Interpelacja w sprawie wprowadzenia przepadku przedsiębiorstwa jako środka karnego wykraczającego poza unijne standardy
Data wpływu: 2025-06-09
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Dariusz Matecki kwestionuje wprowadzenie przepadku przedsiębiorstwa jako środka karnego, argumentując, że wykracza on poza standardy unijne i narusza zasadę pewności prawa oraz ochrony własności. Pyta o podstawy prawne rozszerzenia odpowiedzialności na osoby trzecie oraz o plany rządu Donalda Tuska w związku z tym przepisem.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wprowadzenia przepadku przedsiębiorstwa jako środka karnego wykraczającego poza unijne standardy Interpelacja nr 10214 do ministra sprawiedliwości w sprawie wprowadzenia przepadku przedsiębiorstwa jako środka karnego wykraczającego poza unijne standardy Zgłaszający: Dariusz Matecki Data wpływu: 09-06-2025 Zespół SprawdzaMY Rafała Brzoski sygnalizuje przypadki tzw. nadregulacji (gold-platingu), które prowadzą do nieuzasadnionego zaostrzania przepisów prawa krajowego względem minimum wynikającego z prawa Unii Europejskiej. Jednym z przykładów takich działań legislacyjnych jest art. 44a Kodeksu karnego (Dz.
U. z 2025 r. poz. 383), wprowadzający możliwość orzeczenia przepadku przedsiębiorstwa. Przepis ten został formalnie wprowadzony jako implementacja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/42/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. oraz dyrektywy 2024/1260 z dnia 24 kwietnia 2024 r., jednak wykracza znacznie poza wymagania tych aktów prawnych. Dyrektywy te przewidują bowiem przepadek korzyści majątkowych lub narzędzi służących do popełnienia przestępstwa, natomiast nie nakładają na państwa członkowskie obowiązku wprowadzania regulacji dotyczących całościowego przepadku przedsiębiorstwa – w szczególności przedsiębiorstw należących do osób trzecich.
Tymczasem art. 44a Kodeksu karnego zakłada możliwość przepadku przedsiębiorstwa: - nie tylko należącego do sprawcy przestępstwa, - ale także będącego własnością osoby trzeciej, jeżeli właściciel „obejmował umyślnością” fakt popełnienia przestępstwa lub ukrywania korzyści z niego pochodzących. Powyższe przepisy prowadzą do istotnego rozszerzenia zakresu odpowiedzialności karnej oraz możliwości ingerencji państwa w sferę praw majątkowych osób trzecich – często bez jednoznacznego związku z samym przestępstwem.
Ustawodawca nie wymaga ani działania, ani zaniechania, a jedynie elementu zamiaru wolicjonalnego, który w praktyce jest trudny do udowodnienia lub odróżnienia od świadomej nieumyślności. W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania: Na jakiej podstawie ustawodawca zdecydował się na rozszerzenie odpowiedzialności przepadkowej na przedsiębiorstwa należące do osób trzecich, mimo braku takiego obowiązku wynikającego z prawa UE? Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło ocenę proporcjonalności oraz skutków gospodarczych wprowadzenia tego przepisu?
Czy możliwe jest stosowanie przepadku przedsiębiorstwa w sytuacjach, gdy podmiot gospodarczy działa w dobrej wierze, lecz posiada relacje z osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa? Czy rząd Donalda Tuska zamierza utrzymać przepis, który de facto wprowadza sankcje represyjne wobec legalnych przedsiębiorstw mogących paść ofiarą arbitralnej interpretacji przesłanek odpowiedzialności? Ile razy od momentu wejścia w życie tego przepisu orzeczono przepadek przedsiębiorstwa należącego do osoby trzeciej i jakie były podstawy faktyczne tych orzeczeń? Przepis ten w sposób rażący narusza zasadę pewności prawa oraz ochrony prawa własności.
W sytuacji pogłębiającego się kryzysu zaufania do instytucji państwa pod rządami Donalda Tuska takie rozwiązania prawne wzmacniają obawy przedsiębiorców przed arbitralnością i nieprzewidywalnością wymiaru sprawiedliwości.
