Interpelacja w sprawie możliwości utracenia środków z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji na poprawę zasobów wodnych w Wielkopolsce Wschodniej
Data wpływu: 2025-02-04
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł wyraża zaniepokojenie możliwością utraty 120 mln zł z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji przeznaczonych na poprawę zasobów wodnych w Wielkopolsce Wschodniej, spowodowanej zmianą podejścia PGW Wody Polskie do realizacji projektu. Pyta ministerstwo o analizę sytuacji, działania w celu uproszczenia procedur oraz plan na rozwiązanie problemu degradacji jezior Powidzkiego Parku Krajobrazowego.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie możliwości utracenia środków z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji na poprawę zasobów wodnych w Wielkopolsce Wschodniej Interpelacja nr 7793 do ministra klimatu i środowiska w sprawie możliwości utracenia środków z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji na poprawę zasobów wodnych w Wielkopolsce Wschodniej Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski Data wpływu: 04-02-2025 Gniezno, 4 lutego 2025 r. Szanowna Pani Minister, Wielkopolska Wschodnia od wielu już lat boryka się z problemem drastycznie obniżającego się poziomu wód w jeziorach Powidzkiego Parku Krajobrazowego.
Sytuacja ta spowodowana jest z jednej strony wieloletnią eksploatacją złóż węgla brunatnego przez Kopalnię Węgla Brunatnego w Koninie, z drugiej – trudną sytuacją klimatyczną. Degradacja jezior i zmniejszająca się ilość wody w akwenach bardzo mocno wpływa na rozwój gospodarki lokalnej, w tym turystyki, a także na stan środowiska przyrodniczego terenów Powidzkiego Parku Krajobrazowego. W 2022 roku pojawiła się nadzieja na realne rozpoczęcie działań w kierunku poprawy zasobów wodnych w regionie.
W listopadzie 2022 roku podpisano list intencyjny pomiędzy PGW Wody Polskie, ZE PAK SA, województwem wielkopolskim, Nadleśnictwem Miradz oraz samorządami lokalnymi dotyczący współpracy w zakresie realizacji zadania pn. „Zwiększenie retencji i ochrony przeciwpowodziowej środkowej Warty poprzez wykorzystanie potencjału zbiorników wyrobiskowych w zlewni Biskupiej Strugi oraz przystosowanie Kanału Ślesińskiego do przerzutu wód”. Koncepcja przerzutu wód do zbiorników po odkrywkach wspierana była przez Parlamentarny Zespół ds. Ochrony Pojezierzy Wielkopolski Wschodniej.
30 października 2024 roku odbyło się posiedzenie Komisji Ochrony Środowiska i Obszarów Wiejskich Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski oraz wszystkich interesariuszy ww. projektu w celu poznania ich stanowisk i stopnia faktycznego zaangażowania w działania związane z uruchomieniem projektu. W trakcie spotkania PGW Wody Polskie (RZGW w Poznaniu i Bydgoszczy) przekazały informację o tym, że przeprowadziły wewnętrzną analizę dotychczas proponowanego zestawu zadań (25 zadań), które były planowane i przeznaczone dla wschodniej Wielkopolski.
W wyniku tej analizy sześć zadań zostało odrzuconych jako zadania pozastatutowe Wód Polskich , w tym zadanie dotyczące przerzutu nadmiaru wody z Warty do zbiorników po odkrywkach Jóźwin IIB. Pozostałe zadania zostały odpowiednio zhierarchizowane . Należy nadmienić, że wypełnienie odkrywki Jóźwin IIB to najlepszy sposób na zatrzymanie odpływu wód z jezior Powidzkiego Parku Krajobrazowego. Naturalne zapełnienie zbiornika Jóźwin IIB potrwa ok. 35 lat . W tym czasie jeziora Powidzkiego Parku Krajobrazowego zdążą całkowicie wyschnąć, a region będzie mierzył się z problemem na miarę katastrofy ekologicznej.
Przywrócenie wody w akwenach będzie wówczas dużo trudniejsze. W związku z tym absolutnie zasadne wydaje się wspomożenie procesu wypełniania odkrywki Jóźwin IIB i realizacja ww. projektu, tym bardziej że zostały wynegocjowane z Komisją Europejską środki na realizację tego strategicznego projektu dot. zasobów wodnych w Wielkopolsce Wschodniej, w tym wspominanego przerzutu, w kwocie 120 mln zł z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Środki te muszą zostać wykorzystane i rozliczone do końca 2029 roku.
