Interpelacja w sprawie wpływu organów państwowych na regulacje dotyczące WIBOR
Data wpływu: 2025-01-08
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Interpelacja dotyczy braku nadzoru państwowego nad wskaźnikiem WIBOR w przeszłości i pyta, na podstawie jakich przepisów i decyzji organów państwowych WIBOR był opracowywany przed objęciem go regulacjami unijnymi i krajowymi. Posłowie pytają o wpływ państwa na proces ustalania WIBOR i kwestionują brak prawnych regulacji w tym zakresie.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wpływu organów państwowych na regulacje dotyczące WIBOR Interpelacja nr 7289 do ministra finansów w sprawie wpływu organów państwowych na regulacje dotyczące WIBOR Zgłaszający: Rafał Komarewicz, Ewa Szymanowska, Kamil Wnuk Data wpływu: 08-01-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnich latach w przestrzeni publicznej coraz częściej zaczęły pojawiać się pytania w odniesieniu do wskaźnika WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate; w dalszej części interpelacji skrót „WIBOR” będzie używany w takim znaczeniu).
Wątpliwości nasuwają się w szczególności w związku z nadzorem nad opracowywaniem (ustalaniem) WIBOR w przeszłości. W powszechnym odbiorze społecznym WIBOR funkcjonował jako wskaźnik o charakterze urzędowym, co jednak było sprzeczne z prawdą. Zwrócił na to uwagę choćby Sąd Okręgowy w Suwałkach w wyroku z dnia 15 października 2024 r. (sygn. akt I C 217/24). WIBOR przez lata był opracowywany bowiem na podstawie danych podawanych przez same banki w procesie tzw. fixingu, którego organizatorem było Stowarzyszenie Rynków Finansowych ACI Polska.
Zgodnie z dostępnymi informacjami podmiot ten nie podlegał w tej materii żadnemu państwowemu nadzorowi, a sam WIBOR był regulowany wyłącznie przez wewnętrzne procedury, nie zaś przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego lub decyzje organów państwowych (organów władzy publicznej). Niejasna jest również podstawa powstania i rozpoczęcia opracowywania WIBOR. Nie sposób bowiem znaleźć materiały dotyczące tej kwestii.
Potrzeba dogłębnego wyjaśnienia tych okoliczności wynika z tego, że WIBOR nie był jedynie instrumentem wykorzystywanym dla potrzeb rynku międzybankowego, czy szerzej rynku kapitałowego i finansowego, lecz był powszechnie stosowany przez banki w umowach kredytowych zawieranych z konsumentami, jako miernik od którego uzależnione było oprocentowanie kredytu. Zatem WIBOR był (i jest nadal) stawką, od której zależy wysokość miesięcznych rat milionów Polaków. Sytuacja, w której nie podlegał on żadnym zewnętrznym (państwowym) regulacjom lub nadzorowi jest ciężka do wyobrażenia i zaakceptowania.
Raz jeszcze podkreślam, że WIBOR przestał być sprawą wewnętrzną sektora bankowego, gdy same banki podjęły decyzję, aby rozpocząć masowe (i bezalternatywne) stosowanie tej stawki w umowach kredytowych z obywatelami, którzy w przeważającej części nie mieli wykształcenia ekonomicznego i liczyli, że WIBOR jest regulowany i nadzorowany przez państwo polskie. W celu uniknięcia nieporozumień wskazuję, że moja interpelacja dotyczy wyłącznie okresu zakreślonego w pytaniach. Stąd ewentualne kwestie związane z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2019/482 z dnia 22 marca 2019 r.
(wpisanie WIBOR na listę wskaźników kluczowych) czy decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 16 grudnia 2020 r. (wydanie zezwolenia dla GPW Benchmark na opracowywanie wskaźników referencyjnych) pozostają poza obszarem interpelacji. Dlatego proszę o odniesienie się precyzyjnie do wskazanego okresu i ówczesnego stanu prawnego, nie zaś do aktów prawnych i decyzji wydanych wiele lat później. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o art. 192 ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, uprzejmie proszę Pana Ministra o szczegółową odpowiedź na poniższe konkretne pytania. Kiedy i na podstawie jakich przepisów zaczął być opracowywany WIBOR? Czy ww.
przepisy miały charakter przepisów prawa powszechnie obowiązującego? Czy ww. przepisy zostały przyjęte w oparciu o jakąś decyzję organu państwowego (jeśli tak, to jaką)? Czy jakikolwiek organ państwowy (organ władzy publicznej) miał wpływ na treść tych przepisów (np. zatwierdził ich treść lub miał jakikolwiek inny wpływ na ich treść)? W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytania zawarte w pkt.
