Interpelacja w sprawie zapewnienia równego dostępu do aborcji i opieki zdrowotnej dla osób transpłciowych
Data wpływu: 2025-04-01
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta o działania Ministerstwa Zdrowia w sprawie zapewnienia równego dostępu do aborcji i opieki zdrowotnej dla osób transpłciowych, szczególnie w kontekście odmowy wykonania legalnej aborcji transpłciowemu mężczyźnie. Domaga się systemowych rozwiązań eliminujących dyskryminację i poprawiających dostępność opieki zdrowotnej dla osób transpłciowych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zapewnienia równego dostępu do aborcji i opieki zdrowotnej dla osób transpłciowych Interpelacja nr 8968 do ministra zdrowia w sprawie zapewnienia równego dostępu do aborcji i opieki zdrowotnej dla osób transpłciowych Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 01-04-2025 Szanowna Pani Minister, zwracam się do Pani z pilną prośbą o natychmiastowe działania w związku z przypadkiem transpłciowego mężczyzny, któremu w trzech różnych ośrodkach medycznych odmówiono wykonania legalnej aborcji.
W każdym z tych ośrodków podano odmienne przyczyny odmowy, takie jak brak odpowiedniego personelu, niejasności prawne oraz powołanie się na klauzulę sumienia. Takie zróżnicowanie powodów odmowy ujawnia głęboko zakorzenione problemy strukturalne w polskiej służbie zdrowia, które wymagają pilnej interwencji. Przypadek ten został szczegółowo opisany przez prof. Macieja Sochę, kierownika Oddziału Położniczo-Ginekologicznego Szpitala św. Wojciecha w Gdańsku, w programie „Tak jest“ emitowanym na antenie TVN24. Naruszenie prawa i etyki medycznej Prof.
Socha opisał sytuację transpłciowego 23-letniego mężczyzny, który padł ofiarą brutalnego gwałtu, w wyniku czego zaszedł w ciążę. Pomimo wystawionego przez psychiatrę zaświadczenia, że kontynuacja ciąży zagraża zdrowiu i życiu pacjenta, w trzech placówkach medycznych na Śląsku odmówiono wykonania aborcji. Taka sytuacja jest nie tylko rażącym naruszeniem zasad etycznych i moralnych, ale również pogwałceniem obowiązującego prawa, w tym art. 30 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, który zobowiązuje do udzielania świadczeń zdrowotnych w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia, oraz art.
68 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony zdrowia. Odmowa przeprowadzenia aborcji w takim przypadku stanowi również naruszenie podstawowych praw człowieka, które powinny być respektowane przez wszystkie instytucje medyczne. Systemowe problemy w dostępie do opieki zdrowotnej dla osób transpłciowych Prawo do aborcji w przypadkach zagrożenia zdrowia i życia osoby będącej w ciąży jest jednym z fundamentalnych praw reprodukcyjnych i zdrowotnych, które musi być bezwzględnie przestrzegane. Każda osoba, bez względu na swoją tożsamość płciową, ma prawo do godności, szacunku oraz dostępu do pełnej, kompetentnej opieki medycznej.
Odmowa udzielenia pomocy w sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia pacjenta nie tylko narusza obowiązki zawodowe wynikające z Kodeksu etyki lekarskiej, ale również stoi w sprzeczności z międzynarodowymi standardami ochrony praw człowieka, takimi jak wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia oraz konwencje ratyfikowane przez Polskę. Przedmiotowy przypadek uwidacznia szerokie, strukturalne problemy związane z dostępem osób transpłciowych do opieki zdrowotnej w Polsce.
Osoby transpłciowe często napotykają wielowarstwowe bariery w dostępie do usług zdrowotnych, zarówno w kontekście opieki związanej z ich tożsamością płciową, jak i w przypadku standardowych procedur medycznych. Przykładem takich barier jest odmowa dostępu do terapii hormonalnej, trudności w uzyskaniu skierowania na specjalistyczne badania, a także niechęć personelu medycznego do podejmowania działań ze względu na brak wiedzy lub uprzedzenia. Systemowa dyskryminacja, brak odpowiedniego przeszkolenia personelu medycznego oraz uprzedzenia przyczyniają się do wykluczania osób transpłciowych z dostępu do podstawowej opieki zdrowotnej.
Propozycje działań mających na celu eliminację dyskryminacji W związku z powyższym apeluję do Ministerstwa Zdrowia o podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie wszelkich form dyskryminacji oraz zapewnienie, że każda osoba potrzebująca pomocy medycznej będzie miała równy dostęp do opieki zdrowotnej, niezależnie od jej tożsamości płciowej. Proponuję wprowadzenie następujących środków: Specjalistyczne szkolenia dla personelu medycznego, które pozwolą na zrozumienie specyfiki opieki nad osobami transpłciowymi oraz podniesienie kompetencji w zakresie świadczenia usług medycznych dla tej grupy pacjentów.
