Interpelacja nr 9100

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie działań Narodowego Centrum Badań Jądrowych związanych z projektem reaktora jądrowego HTGR-Pola Interpelacja nr 9100 do ministra klimatu i środowiska w sprawie działań Narodowego Centrum Badań Jądrowych związanych z projektem reaktora jądrowego HTGR-Pola Zgłaszający: Maciej Konieczny, Marta Stożek, Paulina Matysiak Data wpływu: 07-04-2025 Szanowna Pani Minister!

Miałem okazję wziąć udział w posiedzeniu Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, na którym przedstawiciel Narodowego Centrum Badań Jądrowych raportował postępy związane z pracami projektowymi na rzecz reaktora wysokotemperaturowego HTGR-Pola. Niestety na posiedzeniu przedstawiciel NCBJ nie udzielił odpowiedzi na zadane przeze mnie pytania. Ponieważ nadzór nad Narodowym Centrum Badań Jądrowych sprawuje Pani resort, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania: W branży jądrowej obowiązują wyśrubowane normy zarządzania dokumentacją projektową.

W jakim standardzie jakości powstała dokumentacja projektowa HTGR-Pola, ISO 19443 czy ASME NQA-1? NCBJ komunikuje, że Pola jest w stadium wysokopoziomowego projektu, posiada też gotowy wstępny raport bezpieczeństwa. Na jakim poziomie w skali TRL (technical readiness level) znajduje się Pola? Czy i kiedy NCBJ planuje przedstawić wstępny raport bezpieczeństwa lub jego elementy ocenie prezesa PAA w ramach ścieżki zapisanej w art. 39b Prawa atomowego? To samo pytanie w odniesieniu do klasyfikacji systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego. Czy opracowano kosztorys budowy reaktora Pola?

Ile wynoszą koszty i na jakim poziomie dokładności oszacowania AACE (Association for the Advancement of Cost Engineering) są określone? Proszę o załączenie kosztorysu. Na posiedzeniu Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych przedstawiciel NCBJ powiedział, że jego instytut ma tylko 50% praw intelektualnych do projektu reaktora HTGR-Pola. Kto posiada pozostałe 50% i jak to możliwe, że prawa do projektu realizowanego za pieniądze budżetowe posiada inny podmiot?

W nawiązaniu do poprzedniego pytania - czy w takiej sytuacji dalsze finansowanie z pieniędzy budżetowych projektu HTGR-Pola nie będzie wprost dofinansowywaniem podmiotów prywatnych, i to, jak rozumiem z wypowiedzi na posiedzeniu komisji, japońskiego? Normalną ścieżką komercjalizacji tego typu projektów przez instytuty badawcze nie są środki budżetowe lecz spin-offy, przykładem może być niedawno założona przez szwedzkie KTH firma Blykalla, która z rynku pozyskała 17 milionów euro na swoją działalność.

Czy wobec komunikowanego dużego zainteresowania przemysłu NCBJ ma w planach powołać spin-off, który mógłby skomercjalizować reaktor bez dalszego angażowania środków budżetowych? Z jakiego powodu, wobec komunikowanej wysokiej dojrzałości projektu oraz zainteresowania rynku, NCBJ jeszcze tego nie zrobiło? Proszę o przekazanie kompletnego wykazu recenzowanych publikacji naukowych, które powstały w wyniku wydatkowania środków budżetowych z NCBiR i budżetu MNiSW na projekt HTGR (18 + 60 mln zł).

Przedstawiciel NCBJ powiedział podczas posiedzenia komisji, że funkcją badawczą reaktora “badawczego” HTGR-Pola będzie testowanie możliwości zmiany stosunku produkcji ciepła i produkcji energii elektrycznej. Wydaje się, że regulacja wydatku pary w upuście turbiny parowej jest zagadnieniem znanym od dość dawna i stosowanym w większości polskich elektrociepłowni. Proszę o wyjaśnienie. Przedstawiciel NCBJ poprosił na posiedzeniu komisji o finansowanie na wykonanie projektu technicznego, wykonanie badań lokalizacyjnych i środowiskowych oraz licencjonowanie. Wskazał, że na te cele potrzebne będzie 140 mln zł.

Proszę o załączenie kosztorysu tych działań. Proszę o komentarz, jak wyliczona została ta kwota wobec faktu, że same badania lokalizacyjne i środowiskowe (bez dokumentacji) w EJ Lubiatowo-Kopalino pochłonęły 167,3 mln PLN (ceny bieżące roku 2013). Przypominam, że przepisy prawa są neutralne technologicznie i nie przewidują derogacji ze względu na wielkość lub przeznaczenie reaktora. Dodatkowo proszę o wskazanie, jak NCBJ planuje przeprowadzić te badania, nie znając lokalizacji reaktora. Na posiedzeniu komisji zamiennie padała lokalizacja w NCBJ oraz w pobliżu dużych zakładów przemysłowych. Według przepisów prawa (tzw.