Interpelacja w sprawie funkcjonowania i przyszłości Narodowego Centrum Badań i Rozwoju
Data wpływu: 2024-11-21
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Piątkowski pyta o działania naprawcze podjęte przez Ministerstwo Nauki w związku z nieprawidłowościami w NCBR oraz o plany na przyszłość tej instytucji. Wyraża zaniepokojenie brakiem transparentności i niegospodarnością w NCBR, domagając się wyjaśnień i działań naprawczych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie funkcjonowania i przyszłości Narodowego Centrum Badań i Rozwoju Interpelacja nr 6550 do ministra nauki w sprawie funkcjonowania i przyszłości Narodowego Centrum Badań i Rozwoju Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski Data wpływu: 21-11-2024 Szanowny Panie Ministrze, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) zostało powołane w 2007 roku jako agencja wykonawcza odpowiedzialna za realizację polityki naukowej i innowacyjnej państwa. Jego głównym celem jest wspieranie badań naukowych oraz prac rozwojowych, które przyczyniają się do rozwoju gospodarczego i społecznego Polski.
W ostatnich latach NCBR stało się przedmiotem licznych kontrowersji związanych z nieprawidłowościami w zarządzaniu środkami publicznymi oraz brakiem transparentności w procesie przyznawania dotacji. W 2023 roku Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę w NCBR, która wykazała liczne nieprawidłowości organizacyjne i zarządcze, w tym przypadki nielegalnego finansowania projektów o wątpliwej wartości merytorycznej. W wyniku tych ustaleń w marcu 2024 roku dyrektor centrum został odwołany ze stanowiska przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
W kwietniu 2024 roku nowy dyrektor NCBR złożył zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez swojego poprzednika oraz jego zastępców, dotyczące m.in. niegospodarności i przyznawania dotacji „swoim“ podmiotom. W czerwcu 2024 roku Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego poinformowało o kolejnych nieprawidłowościach w centrum, skutkujących koniecznością zwrotu ponad 2 milionów złotych oraz odstąpieniem od podpisania umów na około 5 milionów złotych. W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania. 1.
Jakie działania podjęło Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w celu naprawy stwierdzonych nieprawidłowości w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju? Czy przeprowadzono kontrolę wewnętrzną lub audyt finansowy dotyczący działalności NCBR? Jeśli nie, to czy takie działania są planowane w najbliższym czasie? 2. Jakie kroki podjęto w celu odzyskania środków publicznych niewłaściwie rozdysponowanych przez NCBR? Czy osoby odpowiedzialne za stwierdzone nieprawidłowości poniosły już konsekwencje prawne lub dyscyplinarne? 3. Jakie są obecne kryteria przyznawania dotacji przez NCBR?
Czy wprowadzono zmiany mające na celu zwiększenie transparentności i obiektywności tego procesu? Jeśli tak, to jakie? 4. Jakie działania edukacyjne lub informacyjne podjęło Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w celu promowania zasad transparentności i odpowiedzialności wśród podmiotów korzystających ze środków publicznych przyznawanych przez NCBR? 5. Jakie są plany ministerstwa dotyczące przyszłości Narodowego Centrum Badań i Rozwoju? Czy rozważane są zmiany w strukturze organizacyjnej, celach statutowych lub sposobie finansowania centrum? 6.
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie mechanizmów umożliwiających większą społeczną kontrolę nad działaniami NCBR, aby zapobiec podobnym nieprawidłowościom w przyszłości? Z poważaniem Krzysztof Piątkowski Poseł na Sejm RP
Interpelacja dotyczy nierówności w dostępie do instytucji kultury pomiędzy dużymi miastami a mniejszymi ośrodkami, podkreślając ograniczony dostęp do oferty kulturalnej dla mieszkańców mniejszych miejscowości i obszarów wiejskich. Poseł pyta o działania podejmowane przez państwo w celu wyrównywania tych nierówności oraz o skuteczność dotychczasowych instrumentów wsparcia.
Interpelacja dotyczy narastającego problemu antybiotykooporności i braku monitoringu bakterii opornych w środowisku, zwłaszcza w ściekach szpitalnych. Poseł pyta o istnienie ogólnokrajowego monitoringu, regulacje dotyczące oczyszczania ścieków medycznych oraz współpracę ministerstw w zakresie przeciwdziałania antybiotykooporności.
Poseł kwestionuje skuteczność ustawy o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych, wskazując na brak ciągłości finansowania między etapem planowania a realizacją rekultywacji. Pyta o konkretne źródła finansowania działań naprawczych i ewentualne zmiany legislacyjne w celu zapewnienia adekwatnego finansowania ze środków budżetu państwa.
Poseł Piątkowski pyta o potrzebę kompleksowej reformy przestarzałej ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz o to, który organ administracji rządowej jest właściwy w tej sprawie. Krytykuje przekazywanie interpelacji pomiędzy różnymi ministerstwami.
Poseł Piątkowski interweniuje w sprawie paraliżu decyzyjnego we wspólnotach mieszkaniowych spowodowanego biernością właścicieli i pyta o planowane rozwiązania w nowelizacji ustawy. Krytykuje brak mechanizmów umożliwiających podejmowanie uchwał pomimo trwałej bierności części współwłaścicieli.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.
Projekt ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB) ma na celu stworzenie ram prawnych dla efektywnego wykorzystania środków z pożyczki SAFE od Komisji Europejskiej na wzmocnienie europejskiego przemysłu obronnego. Ustawa określa zasady działania FIZB, rolę Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) w zarządzaniu instrumentem oraz zasady kontroli i audytu wykorzystania środków. FIZB będzie finansować zadania wynikające z Planu inwestycji w europejskim przemyśle obronnym, spłatę pożyczki SAFE, a także inne wydatki związane z bezpieczeństwem i obronnością kraju. Wprowadza także mechanizmy prefinansowania w przypadku niedoboru środków.