Interpelacja w sprawie wpływu systemu ETS na polską gospodarkę i rachunki odbiorców indywidualnych
Data wpływu: 2025-06-13
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta o wpływ systemu ETS na polską gospodarkę i rachunki odbiorców indywidualnych, kwestionując skuteczność dotychczasowych działań rządu w ograniczaniu negatywnych skutków wzrostu cen uprawnień do emisji. Wyraża obawę o konkurencyjność polskiej gospodarki i wzrost ubóstwa energetycznego.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wpływu systemu ETS na polską gospodarkę i rachunki odbiorców indywidualnych Interpelacja nr 10304 do ministra klimatu i środowiska w sprawie wpływu systemu ETS na polską gospodarkę i rachunki odbiorców indywidualnych Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka Data wpływu: 13-06-2025 Szanowna Pani Minister, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie wpływu systemu handlu emisjami (EU ETS) na polską gospodarkę, w szczególności na sektor energetyczny i ciepłowniczy oraz rachunki odbiorców indywidualnych. 1.
Koszty ETS dominującym składnikiem cen energii: - dane operatora rozliczeń energii odnawialnej (OREO) oraz Urzędu Regulacji Energetyki (URE) jednoznacznie wskazują, że koszty uprawnień do emisji CO 2 stanowią dominujący składnik zmiennej ceny energii elektrycznej na rynku hurtowym (często powyżej 50-60%), a w przypadku ciepła systemowego ich udział sięga nawet 70-80% kosztów wytwarzania ze względu na wysoki udział paliw kopalnych, - obecna cena uprawnień EUA (ok.
70-80 EUR/t CO 2 w czerwcu 2025 r.) pozostaje na poziomie wielokrotnie wyższym niż zakładano w początkowych fazach systemu, historyczny szczyt przekraczający 100 EUR/t CO 2 w 2023 r. znacząco wyprzedził prognozy Komisji Europejskiej, które taki poziom zakładały dopiero około 2030 r. 2. Prognozy wzrostu cen i ich skutki: - Ministerstwo Klimatu i Środowiska szacuje, że do 2030 r.
cena uprawnień może wzrosnąć do 200-300 EUR/t CO 2 , zgodnie z zaostrzającymi się celami klimatycznymi UE (-55% netto do 2030, neutralność do 2050) oraz planowanym wycofywaniem darmowych przydziałów dla przemysłu (CBAM), - taki wzrost przełoży się na 2,5-4,5-krotny wzrost kosztów produkcji energii elektrycznej i ciepła w porównaniu do poziomów sprzed znaczącej aprecjacji cen EUA, koszty te są wprost przenoszone na odbiorców końcowych poprzez taryfy i ceny energii. 3. Unikatowe wyzwanie polskiego ciepłownictwa systemowego: - polski sektor ciepłownictwa systemowego, zaopatrujący ponad 40% gospodarstw domowych (ok.
15-16 mln Polaków) w ciepło sieciowe, jest szczególnie narażony, jego modernizacja wymaga kolosalnych nakładów inwestycyjnych szacowanych na dziesiątki miliardów złotych, a oparcie wciąż w ok.
85% na węglu (dane Urzędu Regulacji Energetyki i Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami - KOBiZE) czyni go wyjątkowo wrażliwym na koszty ETS, - brak skutecznych, dedykowanych mechanizmów wsparcia na poziomie unijnym dla transformacji tego sektora w krajach z podobnym punktem startowym (wysoki udział węgla w ciepłownictwie) stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego i społecznego w okresie zimowym, zwłaszcza dla gospodarstw o najniższych dochodach. 4.