2-4, proszę o wskazanie czy w takim przypadku na rozpoczęcie opracowywania WIBOR jakikolwiek wpływ miało państwo polskie (jego organy), czy był to jedynie przejaw pozaprawnej (niepodlegającej prawnym regulacjom) samoregulacji sektora bankowego, pozostającej poza nadzorem państwowym? Jakie przepisy regulowały opracowywanie WIBOR przed wejściem w życie regulaminu fixingu stawek referencyjnych WIBOR i WIBID z dnia 1 lutego 2004 r.? Czy ww. przepisy miały charakter przepisów prawa powszechnie obowiązującego? Czy ww. przepisy zostały przyjęte w oparciu o jakąś decyzję organu państwowego (jeśli tak, to jaką)?
Poseł Rafał Komarewicz pyta o postęp prac nad ustawą o zrównoważonym rozwoju miast i ich obszarów funkcjonalnych, w szczególności o konsultacje międzyresortowe, akceptację ministra finansów oraz uwzględnienie uwag samorządów. Kwestionuje również wysokość udziału procentowego związków w dochodach z PIT, sugerując jego zwiększenie dla Krakowa i okolic.
Poseł pyta Premiera, czy uważa, że ujednolicenie nadzoru nad hutnictwem (przez jedno ministerstwo lub pełnomocnika rządu) jest konieczne dla usprawnienia jego ochrony oraz czy jest gotów podjąć działania w tym kierunku. Poseł wyraża zaniepokojenie rozdrobnieniem nadzoru i jego negatywnym wpływem na konkurencyjność polskiego hutnictwa.
Poseł Komarewicz wyraża oburzenie w związku z doniesieniami o nieetycznym uzależnianiu leczenia raka trzustki w PIM MSWiA od dobrowolnych wpłat pacjentów i domaga się wyciągnięcia konsekwencji wobec osób odpowiedzialnych. Pyta o konkretne działania MSWiA w tej sprawie, skargi na inne placówki oraz planowane usprawnienia w kontroli.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości ma na celu wdrożenie opcji z dyrektywy UE, umożliwiającej zwolnienie niektórych przedsiębiorstw z obowiązku raportowania w zakresie zrównoważonego rozwoju (ESG) za lata 2025 i 2026. Zwolnienie to dotyczy jednostek, które nie przekraczają określonych progów zatrudnienia (1000 osób) i przychodów (1,9 mld zł). Celem jest zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla firm, które docelowo nie będą objęte szerszym zakresem raportowania ESG. Ustawa wprowadza przepis epizodyczny pozwalający na niewykonywanie obowiązków w zakresie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju w okresie przejściowym.
Przedłożony dokument to sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Obrony Narodowej dotyczące uchwały Senatu w sprawie ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększania Bezpieczeństwa SAFE. Komisje po rozpatrzeniu uchwały Senatu wnoszą o przyjęcie wszystkich poprawek Senatu zawartych w punktach 1-4. Poprawka nr 1 ma być głosowana łącznie z poprawką nr 4. Dokument ten stanowi element procesu legislacyjnego, w którym Sejm rozpatruje poprawki Senatu do ustawy.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o funkcjonowaniu banków spółdzielczych. Komisje Sejmowe zajmują się rozpatrzeniem poprawek zgłoszonych w drugim czytaniu. Najważniejsze zmiany to skreślenia wybranych punktów w artykułach ustawy oraz zmiana brzmienia jednego z ustępów dotyczących funduszu stabilizacyjnego banków spółdzielczych. Celem poprawek jest prawdopodobnie deregulacja i modyfikacja zasad funkcjonowania funduszu stabilizacyjnego.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących funkcjonowania banków spółdzielczych, ich zrzeszania się i banków zrzeszających, a także wprowadzenie zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, prawie bankowym, prawie upadłościowym, ustawie o SKOK oraz ustawie o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. Głównym celem jest deregulacja i dostosowanie regulacji do aktualnych potrzeb rynku, a także wzmocnienie systemu ochrony banków spółdzielczych poprzez wprowadzenie instrumentu subpartycypacji. Zmiany mają również na celu uproszczenie procedur i zwiększenie efektywności funkcjonowania zrzeszeń banków spółdzielczych.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej w zakresie funkcjonowania rynku finansowego i ochrony jego uczestników. Wprowadza zmiany w szeregu ustaw, w tym w Prawie Bankowym, ustawie o Narodowym Banku Polskim, ustawie o ostateczności rozrachunku, prawie upadłościowym, ustawie o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, ustawie o usługach płatniczych oraz ustawie o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. Zmiany te dotyczą m.in. minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych, zdolności do pokrycia strat i dokapitalizowania instytucji, porównywalności opłat za rachunki płatnicze, poleceń przelewu natychmiastowego w euro oraz wskaźników referencyjnych w instrumentach finansowych.