Interpelacja w sprawie oskładkowania podróży służbowych pracowników przez ZUS
Data wpływu: 2025-03-04
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Waldemar Sługocki interweniuje w sprawie spornej interpretacji przez ZUS przepisów dotyczących podróży służbowych i oskładkowania diet, co prowadzi do niepewności wśród przedsiębiorców. Pyta, czy ministerstwo monitoruje kontrole ZUS w tym zakresie i czy planowane są zmiany legislacyjne w Kodeksie pracy, aby doprecyzować definicję podróży służbowej.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie oskładkowania podróży służbowych pracowników przez ZUS Interpelacja nr 8482 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie oskładkowania podróży służbowych pracowników przez ZUS Zgłaszający: Waldemar Sługocki Data wpływu: 04-03-2025 Szanowna Pani Minstro, przez ostatnie lata zauważa się rosnący udział polskich przedsiębiorstw na rynkach całej Europy i świata, pozyskiwanie klientów i umacnianie pozycji polskich marek na zagranicznych rynkach. Zauważalny jest, tak pożądany, rozwój polskich firm m.in. w zakresie technologii.
Powyższe wiąże się z koniecznością zaangażowania pracowników polskich przedsiębiorstw do wykonywania czynności poza siedzibą przedsiębiorstw i rodzimych zakładów i zlecenia im wyjazdów do klientów zagranicznych celem rozwijania działalności i wykonywania zadań u klientów zlokalizowanych czasami na całym świecie. Praca w dzisiejszych czasach nie ogranicza się jedynie do wykonywania czynności w jednym zakładzie, w jednym miejscu. Pomimo rozwoju technologii umożliwiających zdalną komunikację lub działanie, niejednokrotnie nie jest to możliwe i konieczny jest udział i obecność człowieka „na miejscu”.
W związku z powyższym pojawia się problem z kwalifikacją wyjazdów pracowników. Przykładem może być przedsiębiorstwo produkcyjne, które poza produkcją, sprzedażą produktu, zajmuje się ich montażem, uruchomieniem i serwisem w miejscu docelowym, tj. u klienta, który może mieć siedzibę poza granicami kraju lub na terenie kraju, ale poza miejscem zakładu pracy, gdzie świadczona jest praca. Chodzi o wykorzystanie potencjału i kwalifikacji zatrudnionego pracownika do wykonywania czynności poza siedzibą pracodawcy bez konieczności zlecania tych usług podmiotom zewnętrznym.
Otrzymujemy wiele zgłoszeń od przedsiębiorców, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ramach prowadzonych kontroli kwestionuje prawidłowość podstawy składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od przychodów z tytułu diet wypłacanych przez pracodawców na podstawie poleceń wyjazdów służbowych oraz z tytułu finansowania przez pracodawców kosztów noclegów, przejazdu. ZUS najczęściej uznaje, że sporny jest charakter wyjazdów pracowników, a tymczasem pracodawcy od wypłaconych diet nie odprowadzają składek.
Z praktyki wynika, że ZUS najczęściej podwyższa podstawę wymiaru składek w drodze decyzji poprzez doliczenie do podstawy wymiaru składek kwoty wypłaconej tytułem diet i kwot na pokrycie kosztów noclegów, przejazdu związanych z podróżą służbową. W efekcie prowadzi do powstania niedopłaty składek, albowiem ZUS uznaje, że taki wyjazd pracownika nie jest podróżą służbową. Sporna pozostaje interpretacja przepisu Kodeksu pracy odnosząca się do podróży służbowych, tj. przepis art.
775 Kodeksu pracy, zgodnie z którym „pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową”. Celem art. 775 § 1 i 2 Kodeksu pracy jest zrekompensowanie pracownikowi zwiększonych wydatków z tytułu pracy poza siedzibą pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy.
Z przepisu tego można wywieść, że podróż służbowa polega na wykonywaniu na polecenie pracodawcy zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub stałe miejsce pracy pracownika. Zatem, aby uznać dany wyjazd pracowniczy za podróż służbową, muszą być spełnione następujące warunki: 1) miejsce podróży służbowej musi być inne niż siedziba pracodawcy lub stałe miejsce pracy, 2) podróż służbowa musi być realizowana w oparciu o jednostronne polecenie pracodawcy, a nie w oparciu o dwustronne uzgodnienie pomiędzy pracownikiem i pracodawcą, 3) celem podróży służbowej ma być wykonanie zadania służbowego.
