Interpelacja nr 9993

Interpelacja w sprawie systemowego wykorzystywania sondaży do manipulowania opinią publiczną oraz propozycji zmian ustawowych zapewniających przejrzystość, odpowiedzialność i uczciwość firm badania opinii publicznej

Adresat: minister kultury i dziedzictwa narodowego

Data wpływu: 2025-05-26

W skrócie

Poseł Sachajko wyraża zaniepokojenie manipulowaniem opinią publiczną przez sondaże przedwyborcze i wnosi o podjęcie działań legislacyjnych w celu uregulowania działalności sondażowni oraz zapewnienia ich przejrzystości i odpowiedzialności. Pyta ministerstwo o plany regulacji działalności sondażowni, zobowiązanie mediów publicznych do korzystania z wiarygodnych sondaży oraz powołanie zespołu monitorującego wiarygodność sondaży.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowna Pani Minister,

zwracam się do Pani Minister z głębokim niepokojem i poczuciem obowiązku wobec Rzeczypospolitej. Polacy są dziś świadkami jawnego i systemowego oszustwa , które dokonuje się przy milczącej zgodzie instytucji państwowych. Chodzi o sondaże przedwyborcze, które miały być barometrem społecznych nastrojów, a stały się bronią masowego rażenia w wojnie o władzę .

Zamiast informować – formują. Zamiast odzwierciedlać rzeczywistość – kreują ją. I robione jest to z coraz większą bezczelnością, bo wiadomo, że nikt nikogo za to nie rozliczy. W państwie, które szanuje demokrację, to byłoby nie do pomyślenia, w Polsce dzieje się to regularnie. Czy dzieje się to z powodu bezsilności władz, czy może przy ich cichej aprobacie? To pytanie, które zadają sobie miliony obywateli.

Nie chodzi o pojedyncze błędy. Mówimy o strukturze kłamstwa. Wybory prezydenckie 2025 roku przyniosły przerażające dane:

To nie są statystyczne wahania — to są fałszywe mapy, które mają zaprowadzić wyborców do urn przez manipulację.

Sytuacja w Polsce stoi w rażącym kontraście do rozwiązań przyjętych w innych krajach demokratycznych:

W Polsce nie istnieje żaden system oceny trafności sondaży, a firmy, które regularnie wprowadzają opinię publiczną w błąd, nadal są zapraszane przez media jako autorytety.

W związku z tym wnoszę o niezwłoczne podjęcie działań legislacyjnych w celu ochrony obywateli przed dezinformacją i manipulacją.

Proponuję:

1) wprowadzenie obowiązku publikacji przez sondażownie przy każdym nowym badaniu informacji o błędach w poprzednich wyborach (różnica między prognozami a wynikami PKW) – obejmującego przynajmniej ostatnie 5 lat i wybory parlamentarne oraz prezydenckie; 2) publikację danych w formie tabelarycznej, łatwo dostępnej i zrozumiałej – z uwzględnieniem wszystkich kandydatów lub komitetów; 3) obowiązek ujawnienia metodologii badania: metoda (CATI, CAWI, mixed mode), struktura próby, finansowanie; 4) ograniczenie do jednego sondażu dziennie w danym medium na ten sam temat; 5) stworzenie publicznego rejestru sondażowni z historią ich skuteczności, błędów i informacją o wcześniejszych nazwach lub zmianach organizacyjnych.

Proszę również o przygotowanie następujących materiałów:

1) pełnego zestawienia wyników sondaży przedwyborczych w pierwszej turze wyborów prezydenckich od 2015 roku, obejmującego wszystkie sondażownie oraz ich różnice względem danych PKW; 2) listy sondażowni, które od 2015 roku przestały istnieć lub zmieniły nazwę, wraz z informacją o przyczynach tego (np. fuzje, rebranding, likwidacja, utrata wiarygodności); 3) analizy porównawczej międzynarodowych standardów regulacji sondaży wyborczych z przykładami dobrych praktyk do wdrożenia w Polsce.

Dlatego zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Inne interpelacje: Jarosław Sachajko

Wszystkie interpelacje →

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji