Interpelacja w sprawie dostępności oraz refundacji leków stosowanych w leczeniu ADHD u osób dorosłych

Szanowna Pani Minister,

docierają do nas sygnały dotyczące poważnych problemów z dostępnością niektórych leków stosowanych w psychiatrii – w szczególności w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD). Trudności te obejmują zarówno fizyczną dostępność leków w hurtowniach farmaceutycznych i aptekach, jak i barierę cenową, wynikającą z braku refundacji niektórych preparatów.

Pragniemy podkreślić, że zdrowie obywateli jest wartością chronioną konstytucyjnie – między innymi w artykule 68 Konstytucji RP, który wskazuje na powszechność prawa do ochrony zdrowia oraz nakłada na władze publiczne obowiązek szczególnej troski o osoby z niepełnosprawnościami. Choroby i zaburzenia psychiczne mogą być samodzielną przyczyną niepełnosprawności, jak również istotnie pogarszać funkcjonowanie jednostki w przypadku współistnienia innych dolegliwości.

Warto przy tym zauważyć, że przepis ten powinien być interpretowany w sposób systemowy, zwłaszcza w odniesieniu do artykułu 2 Konstytucji RP, którego ostatnie zdanie zobowiązuje władze Rzeczypospolitej Polskiej do urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej. Niewątpliwie przejawem takiej sprawiedliwości jest refundacja leków, umożliwiająca osobom mniej zamożnym poprawę stanu zdrowia.

Niestety często okazuje się, że mechanizm refundacyjny jest niewystarczający lub nie obejmuje preparatów odpowiednich w leczeniu danej jednostki chorobowej. Taka sytuacja ma miejsce w przypadku leczenia ADHD – zgodnie z pozyskanymi informacjami refundacją nie są objęte leki zawierające substancje czynne takie jak metylofenidat, deksamfetamina oraz lisdeksamfetamina (zarówno w formie o natychmiastowym, jak i przedłużonym uwalnianiu).

Z dostępnych publicznie danych wynika, że ceny wspomnianych leków mogą być zaporowe dla wielu pacjentów – o ile są one w ogóle dostępne. Miesięczny koszt terapii preparatem Atenza w dawce 72 mg dziennie wynosi około 200 zł, podobnie jak w przypadku leku Concerta, który obecnie jest niedostępny. Preparat Elvanse zawierający lisdeksamfetaminę to koszt rzędu 300–400 zł miesięcznie, w zależności od apteki.

Warto zaznaczyć, że leki te nie są również podawane pacjentom w warunkach szpitalnych, co skutkuje koniecznością ich samodzielnego zakupu nawet podczas hospitalizacji. Dla osób w kryzysie zdrowotnym, które utraciły prawo do ubezpieczenia zdrowotnego, zgromadzenie środków na leczenie może być po prostu niemożliwe.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP