w sprawie elastyczności systemu pracy nauczycieli oraz niematerialnych czynników wpływających na atrakcyjność zawodu

Szanowna Pani Minister,

w ostatnich latach obserwujemy narastający problem niedoboru nauczycieli w polskich szkołach. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w roku szkolnym 2022/2023 liczba nauczycieli zmniejszyła się o 3,6 tys. w porównaniu z poprzednim rokiem, co stanowi spadek o 0,7%. Ponadto, w sierpniu 2024 roku kuratoria oświaty raportowały brak 22 tysięcy nauczycieli, co wskazuje na pogłębiający się kryzys kadrowy.

Analizy wskazują, że jednym z czynników wpływających na odchodzenie nauczycieli z zawodu jest brak elastyczności w systemie pracy wynikający z przepisów zawartych w Karcie Nauczyciela. Obecne regulacje ograniczają możliwość korzystania z urlopów w trakcie roku szkolnego, co utrudnia nauczycielom godzenie obowiązków zawodowych z życiem prywatnym i obniża atrakcyjność tego zawodu.

Oprócz wynagrodzeń istotne są również inne niematerialne czynniki, na które może wpływać Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz ustawodawca. Należą do nich: uproszczenie i zmniejszenie obciążeń administracyjnych, stworzenie przyjaznego środowiska pracy sprzyjającego współpracy, a także podnoszenie społecznego prestiżu zawodu nauczyciela poprzez kampanie informacyjne i docenianie osiągnięć pedagogicznych.

W obliczu prognozowanego pogłębiania się kryzysu kadrowego w edukacji, istnieje pilna potrzeba wprowadzenia zmian mających na celu zwiększenie atrakcyjności zawodu nauczyciela.

W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega potrzebę zwiększenia elastyczności systemu pracy nauczycieli, w tym umożliwienia korzystania z urlopów w trakcie roku szkolnego?

2. Czy planowane są prace nad nowelizacją Karty Nauczyciela w celu dostosowania jej przepisów do współczesnych realiów i potrzeb nauczycieli?

3. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu przeciwdziałania niedoborom kadrowym w polskich szkołach oraz zwiększenia atrakcyjności zawodu nauczyciela?

4. Czy ministerstwo przeprowadziło analizy dotyczące przyczyn odchodzenia nauczycieli z zawodu oraz czynników zniechęcających potencjalnych kandydatów do podjęcia pracy w oświacie? Jeśli tak, jakie wnioski wynikają z tych analiz?

5. Czy ministerstwo planuje konsultacje społeczne z nauczycielami oraz przedstawicielami związków zawodowych w celu wypracowania rozwiązań mających na celu poprawę warunków pracy i zatrudnienia w oświacie?

6. Czy ministerstwo dostrzega inne niematerialne rozwiązania, które mogłyby wpłynąć na zwiększenie atrakcyjności zawodu nauczyciela, poza wspomnianymi powyżej?

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Piątkowski Poseł na Sejm RP