Interpelacja dotyczy nieefektywnych i biurokratycznych procedur przyznawania indywidualnego nauczania dzieciom przewlekle chorym, co prowadzi do przerw w edukacji. Posłowie pytają o plany ministerstwa dotyczące cyfryzacji procesu, zmiany przepisów dotyczących częstotliwości posiedzeń zespołów orzekających oraz scentralizowania obiegu orzeczeń.
Poseł pyta o plany rządu dotyczące dalszego wzmocnienia zabezpieczeń na granicy polsko-białoruskiej, w tym o analizy zastosowania elektrycznego systemu zabezpieczenia muru. Wyraża obawę, że dotychczasowe działania mogą być niewystarczające i domaga się rozważenia mocniejszych środków technicznych.
Poseł Dariusz Matecki kwestionuje transparentność, kryteria wyboru i zasadność finansowania programu pilotażowego "Skrócony czas pracy" z Funduszu Pracy, zwłaszcza w kontekście dużego udziału podmiotów publicznych. Pyta o szczegóły dotyczące wyboru podmiotów, kryteriów oceny projektów i metod ewaluacji programu.
Poseł pyta o działania Prokuratury Krajowej w sprawie afery pedofilskiej w Kłodzku, w szczególności o decyzje procesowe dotyczące apelacji od wyroku. Wyraża zaniepokojenie potencjalnym brakiem adekwatności kary wymierzonej jednemu z oskarżonych oraz oczekuje pełnej transparentności działań prokuratury.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie mieszkańców gminy Nowogard w związku z planowaną budową instalacji do karbonizacji i zgazowania odpadów organicznych, obawiając się jej negatywnego wpływu na środowisko i jakość życia. Pytają ministra o szczegóły postępowania środowiskowego i analizy dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych z tą inwestycją.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w Kodeksie postępowania karnego, modyfikując katalog przestępstw, w których możliwe jest stosowanie określonych procedur. Zmiany te dotyczą przestępstw wymienionych w rozdziałach XVI i XVII Kodeksu karnego oraz szeregu innych artykułów. Dodatkowo, ustawa zawiera przepisy przejściowe regulujące postępowanie w sprawach wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, a także określa datę wejścia w życie ustawy na 14 dni po jej ogłoszeniu.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o kuratorach sądowych, mając na celu zwiększenie efektywności naboru do służby kuratorskiej oraz poprawę funkcjonowania i organizacji tej służby. Kluczową zmianą jest wprowadzenie nowych wzorów legitymacji służbowych dla kuratorów i aplikantów, aby mogły być uznane za dokumenty publiczne. Ustawa umożliwia Ministrowi Sprawiedliwości zwolnienie aplikanta z części aplikacji kuratorskiej bez konieczności zwalniania go z egzaminu. Ponadto, doprecyzowano zasady przyznawania dodatku specjalnego kuratorom oraz rozszerzono możliwości delegowania kuratorów do Ministerstwa Sprawiedliwości.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt uchwały Sejmu dotyczy sfinansowania polskiego udziału w pożyczce udzielanej Ukrainie przez Unię Europejską w wysokości 90 miliardów euro. Środki na ten cel mają pochodzić z zamrożonych aktywów rosyjskich na terytorium Polski, należących do osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną. Celem uchwały jest wsparcie Ukrainy oraz osłabienie Rosji, co Sejm postrzega jako polską rację stanu. Sejm wzywa Rząd RP do niezwłocznego wypracowania mechanizmów prawnych i organizacyjnych w celu realizacji tego finansowania.
Projekt uchwały Sejmu RP zobowiązuje Radę Ministrów do zaskarżenia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej decyzji Rady Unii Europejskiej z dnia 9 stycznia 2026 r. w sprawie tymczasowego stosowania umowy Mercosur. Uzasadnieniem jest ochrona bezpieczeństwa żywnościowego i polskiego rolnictwa, które według wnioskodawców są zagrożone przez umowę Mercosur. Argumentują, że umowa ta faworyzuje interesy przemysłu największych krajów UE kosztem europejskiego, w tym polskiego rolnictwa. Uchwała podkreśla, że polskie państwo powinno stać na straży interesów polskiego rolnictwa, ochrony rodzinnych gospodarstw rolnych, oraz zdrowia konsumentów.