Interpelacja w sprawie nowelizacji Kodeksu karnego dotyczącej rozszerzenia katalogu przestępstw motywowanych nienawiścią
Data wpływu: 2025-03-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka wyraża zaniepokojenie, że nowelizacja Kodeksu karnego dotycząca przestępstw z nienawiści może ograniczyć wolność słowa i wprowadzić cenzurę. Pyta o konkretne działania Ministerstwa Sprawiedliwości w celu uniknięcia tych negatywnych konsekwencji i zapewnienia równowagi między ochroną grup narażonych na nienawiść a wolnością słowa.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie nowelizacji Kodeksu karnego dotyczącej rozszerzenia katalogu przestępstw motywowanych nienawiścią Interpelacja nr 8667 do ministra sprawiedliwości w sprawie nowelizacji Kodeksu karnego dotyczącej rozszerzenia katalogu przestępstw motywowanych nienawiścią Zgłaszający: Magdalena Filipek-Sobczak Data wpływu: 17-03-2025 Szanowny Panie Ministrze, w związku z uchwaleniem przez Sejm RP nowelizacji Kodeksu karnego dotyczącej rozszerzenia katalogu przestępstw motywowanych nienawiścią, zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowych informacji na temat tej zmiany oraz jej potencjalnych konsekwencji dla wolności słowa i debaty publicznej w Polsce.
Nowelizacja Kodeksu karnego wprowadza rozszerzenie katalogu przestępstw z nienawiści o nowe przesłanki, takie jak orientacja seksualna, wiek, płeć i niepełnosprawność. Zmiana ta ma na celu objęcie ochroną prawną grup społecznych narażonych na dyskryminację i przemoc motywowaną uprzedzeniami. Przeciwnicy nowelizacji wyrażali obawy, że rozszerzenie katalogu przestępstw z nienawiści może prowadzić do ograniczenia wolności słowa i wprowadzenia cenzury. Argumentowano, że nowe przepisy mogą być wykorzystywane do tłumienia krytyki wobec określonych grup społecznych oraz ich postulatów politycznych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Jakie konkretne działania podejmie Ministerstwo Sprawiedliwości, aby zapewnić, że nowelizacja Kodeksu karnego dotycząca mowy nienawiści nie będzie prowadzić do ograniczenia wolności słowa i wprowadzenia cenzury w debacie publicznej? Czy ministerstwo planuje opracowanie wytycznych dla prokuratorów i sędziów w celu jednoznacznego interpretowania nowych przepisów, aby uniknąć ich nadużywania lub błędnej interpretacji?
Jakie mechanizmy kontrolne zostaną wprowadzone, aby monitorować i oceniać wpływ nowelizacji na praktykę wymiaru sprawiedliwości oraz na wolność wypowiedzi w Polsce? Czy ministerstwo przewiduje przeprowadzenie kampanii informacyjnej dla obywateli na temat nowych przepisów, aby zwiększyć świadomość społeczną i zapobiec potencjalnym nadużyciom? W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić równowagę między ochroną grup narażonych na przestępstwa z nienawiści a ochroną konstytucyjnie gwarantowanej wolności słowa? Z poważaniem Magdalena Filipek-Sobczak Poseł na Sejm RP
Posłowie pytają o zasady rozliczania nadwykonań świadczeń zdrowotnych przez NFZ i ich wpływ na finanse szpitali oraz dostępność leczenia. Wyrażają zaniepokojenie brakiem jednolitych kryteriów i potencjalnymi negatywnymi konsekwencjami dla pacjentów i placówek medycznych.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w Kodeksie postępowania karnego, modyfikując katalog przestępstw, w których możliwe jest stosowanie określonych procedur. Zmiany te dotyczą przestępstw wymienionych w rozdziałach XVI i XVII Kodeksu karnego oraz szeregu innych artykułów. Dodatkowo, ustawa zawiera przepisy przejściowe regulujące postępowanie w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, a także określa datę wejścia w życie ustawy na 14 dni po jej ogłoszeniu.
Projekt ustawy zmienia definicję osoby represjonowanej z powodów politycznych, zawartą w ustawie o działaczach opozycji antykomunistycznej. Zmiana dotyczy osób poszukiwanych listem gończym, oskarżonych lub skazanych za przestępstwa, albo wielokrotnie skazywanych za wykroczenia, lub wobec których orzeczono środki poprawcze/wychowawcze za działalność na rzecz niepodległości Polski lub praw człowieka. Celem jest doprecyzowanie kryteriów uznawania za osobę represjonowaną w kontekście działań na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności. Ustawa ma na celu zapewnienie, że osoby represjonowane, nawet te, które weszły w konflikt z prawem w związku ze swoją działalnością opozycyjną, mogą być uznawane za osoby represjonowane.
Projekt ustawy o wykonywaniu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) ma na celu określenie zasad i trybu wdrażania orzeczeń ETPC przez Polskę. Ustawa definiuje role i obowiązki różnych podmiotów publicznych w procesie wykonywania orzeczeń, w tym koordynację działań przez ministra spraw zagranicznych. Wprowadza pojęcia środków indywidualnych i generalnych oraz planów działań i raportów z wykonania, mających na celu usunięcie naruszeń Konwencji Praw Człowieka i zapobieganie im w przyszłości. Ustawa ma na celu usprawnienie i ustrukturyzowanie procesu implementacji orzeczeń ETPC w Polsce, a także dostosowanie polskiego prawa do standardów ochrony praw człowieka.
Projekt ustawy wprowadza do Kodeksu karnego nowy artykuł 255b, który penalizuje publiczne rozpowszechnianie w sieci teleinformatycznej treści przedstawiających popełnianie określonych czynów zabronionych, takich jak przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności seksualnej, znęcanie się nad zwierzętami (w tym głowonogami), naruszenie nietykalności cielesnej prowadzące do poniżenia oraz przestępstwa skarbowe związane z hazardem. Ma to na celu zwalczanie tzw. patostreamingu, który jest zjawiskiem szkodliwym społecznie, szczególnie dla dzieci i młodzieży. Ustawa przewiduje karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, z wyłączeniem przypadków, gdy czyn został popełniony w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, kolekcjonerskiej lub naukowej. Dodatkowo, penalizowane jest również rozpowszechnianie treści przedstawiających pozorowane popełnienie tych czynów, jeśli są one przedstawiane jako autentyczne.
Projekt ustawy nowelizuje przepisy dotyczące Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, umożliwiając aplikantom, którzy nie zdali egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego, ponowne podejście do niego. Wprowadza się możliwość trzykrotnego zdawania egzaminu dla osób, które dwukrotnie go nie zdały, a także reguluje zasady ponownego przystępowania do egzaminu w zależności od przyczyn niezdania lub nieprzystąpienia do niego. Celem jest uwzględnienie różnych okoliczności życiowych aplikantów oraz poprawa sytuacji kadrowej w sądach i prokuraturze. Dodatkowo, ujednolica się terminy związane z egzaminami, wyrażając je w latach, a nie w miesiącach, aby uniknąć trudności interpretacyjnych.