Ryzyko dla konkurencyjności i ubóstwo energetyczne: - rosnące koszty ETS bezpośrednio zagrażają konkurencyjności polskich sektorów energochłonnych (ETS oraz non-ETS), takich jak hutnictwo żelaza i stali, przemysł chemiczny (nawozy), cementowy, ceramiczny czy papierniczy, pomimo istnienia mechanizmów kompensacyjnych (darmowe przydziały, rekompensaty pośrednie), ich skuteczność w obliczu bardzo wysokich cen EUA i planowanego wygaszania jest ograniczona, ryzyko "ucieczki emisji" (carbon leakage) jest realne, - konsekwentny wzrost udziału kosztów ETS w rachunkach za energię i ciepło jest głównym czynnikiem napędzającym ubóstwo energetyczne, dotykające już znaczną część polskiego społeczeństwa, zwłaszcza w obliczu równoległej wysokiej inflacji.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami: 1. Jakie konkretne i skuteczne działania (krótko- i długoterminowe) podejmuje rząd RP w celu bezpośredniego ograniczenia wpływu rosnących kosztów uprawnień ETS na rachunki odbiorców indywidualnych za energię elektryczną i ciepło systemowe? Proszę o szczegółowy opis działań operacyjnych i legislacyjnych (krajowych i unijnych) oraz ocenę ich dotychczasowej skuteczności. 2.
Posłanka Anna Gembicka pyta o potencjalną niedozwoloną pomoc publiczną udzielaną przez Niemcy dla inwestycji chemicznych, która może negatywnie wpływać na konkurencyjność Grupy Azoty SA. Domaga się informacji o działaniach Ministerstwa Aktywów Państwowych w celu ochrony uczciwej konkurencji dla polskich przedsiębiorstw na rynku UE.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Interpelacja dotyczy rozbieżności interpretacyjnych między Prawem pocztowym a Prawem telekomunikacyjnym w kwestii usług powszechnych świadczonych przez przedsiębiorstwa telekomunikacyjne niewyznaczone, w szczególności dostępu do Internetu i komunikacji głosowej. Posłowie pytają, czy usługi te, świadczone przez podmioty niewyznaczone, są traktowane jako usługi powszechne i w jakich okolicznościach tak się dzieje.
Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o analizę efektywności refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) oraz o mechanizmy stabilizacji kosztów i uwzględnienie opinii towarzystw naukowych w procesie decyzyjnym. Wyrażają zaniepokojenie brakiem proporcjonalnej redukcji wydatków na paski diagnostyczne po wprowadzeniu CGM i domagają się doprecyzowania planowanych zmian w obszarze refundacji wyrobów medycznych.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji do Spraw Deregulacji dotyczące uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Komisje po rozpatrzeniu uchwały Senatu wnoszą o przyjęcie przez Sejm poprawek zawartych w druku. Sprawozdanie wskazuje również, które poprawki powinny być głosowane łącznie. Celem ustawy jest prawdopodobnie zmiana regulacji w sektorze energetycznym.
Projekt ustawy ma na celu nowelizację Prawa energetycznego i innych ustaw, wdrażając dyrektywy UE dotyczące efektywności energetycznej i poprawy struktury rynku energii elektrycznej. Wprowadza definicje nowych typów umów (np. z gwarancją stałej ceny, elastyczne umowy przyłączeniowe) i zmienia zasady przyłączania do sieci. Ustawa ma także na celu wzmocnienie ochrony konsumentów, w tym odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym, oraz promowanie racjonalnego zużycia energii. Zmiany obejmują także kwestie związane z liczeniem zużycia paliw gazowych i przyłączaniem instalacji oraz magazynów energii elektrycznej.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.
Projekt ustawy o zmianie Prawa energetycznego ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej oraz realizację priorytetów polityki Rady Ministrów w zakresie deregulacji. Ustawa wprowadza zmiany dotyczące m.in. definicji umów sprzedaży energii, przyłączania do sieci, programów wsparcia dla odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz promocji oszczędnego zużycia energii. Proponowane regulacje mają również na celu wdrożenie tzw. pakietu antyblackoutowego, mającego na celu poprawę bezpieczeństwa energetycznego kraju. Dodatkowo, projekt zmienia inne ustawy związane z rynkiem energii, takie jak ustawa o OZE czy ustawa o rynku mocy.
Projekt ustawy dotyczy zmiany ustawy o dotacji przeznaczonej dla niektórych podmiotów. Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych po rozpatrzeniu projektu ustawy na posiedzeniu wnosi o jego uchwalenie przez Sejm bez poprawek. Oznacza to, że pierwotna propozycja zmian w zakresie dotacji nie uległa modyfikacji na etapie prac komisyjnych. Celem jest prawdopodobnie doprecyzowanie lub usprawnienie mechanizmów dotacyjnych dla określonych podmiotów.