Na podstawie komentowanego przepisu pracodawcy praktykują polecenia służbowych wyjazdów w celu wykonania przez ich pracowników ściśle określonych zadań poza siedzibą pracodawcy lub miejscem pracy (np. wyjazdy do zakładu klienta, w tym klienta zagranicznego, celem dokonania montażu lub serwisu).
Poseł Sługocki zwraca uwagę na brak nagród jubileuszowych dla nauczycieli z ponad 40-letnim stażem pracy i pyta, czy Ministerstwo Edukacji planuje nowelizację Karty Nauczyciela w celu wprowadzenia dodatkowych progów nagród. Podkreśla, że brak uznania dla tak długiej służby jest przeoczeniem i niewykorzystaną szansą motywacyjną, zwłaszcza w obliczu braków kadrowych.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie brakiem postępów w zabezpieczeniu rzeki Odry po katastrofie ekologicznej w 2022 roku, krytykując specustawę odrzańską jako nieskuteczną i pytając o konkretne działania podjęte w celu zapobieżenia powtórce katastrofy oraz ograniczenia zrzutów zanieczyszczeń. Domagają się informacji o postępach w nowelizacji specustawy i ocenie wpływu wydobycia kopalin na jakość wód.
Poseł Sługocki pyta ministerstwo o postęp prac nad implementacją dyrektywy UE dotyczącej poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych. Wyraża obawę o tempo prac i dopytuje o szczegóły ocen skutków regulacji, konsultacji z biznesem i uwzględniania specyfiki różnych modeli pracy platformowej.
Poseł wyraża obawy, czy Krajowy Plan Odbudowy nie powtórzy problemów z płynnością finansową przedsiębiorców, znanych z Polskiego Ładu. Pyta, czy KPO wymaga częstszych transz wypłat dla wykonawców i czy istnieją inne mechanizmy zabezpieczające ich interesy.
Posłowie pytają, czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważy wprowadzenie obowiązku opiniowania przez regionalne izby obrachunkowe umów o poprawę efektywności energetycznej przed ich zawarciem, aby samorządy miały pewność, czy umowa wpłynie na poziom zadłużenia JST. Podkreślają obawy samorządowców dotyczące kwalifikacji umów przez RIO post factum.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw ma na celu wzmocnienie roli PIP w zakresie kontroli i egzekwowania prawa pracy. Kluczową zmianą jest przyznanie PIP uprawnienia do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, gdy zawarto umowę cywilnoprawną, a charakter wykonywanej pracy odpowiada stosunkowi pracy. Dodatkowo, PIP zyskuje prawo wnoszenia powództw w imieniu obywateli w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz wstępowania do już toczących się postępowań. Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące kontroli zdalnych oraz wymiany informacji z ZUS.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie i wzmocnienie ochrony praw pracowniczych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi oraz naruszaniu godności w miejscu pracy. Wprowadza definicje "dyskryminacji przez założenie" i "dyskryminacji przez skojarzenie", konkretyzuje pojęcie molestowania, zwiększa minimalne kwoty zadośćuczynień i odszkodowań za naruszenia zasady równego traktowania i mobbing, a także nakłada na pracodawców obowiązek aktywnego i stałego przeciwdziałania tym zjawiskom poprzez wdrożenie odpowiednich procedur i reguł. Zmiany mają na celu dostosowanie przepisów do rozwoju technologii i elastycznych form zatrudnienia, a także uwzględnienie dorobku judykatury i nauk o zarządzaniu. Celem jest poprawa informacyjnej funkcji przepisów i rozwianie wątpliwości dotyczących zjawisk przemocy w miejscu pracy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie zmian w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Głównym celem jest umożliwienie składania wniosków o zasiłki w formie elektronicznej, zarówno do płatników składek, jak i do ZUS, oraz uregulowanie kwestii dokumentów dołączanych do wniosków. Ma to na celu deregulację i uproszczenie procedur związanych z ubieganiem się o zasiłki chorobowe i opiekuńcze. Ustawa reguluje także procedury w przypadku wątpliwości co do zgodności kopii dokumentów z oryginałami.