Interpelacja w sprawie gigantycznego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2024 r. w wysokości 6,6% PKB oraz fatalnego stanu finansów publicznych
Data wpływu: 2025-04-23
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Jarosław Sachajko wyraża głębokie zaniepokojenie gigantycznym deficytem sektora finansów publicznych i lawinowym wzrostem długu publicznego w Polsce, pytając o konkretne działania rządu mające na celu poprawę sytuacji fiskalnej i uniknięcie katastrofy finansowej. Interpelacja krytykuje brak transparentności i odpowiedzialności w zarządzaniu finansami publicznymi przez rząd.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie gigantycznego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2024 r. w wysokości 6,6% PKB oraz fatalnego stanu finansów publicznych Interpelacja nr 9494 do ministra finansów w sprawie gigantycznego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2024 r.
w wysokości 6,6% PKB oraz fatalnego stanu finansów publicznych Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 23-04-2025 Szanowny Panie Premierze, w imieniu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, w obliczu alarmujących danych dotyczących stanu finansów publicznych, kieruję niniejszą interpelację, domagając się wyjaśnień oraz natychmiastowych działań ze strony rządu RP. Sytuacja budżetowa Polski w 2024 roku oraz wstępne dane za poprzednie miesiące 2025 roku wskazują na bezprecedensowy kryzys fiskalny, który zagraża stabilności gospodarczej kraju.
Poniżej przedstawiam fakty, które wymagają pilnej reakcji i odpowiedzi ze strony rządu, oczekując konkretnych planów naprawy finansów publicznych. 1. Rekordowy deficyt sektora finansów publicznych w 2024 roku Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) opublikowanymi 1 kwietnia 2025 roku deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2024 roku wyniósł 6,6% PKB , co odpowiada kwocie 239 mld zł. Jest to najwyższy poziom deficytu od czasów pandemii COVID-19 i globalnego kryzysu finansowego w latach 2008-2009.
Co więcej, jak wskazują ekonomiści, w tym dr Sławomir Dudek, prezes Instytutu Finansów Publicznych (IFP), oficjalny deficyt nie uwzględnia zaliczek na sprzęt wojskowy w wysokości 40-50 mld zł, co podnosi rzeczywisty deficyt do poziomu około 7,8% PKB (281 mld zł). Przyrost długu publicznego w 2024 roku wyniósł zaś 8,9% PKB (321 mld zł), co plasuje Polskę na niechlubnym pierwszym miejscu w Unii Europejskiej pod względem tempa wzrostu zadłużenia .
Ministerstwo Finansów jeszcze w grudniu 2024 roku szacowało deficyt na poziomie 5,7% PKB, co świadczy o braku zdolności rządu do przewidywania skali problemu lub powrotu do kreatywnej księgowości z czasów pierwszych rządów PO-PSL. Już na starcie 2025 roku, po zaledwie dwóch miesiącach, deficyt budżetowy osiągnął 36 mld zł, co potęguje obawy o dalsze pogorszenie sytuacji. 2. Lawinowy wzrost długu publicznego Dług sektora rządowego i samorządowego (tzw. dług EDP) przekroczył w 2024 roku 2,01 bln zł, co oznacza wzrost o 320,5 mld zł (19%) w ciągu roku i o 114,6 mld zł (6%) w samym IV kwartale.
W relacji do PKB dług osiągnął poziom 55,3% (wg GUS) lub nawet 56,3% (wg innych szacunków uwzględniających pełne dane) . Jest to rekordowa kwota, a tempo zadłużania się Polski jest najwyższe w całej UE. Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych na lata 2025-2028, przyjęta przez Radę Ministrów 28 września 2024 roku, prognozuje dalszy wzrost długu EDP do 58,4% PKB w 2025 roku i przekroczenie granicy 60% w 2026 roku – wartości referencyjnej wynikającej z kryteriów Maastricht.
Według scenariusza ostrzegawczego Ministerstwa Finansów, przy obecnym tempie przyrostu długu, relacja długu do PKB może przekroczyć 100% w ciągu niespełna 1,5 dekady. Ten scenariusz realizuje się już teraz, co stawia pod znakiem zapytania zdolność rządu do utrzymania stabilności finansowej państwa. Koszty obsługi długu w 2024 roku wyniosły rekordowe 2,6% PKB (ok. 94 mld zł), plasując Polskę na drugim miejscu w UE pod względem odsetek (po Węgrzech). 3. Galopujące wydatki publiczne Wydatki publiczne w 2024 roku (bez zaliczek na obronność) osiągnęły poziom blisko 50% PKB, co plasuje Polskę na 7.
miejscu w UE, wyprzedzając takie kraje jak Niemcy, Dania czy Luksemburg. W III kwartale 2024 roku Polska przekroczyła średnią unijną pod względem fiskalizacji państwa, co świadczy o niekontrolowanym rozroście sektora publicznego. W budżecie na 2025 rok rząd zaplanował wydatki na poziomie 48,9% PKB, co oznacza kontynuację polityki „karnawału wydatkowego“. Szczególną uwagę zwraca fakt, że wydatki na obronność w 2024 roku wyniosły zaledwie 3,7% PKB (zamiast planowanych 4,2%), a w deficycie uwzględniono jedynie 2,5% PKB . Różnica wynika z nieuwzględnienia zaliczek na sprzęt wojskowy, co prowadzi do zaniżania rzeczywistych wydatków i deficytu. 4.
Poseł Jarosław Sachajko pyta o szczegóły dotyczące funkcjonujących i planowanych centrów integracji cudzoziemców (CIC) oraz ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, włączając ich liczbę, lokalizację, status prawny, finansowanie oraz koszty związane z paktem migracyjnym. Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości i dostępu do pełnych informacji na temat infrastruktury migracyjnej i integracyjnej w Polsce.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Poseł pyta o szczegółowy zakres i zasady polskiej pomocy energetycznej dla Ukrainy, wyrażając zaniepokojenie brakiem przejrzystości i sprzecznymi komunikatami dotyczącymi kosztów i finansowania tej pomocy. Domaga się rzetelnej informacji na temat skali, kosztów i źródeł finansowania tej pomocy, aby uniknąć manipulacji opinią publiczną.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi został skierowany do ponownego rozpatrzenia przez Komisję do Spraw Deregulacji oraz Komisję Finansów Publicznych. Po rozpatrzeniu wniosku zgłoszonego w drugim czytaniu, komisje wnoszą o odrzucenie projektu ustawy. Wniosek o odrzucenie został złożony przez KP PiS.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.