Interpelacja w sprawie postulowanych zmian w ustawie o dochodach JST w kontekście wyrównania sytuacji finansowej miast na prawach powiatu
Data wpływu: 2026-04-13
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta ministra o jego stanowisko w sprawie wyrównania sytuacji finansowej miast na prawach powiatu, zgodnie z postulatami Unii Metropolii Polskich, oraz o ewentualne prace nad zmianami legislacyjnymi w tym zakresie. Podkreśla, że miasta te są w gorszej sytuacji finansowej w porównaniu do innych jednostek samorządu terytorialnego.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie postulowanych zmian w ustawie o dochodach JST w kontekście wyrównania sytuacji finansowej miast na prawach powiatu Interpelacja nr 16565 do ministra finansów i gospodarki w sprawie postulowanych zmian w ustawie o dochodach JST w kontekście wyrównania sytuacji finansowej miast na prawach powiatu Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski Data wpływu: 13-04-2026 Gniezno, 13 kwietnia 2026 r. Szanowny Panie Ministrze, Zarząd Unii Metropolii Polskich (UMP) przyjął stanowisko w sprawie zmian w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (JST) oraz systemie finansowania oświaty.
Eksperci UMP wskazują, że pogłębiający się brak adekwatności finansowania między ustawowymi kompetencjami a realnymi dochodami samorządów wymaga działań legislacyjnych, by przywrócić przejrzystość i przewidywalność finansów lokalnych. Miasta na prawach powiatu to „najwięksi przegrani” obecnych zmian. Z analizy raportu NIST „Sukces w ogóle, ale diabeł tkwi w szczególe, czyli o ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z października 2024 r.” wynika, że miasta na prawach powiatu wykazały najniższy wzrost dochodów w wyniku reformy.
Podczas gdy przeciętne województwo odnotowało wzrost dochodów o 6,01%, w miastach na prawach powiatu zysk ten wyniósł średnio 3,76% (mediana to zaledwie 2,85%). Unia Metropolii Polskich, przyjmując stanowisko ma na celu wskazanie fundamentalnych obszarów wymagających reformy i nowych rozwiązań normatywnych oraz sformułowanie ramowych rekomendacji, których wdrożenie przyczyni się do wzmocnienia zdolności operacyjnych JST. 1. Wyrównanie miastom na prawach powiatu procentowych udziałów w dochodach podatników PIT i CIT, które obecnie są niższe od sumy udziałów gmin i powiatów, a dotychczas udziały stanowiły sumę należną gminie i powiatowi.
Postuluje się zatem zwiększenie udziałów miast na prawach powiatu: ➢ w dochodach z PIT z 8,6% do poziomu 9%, obliczonego jako suma udziałów gmin i powiatów (odpowiednio 7% i 2%), ➢ w dochodach z CIT z 2,2% do poziomu 3,3%, obliczonego jako suma udziałów gmin i powiatów (odpowiednio 1,6% i 1,7%). 2. Ustalenie tego samego wskaźnika zamożności dla mnpp co pozostałych jednostek takich jak gmina, powiat i województwo (tj. 100% zamiast 80%), co przywróci mnpp szanse otrzymywania dochodów wyrównawczych.
UMP ocenia obecny mechanizm jako wymagający korekty i proponuje sprawiedliwy podział środków wg następującego harmonogramu: Etap I (od 2027 r.): Wyrównanie udziału miast na prawach powiatu w PIT do poziomu 9% (obecnie 8,6%), co stanowi sumę udziałów gmin i powiatów. Etap II (od 2028 r.): Podwyższenie udziału w CIT z 2,2% do 3,3%. Etap III (od 2029 r.): Przywrócenie szans na dochody wyrównawcze poprzez ustalenie wskaźnika zamożności na poziomie 80-100%.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania: Jak Pan Minister odniesie się do zawartej w stanowisku Zarządu Unii Metropolii Polskich kwestii wyrównania sytuacji finansowej miast na prawach powiatu? Czy resort pracuje nad zmianami w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (JST) w kontekście wyrównania sytuacji finansowej miast na prawach powiatu? Z wyrazami szacunku Poseł Tadeusz Tomaszewski
Poseł pyta Minister Edukacji o stanowisko w sprawie postulatów Unii Metropolii Polskich dotyczących zmiany zasad finansowania oświaty, szczególnie w kontekście niewystarczających środków i sposobu kalkulacji potrzeb oświatowych. Pyta również, czy ministerstwo planuje zmiany w sposobie kalkulacji tych potrzeb.