Patrząc na tempo prac oraz zupełnie nowe podejście PGW Wody Polskie do realizacji wcześniej poczynionych założeń, wykorzystanie tych środków w zasadzie wydaje się niemożliwe. Pieniądze przepadną, projekt nie zostanie zrealizowany, a problem odpływu wód z jezior będzie tylko narastał. ZE PAK SA, realizujący zadania rekultywacyjne odkrywek Kopalni Węgla Brunatnego w Koninie, gotowy jest do zaangażowania zarówno operacyjnego, jak i finansowego w realizację projektu, a realizacja przerzutu wód do zbiorników po odkrywkach przyczyni się do odtwarzania wód w jeziorach, ciekach i mokradłach.
Zadania wyznaczone mu w listopadzie 2022 roku wykonuje zgodnie z założeniami. Województwo wielkopolskie z siedzibą Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego wynegocjowało i zabezpieczyło środki z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Samorządy lokalne również gotowe są ponieść część kosztów. Jedynie podejście PGW Wody Polskie wydaje się stać na przeszkodzie, bowiem instytucja nie wykazuje faktycznej chęci wypracowania konkretnych rozwiązań, które usprawnią i przyspieszą realizację projektu.
Poseł wyraża zaniepokojenie potencjalnym ograniczaniem roli Domów Pomocy Społecznej (DPS) w ramach deinstytucjonalizacji usług społecznych i pyta o plany ministerstwa dotyczące utrzymania i rozwoju DPS-ów oraz zapewnienia równowagi między usługami środowiskowymi a opieką instytucjonalną. Pyta także, czy ministerstwo planuje poprawę warunków funkcjonowania DPS-ów i czy możliwe jest uznanie DPS-ów za filar systemu pomocy społecznej.
Poseł kwestionuje decyzję o wyłączeniu kategorii juniora starszego w sportach nieolimpijskich z punktacji Systemu Sportu Młodzieżowego, argumentując, że zaszkodzi to finansowaniu i rozwojowi sportu młodzieżowego. Pyta o podstawy tej decyzji, cele, konsultacje ze związkami sportowymi oraz ocenę potencjalnych negatywnych skutków.
Poseł pyta Minister Edukacji o stanowisko w sprawie postulatów Unii Metropolii Polskich dotyczących zmiany zasad finansowania oświaty, szczególnie w kontekście niewystarczających środków i sposobu kalkulacji potrzeb oświatowych. Pyta również, czy ministerstwo planuje zmiany w sposobie kalkulacji tych potrzeb.
Poseł pyta ministra o jego stanowisko w sprawie wyrównania sytuacji finansowej miast na prawach powiatu, zgodnie z postulatami Unii Metropolii Polskich, oraz o ewentualne prace nad zmianami legislacyjnymi w tym zakresie. Podkreśla, że miasta te są w gorszej sytuacji finansowej w porównaniu do innych jednostek samorządu terytorialnego.
Poseł pyta ministra finansów, dlaczego autogaz (LPG) nie został włączony do pakietu obniżającego ceny paliw (CPN) i czy rząd planuje to zmienić, uwzględniając potencjalne koszty dla budżetu. Uważa on, że pominięcie LPG powoduje nierówne traktowanie użytkowników różnych rodzajów paliw.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej dotyczącego zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzenia 2023/1805 w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Wprowadza zmiany w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja dotyczy m.in. definicji, obowiązków armatorów i dyrektorów urzędów morskich, monitorowania emisji gazów cieplarnianych, kar pieniężnych za niezgodność z przepisami oraz zasilania statków energią elektryczną z lądu. Celem jest zmniejszenie wpływu transportu morskiego na środowisko poprzez promowanie stosowania paliw alternatywnych i ograniczenie emisji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz innych ustawach (Prawo energetyczne, Prawo ochrony środowiska, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), aby zapewnić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Określa obowiązki i kary dla operatorów statków powietrznych, zarządzających lotniskami i dostawców paliw lotniczych w zakresie SAF oraz tworzy mechanizmy wsparcia finansowego dla produkcji i rozwoju SAF.
Projekt ustawy ma na celu implementację rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze, Prawie energetycznym, Prawie ochrony środowiska oraz ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, aby umożliwić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Ustawa określa obowiązki i uprawnienia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie monitorowania i egzekwowania przepisów dotyczących SAF. Projekt wprowadza również kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia ReFuelEU Aviation.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, wprowadzając zmiany mające na celu dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i rozporządzeń UE. Zmiany te obejmują m.in. rozszerzenie definicji trwałych użytków zielonych, dodanie nowych celów interwencji w zakresie ochrony torfowisk i kontynuacji zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, oraz modyfikację zasad przyznawania płatności, w tym płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz premii z tytułu zalesień. Ponadto wprowadza się zmiany dotyczące składania wniosków o przyznanie premii. Celem nowelizacji jest implementacja przepisów unijnych i wsparcie zrównoważonego rolnictwa.