Kampanie informacyjne dotyczące praw osób transpłciowych, które zwiększą świadomość społeczną oraz wiedzę wśród pracowników ochrony zdrowia. Dedykowane punkty kontaktowe, które będą wspierały pacjentów transpłciowych w dostępie do opieki zdrowotnej, zapewniając im informacje i wsparcie w nawigowaniu po systemie opieki zdrowotnej. Powołanie instytucji Rzecznika/Rzeczniczki Praw Osób Transpłciowych w celu sprawowania centralnego, programowego nadzoru nad dobrostanem osób transpłciowych w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii równego dostępu do opieki zdrowotnej.
Posłanka Marta Stożek wyraża zaniepokojenie ryzykiem dla zdrowia publicznego związanym z karmami dla zwierząt domowych, szczególnie w kontekście zagrożeń mikrobiologicznych i braku wystarczającej komunikacji. Pyta o ocenę ryzyka, podział kompetencji i plany poprawy systemu ostrzegania oraz działań legislacyjnych w tej sprawie.
Projekt ustawy ma na celu rozszerzenie katalogu mniejszości narodowych w Polsce o mniejszość grecką, co umożliwi jej korzystanie z pełni praw i instrumentów wsparcia przewidzianych w ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych. Zmiana ta zapewni społeczności greckiej ochronę i rozwój tożsamości narodowej, języka, kultury i tradycji. Uznanie mniejszości greckiej jest uzasadnione długotrwałą obecnością Greków na ziemiach polskich oraz ich wkładem w życie społeczne i kulturalne kraju. Nowelizacja zakłada także uzupełnienie składu Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych o przedstawiciela mniejszości greckiej.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie i wzmocnienie ochrony praw pracowniczych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi oraz naruszaniu godności w miejscu pracy. Wprowadza definicje "dyskryminacji przez założenie" i "dyskryminacji przez skojarzenie", konkretyzuje pojęcie molestowania, zwiększa minimalne kwoty zadośćuczynień i odszkodowań za naruszenia zasady równego traktowania i mobbing, a także nakłada na pracodawców obowiązek aktywnego i stałego przeciwdziałania tym zjawiskom poprzez wdrożenie odpowiednich procedur i reguł. Zmiany mają na celu dostosowanie przepisów do rozwoju technologii i elastycznych form zatrudnienia, a także uwzględnienie dorobku judykatury i nauk o zarządzaniu. Celem jest poprawa informacyjnej funkcji przepisów i rozwianie wątpliwości dotyczących zjawisk przemocy w miejscu pracy.
Projekt uchwały Sejmu RP wyraża potępienie dla działań Republiki Litewskiej, które zdaniem wnioskodawców, ograniczają prawa Polaków na Wileńszczyźnie do zachowania tożsamości i tradycji narodowej. Uchwała krytykuje likwidację Gimnazjum im. Longina Komołowskiego w Połukniu, uznając to za przejaw szowinizmu i szkodliwe dla relacji polsko-litewskich. Sejm wzywa Radę Ministrów do podjęcia działań na rzecz poprawy sytuacji Polaków na Litwie, w tym ochrony ich kultury i języka. Uzasadnienie podkreśla dysproporcję w traktowaniu mniejszości litewskiej w Polsce i polskiej na Litwie, wskazując na utrudnienia w funkcjonowaniu polskich szkół i kulturze na Litwie.
Przedstawiony dokument to roczne sprawozdanie z realizacji Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032 za rok 2024. Program ma na celu zmniejszenie zachorowalności i umieralności z powodu chorób układu krążenia, poprawę jakości życia pacjentów oraz wyrównanie dostępu do świadczeń zdrowotnych w różnych regionach Polski. Sprawozdanie szczegółowo opisuje działania i inwestycje w takie obszary jak rozwój kadr medycznych, edukacja i profilaktyka, badania przesiewowe pacjentów, nauka i innowacje oraz system opieki kardiologicznej. Program stanowi odpowiedź na wysoki wzrost zachorowań i umieralności z powodu ChUK w Polsce.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej ma na celu wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/505 dotyczącej uznawania kwalifikacji zawodowych pielęgniarek z Rumunii. Ustawa wprowadza zmiany umożliwiające uznawanie kwalifikacji rumuńskich pielęgniarek, które odbyły kształcenie przed 2007 rokiem i uzyskały specjalne programy podwyższania kwalifikacji, za równoważne z polskimi dyplomami. Ponadto, ustawa zachowuje ważność kwalifikacji rumuńskich pielęgniarek uznanych przed 3 marca 2024 r. Celem jest ułatwienie dostępu do zawodu pielęgniarki w Polsce osobom posiadającym odpowiednie kwalifikacje zdobyte w Rumunii.