Interpelacja w sprawie planów Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczących informatyzacji, cyfryzacji oraz wykorzystania sztucznej inteligencji (AI) w polskim wymiarze sprawiedliwości

Szanowny Panie Ministrze,

w obliczu dynamicznego rozwoju technologii oraz rosnących oczekiwań obywateli wobec efektywności i dostępności systemu sądownictwa, modernizacja tego sektora poprzez digitalizację i wdrożenie zaawansowanych narzędzi technologicznych jest niezbędna dla poprawy jakości usług sądowych i zapewnienia sprawnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Z dostępnych informacji wynika, że Ministerstwo Sprawiedliwości realizuje inicjatywy, takie jak Program Cyfrowe Rejestry, mający na celu digitalizację rejestrów sądowych i notarialnych, oraz program „Cyfrowy Sąd” wprowadzający elektroniczne postępowania sądowe, w tym uproszczone postępowania nakazowe [1] . Współpraca z Politechniką Gdańską nad systemem LEX-AIS wskazuje na zainteresowanie ministerstwa technologiami AI, które mogą wspierać sędziów w protokołowaniu zeznań i analizie danych [2] . Ponadto Polska, w ramach prezydencji w Radzie UE w 2025 roku, aktywnie uczestniczy w unijnych inicjatywach, takich jak e-CODEX, promujących digitalizację transgraniczną [3] . Jednak brak szczegółowych informacji o harmonogramach, finansowaniu i skali tych projektów budzi pytania o ich realny wpływ na poprawę funkcjonowania sądów.

Proces informatyzacji napotyka również wyzwania, takie jak nierównomierny dostęp do infrastruktury IT w sądach, opór przed zmianami wśród pracowników oraz kwestie związane z cyberbezpieczeństwem i ochroną danych osobowych [4] . W kontekście tych problemów kluczowe jest zapewnienie, że wdrażane rozwiązania będą skuteczne, bezpieczne i dostępne dla wszystkich obywateli, niezależnie od miejsca zamieszkania.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami dotyczącymi planów informatyzacji, cyfryzacji i wykorzystania AI w polskim wymiarze sprawiedliwości:

Podkreślam, że informatyzacja i cyfryzacja wymiaru sprawiedliwości są kluczowe dla poprawy jego efektywności, dostępności i transparentności. Mieszkańcy Polski oczekują nowoczesnego systemu sądownictwa, który sprosta współczesnym wyzwaniom technologicznym i zapewni sprawiedliwość w sposób szybki i bezpieczny. Dlatego też szczególną wagę przykładam do uzyskania szczegółowych informacji o planach ministerstwa, które pozwolą ocenić, czy podejmowane działania są adekwatne do potrzeb obywateli i możliwości technologicznych.

Oczekuję szczegółowych odpowiedzi na powyższe pytania, które umożliwią rzetelną ocenę działań Ministerstwa Sprawiedliwości oraz dalszą debatę na temat modernizacji polskiego wymiaru sprawiedliwości.

Z poważaniem Michał Moskal

Źródła: [1] Poland Launches Digitization Initiative For Justice System - The Pinnacle Gazette [2] Technology to revolutionize the work of Polish courts is developed at Gdańsk Tech | Gdańsk University of Technology [3] Priorities of the Polish Presidency of the Council of the European Union in the Justice Dimension - Ministry of Justice - Gov.pl website [4] Digitalization and e-justice | United Nations Development Programme