Interpelacja w sprawie sytuacji doktorantów czwartego roku, którzy będą kontynuować kształcenie po 1 października 2025 r.
Data wpływu: 2025-05-15
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta o planowane działania ministra w celu zabezpieczenia finansowego doktorantów czwartego roku, którzy kontynuują kształcenie po 1 października 2025 roku, uwzględniając trudności wynikające z pandemii i wojny na Ukrainie. Wyraża obawę, że brak wsparcia finansowego uniemożliwi im dokończenie doktoratu.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie sytuacji doktorantów czwartego roku, którzy będą kontynuować kształcenie po 1 października 2025 r. Interpelacja nr 9861 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie sytuacji doktorantów czwartego roku, którzy będą kontynuować kształcenie po 1 października 2025 r. Zgłaszający: Jacek Osuch Data wpływu: 15-05-2025 Doktoranci czwartego roku, którzy będą kontynuować kształcenie i przygotowywać rozprawę doktorską z dniem 1 października 2025 roku, całkowicie stracą stypendium, ubezpieczenie zdrowotne i zniżki na transport publiczny. Tymczasem, ze względów niezależnych od doktorantów (w tym m.in.
pandemii COVID-19, wojny na Ukrainie i spowodowanych nią szoków inflacyjnych, wewnętrznych procedur uczelnianych, a czasem również problemów o charakterze zdrowotnym) zrealizowanie doktoratu w ciągu czterech lat jest w wielu przypadkach praktycznie niewykonalne. Należy pamiętać o szczególnej sytuacji obecnych doktorantów czwartego roku. To doktoranci tzw. pandemiczni i wojenni, wyjątkowo poszkodowani w porównaniu z innymi rocznikami, w tym zwłaszcza z doktorantami obecnie zaczynającymi kształcenie. Obecni doktoranci czwartego roku przez pierwsze dwa lata (2021–2023) otrzymywali stypendium na poziomie ok.
2000 zł, mimo że już wtedy wartość nabywcza tych środków została zjedzona przez inflację. Z podwyżek o 30% obecni doktoranci skorzystali dopiero na końcowym etapie swojego kształcenia. Ponadto przez pierwsze dwa lata obecni doktoranci czwartego roku nie mieli możliwości normalnego kształcenia się i prowadzenia badań ze względu na pandemię. Dużym szokiem, który bez wątpienia wpłynął na proces kształcenia i prowadzenia badań, był także wybuch wojny na Ukrainie w lutym 2022 roku. Jego efektem był m.in.
kryzys mieszkaniowy – skokowy wzrost czynszów w akademikach i wynajmowanych mieszkaniach (nawet dwukrotny) oraz niedostępność miejsc w akademikach, przy czym stypendium doktoranckie nadal wynosiło wtedy 2100 zł. Doktoranci musieli zatem skoncentrować się na sprawach bytowych kosztem opóźnień w badaniach. Zaopiekowanie się finansowe doktorantami będącymi na ostatniej prostej państwu polskiemu się po prostu opłaci – w interesie nas wszystkich jest udzielenie takiego wsparcia, aby doktoranci mogli jak najszybciej dokończyć rozprawę doktorską zamiast koncentrowania się wyłącznie na sprawach bytowych.
Obecnie osoby będące na czwartym roku przeżywają dylemat: czy kończyć doktorat i poświęcać temu czas, czy raczej skoncentrować się na szukaniu pracy, bo jeżeli tego nie zrobią, to od 1 października pozostaną bez środków do życia i bez ubezpieczenia zdrowotnego. Brak jakiegokolwiek stypendium po 1 października powoduje, że wiele osób zmuszonych jest skoncentrować się na poszukiwaniu pracy, czego efektem jest niedokończenie procesu kształcenia. W związku z powyższym proszę o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania: 1.
Czy minister planuje wdrożyć doraźny mechanizm finansowy, który zabezpieczy sytuację, w której obecnie znajdują się doktoranci czwartego roku, tak aby mogli oni dokończyć naukę bez dodatkowego stresu wywołanego troską o swoje warunki bytowe? 2. Czy przewiduje się wprowadzenie rozwiązań długofalowych w zakresie wspierania doktorantów czwartego roku, a jeśli tak, to jaką będą one mieć formę i kiedy należy spodziewać się ich wejścia w życie?
Poseł Jacek Osuch wyraża zaniepokojenie negatywnym wpływem programu SAFE na finanse, suwerenność i politykę zbrojeniową Polski, w kontekście odrzucenia programu przez Szwecję. Pyta Premiera o alternatywne źródła finansowania armii, autonomię zakupów i potencjalne zagrożenia dla relacji z USA.
W związku z awarią elektrociepłowni w Trójmieście i ograniczeniami w generowaniu mocy z węgla, poseł pyta, czy rząd rozważa zwiększenie produkcji energii z węgla i budowę nowych bloków węglowych/gazowych. Poseł wyraża zaniepokojenie o bezpieczeństwo energetyczne obywateli.
Poseł Osuch pyta ministra rolnictwa o wdrożenie systemowych rozwiązań kontroli schronisk dla zwierząt po dramatycznych wydarzeniach w Sobolewie. Kwestionuje brak reakcji państwa na zaniedbania i pyta o plany wprowadzenia nowych przepisów prawnych, które zapewnią lepszą ochronę zwierząt i nie będą się opierać na modelu biznesowym.
Poseł Osuch wyraża zaniepokojenie brakiem adekwatnych działań rządu w związku z pojawiającymi się zapadliskami w rejonie Olkusza, które zagrażają bezpieczeństwu mieszkańców i ich mieniu. Pyta o planowane pilne i konkretne rozwiązania oraz działania stabilizacyjne ze strony rządu i podległych mu instytucji.
Poseł Jacek Osuch pyta o pilne działania rządu w celu poprawy dramatycznej sytuacji w NFZ, gdzie brakuje środków, a pacjenci mają utrudniony dostęp do leczenia. Wyraża zaniepokojenie możliwą likwidacją szpitali i brakiem dialogu z Naczelną Izbą Lekarską.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.
Projekt uchwały Sejmu dotyczy sfinansowania polskiego udziału w pożyczce udzielanej Ukrainie przez Unię Europejską w wysokości 90 miliardów euro. Środki na ten cel mają pochodzić z zamrożonych aktywów rosyjskich na terytorium Polski, należących do osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną. Celem uchwały jest wsparcie Ukrainy oraz osłabienie Rosji, co Sejm postrzega jako polską rację stanu. Sejm wzywa Rząd RP do niezwłocznego wypracowania mechanizmów prawnych i organizacyjnych w celu realizacji tego finansowania.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.