Poseł pyta ministra finansów, dlaczego autogaz (LPG) nie został włączony do pakietu obniżającego ceny paliw (CPN) i czy rząd planuje to zmienić, uwzględniając potencjalne koszty dla budżetu. Uważa on, że pominięcie LPG powoduje nierówne traktowanie użytkowników różnych rodzajów paliw.
Poseł Tomaszewski pyta o bariery cyfrowe w dostępie do świadczenia wspierającego, szczególnie dla osób niepełnosprawnych i wykluczonych cyfrowo, oraz postuluje wprowadzenie możliwości uzyskania decyzji w formie papierowej. Wyraża obawy o bezpieczeństwo danych i potencjalne nadużycia związane z elektroniczną formą obsługi świadczenia.
Poseł Tomaszewski wyraża zaniepokojenie niską sprawnością fizyczną dzieci i młodzieży w Polsce, wynikającą z raportu "WF z AWF". Pyta ministerstwo zdrowia o plany dotyczące zaangażowania lekarzy POZ w monitorowanie sprawności fizycznej dzieci oraz zapoznanie się z wynikami raportu, a także o stan medycyny sportowej w kraju.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych, doprecyzowując zwolnienie z podatku dla nagród sportowych. Zmiana dotyczy art. 21 ust. 1 pkt 40a i rozszerza zakres zwolnienia o nagrody otrzymywane od Polskiego Związku Sportu Niesłyszących i Stowarzyszenia Olimpiady Specjalne Polska za wyniki na igrzyskach głuchych i światowych igrzyskach Olimpiad Specjalnych. Nowelizacja ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2026 r. Ustawa wejdzie w życie dzień po ogłoszeniu.
Projekt ustawy zmienia zasady finansowania jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z obszarami chronionymi. Celem jest zwiększenie powierzchni obszarów prawnie chronionych w Polsce, przy jednoczesnym zapewnieniu zrównoważonego rozwoju i sprawiedliwości społecznej. Zmiany dotyczą głównie gmin z dużymi parkami narodowymi i rezerwatami, które borykają się z ograniczeniami rozwojowymi. Ustawa ma zachęcać do tworzenia i rozszerzania obszarów chronionych poprzez poprawę sytuacji finansowej samorządów, na terenie których się one znajdują, przy neutralnym wpływie na budżet państwa.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Celem zmian jest prawdopodobnie modyfikacja zasad pobierania podatków i opłat lokalnych oraz dystrybucji dochodów między jednostkami samorządu terytorialnego. Szczegółowe konsekwencje tych zmian będą zależały od treści proponowanych przepisów, które nie zostały zawarte w analizowanym fragmencie.
Projekt ustawy zakłada zastąpienie dotychczasowej opłaty miejscowej opłatą turystyczną, co ma na celu zwiększenie dochodów gmin, szczególnie tych silnie obciążonych ruchem turystycznym, niezależnie od spełnienia kryteriów klimatycznych i krajobrazowych. Ustawa wprowadza obowiązek poboru opłaty turystycznej przez pośredników (np. platformy rezerwacyjne) i przekazywania jej gminie, a także umożliwia gminom różnicowanie stawek opłaty w zależności od lokalizacji i sposobu płatności. Ma to na celu rekompensatę kosztów zewnętrznych generowanych przez turystykę, takich jak utrzymanie czystości, ochrona środowiska i ograniczenie dostępności mieszkań. Wprowadzenie opłaty turystycznej ma wspierać równowagę między potrzebami mieszkańców a rozwojem sektora turystycznego.
Prezydent odmawia podpisania ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, argumentując to brakiem uzasadnienia dla tak szybkich i daleko idących zmian w zasadach opodatkowania fundacji rodzinnych. Prezydent wskazuje na krótki okres funkcjonowania fundacji rodzinnych od wprowadzenia instytucji, brak rzetelnej oceny ich wpływu na gospodarkę, nieprzeprowadzenie adekwatnych konsultacji społecznych, co godzi w zasadę pewności prawa i zaufanie przedsiębiorców do państwa. Proponowane zmiany mogą zniechęcać do korzystania z fundacji rodzinnych, obniżając konkurencyjność polskich regulacji na tle innych krajów. Ustawa została przyjęta w pośpiesznym trybie legislacyjnym bez należytej analizy i konsultacji.