Interpelacja w sprawie ułatwienia dostępu do archiwalnych materiałów Polskiego Radia oraz Telewizji Polskiej dla lokalnych izb pamięci, minimuzeów, muzeów społecznych oraz miejsc pamięci prowadzonych przez stowarzyszenia, gminy, szkoły, a także grupy nieformalne oraz osoby prywatne - społeczników i pasjonatów historii
Data wpływu: 2025-06-24
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka interpeluje w sprawie wysokich opłat licencyjnych za archiwalne materiały Polskiego Radia i Telewizji Polskiej, uniemożliwiających lokalnym izbom pamięci i muzeom społecznym dostęp do nich. Pyta, czy możliwe jest podjęcie prac legislacyjnych w celu umożliwienia bezpłatnego lub symbolicznie płatnego dostępu do tych materiałów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie ułatwienia dostępu do archiwalnych materiałów Polskiego Radia oraz Telewizji Polskiej dla lokalnych izb pamięci, minimuzeów, muzeów społecznych oraz miejsc pamięci prowadzonych przez stowarzyszenia, gminy, szkoły, a także grupy nieformalne oraz osoby prywatne - społeczników i pasjonatów historii Interpelacja nr 10512 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie ułatwienia dostępu do archiwalnych materiałów Polskiego Radia oraz Telewizji Polskiej dla lokalnych izb pamięci, minimuzeów, muzeów społecznych oraz miejsc pamięci prowadzonych przez stowarzyszenia, gminy, szkoły, a także grupy nieformalne oraz osoby prywatne - społeczników i pasjonatów historii Zgłaszający: Katarzyna Osos Data wpływu: 24-06-2025 Szanowna Pani Minister!
Zwrócono się do mnie z prośbą o podjęcie interwencji w sprawie ułatwienia dostępu do archiwalnych materiałów Polskiego Radia oraz Telewizji Polskiej dla lokalnych izb pamięci, minimuzeów, muzeów społecznych oraz miejsc pamięci prowadzonych przez stowarzyszenia, gminy, szkoły, a także grupy nieformalne oraz osoby prywatne – społeczników i pasjonatów historii. Lokalne izby pamięci oraz minimuzea pełnią niezwykle istotną rolę w ochronie i popularyzacji dziedzictwa regionalnego.
Warto podkreślić, że tego typu placówki funkcjonują bardzo często jako muzea społeczne – powstają z inicjatywy lokalnych środowisk, są prowadzone dzięki zaangażowaniu mieszkańców i społeczników, najczęściej bez wsparcia ze strony instytucji centralnych czy budżetów państwowych. To właśnie w tych miejscach, dzięki codziennej pracy wolontariuszy, gromadzone są bezcenne pamiątki, dokumenty, fotografie i relacje świadków, które tworzą unikalny obraz historii małych ojczyzn.
Współpraca tych placówek ze szkołami, nauczycielami oraz pasjonatami historii przyczynia się do szerokiej edukacji młodzieży, umacniania lokalnej tożsamości oraz przekazywania wartości obywatelskich i szacunku do tradycji. Archiwalne nagrania radiowe i telewizyjne stanowią często jedyne zachowane świadectwa istotnych wydarzeń lokalnych – relacji z obchodów, rozmów z mieszkańcami, reportaży o miejscach i osobach ważnych dla danej społeczności. Ich udostępnienie umożliwia prowadzenie autentycznej edukacji regionalnej i historycznej, której nie zastąpią żadne podręczniki.
Jak wskazano, obecne zasady udostępniania archiwalnych materiałów Polskiego Radia i Telewizji Polskiej nakładają na muzea społeczne i izby pamięci ogromne obciążenia finansowe. Koszty licencji – sięgające nawet kilku tysięcy złotych za krótkie fragmenty nagrań – przekraczają możliwości finansowe placówek prowadzonych bez budżetu, nierzadko przez wolontariuszy lub organizacje non-profit. Osoby, które zwróciły się do mnie również zwracają uwagę, że archiwalne materiały Polskiego Radia i Telewizji Polskiej powstały jako dokumenty epoki, finansowane w zdecydowanej większości ze środków publicznych, czyli przez polskie państwo.
Są one wspólnym dobrem wszystkich obywateli i powinny służyć społeczeństwu – w szczególności w działalności edukacyjnej, kulturalnej i na rzecz ochrony dziedzictwa narodowego. Ograniczanie dostępu do nich poprzez wygórowane opłaty licencyjne stoi w sprzeczności z interesem publicznym oraz misją społeczną i edukacyjną tych instytucji.
W związku z powyższym zwracam się z prośbą o ustosunkowanie się do przedstawionej sprawy i udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie: Czy możliwe jest podjęcie prac legislacyjnych, które umożliwiłyby bezpłatny dostęp do archiwalnych nagrań Polskiego Radia i Telewizji Polskiej (lub innych archiwów, które wymagają dużych opłat licencyjnych) dla izb pamięci, muzeów społecznych, minimuzeów, muzeów regionalnych, szkolnych izb tradycji i podobnych instytucji prowadzonych przez stowarzyszenia, gminy, szkoły czy osoby prywatne albo wprowadzenie specjalnych, symbolicznych opłat licencyjnych (np.
licencja na czas nieoznaczony za ułamek obecnej ceny), z możliwością ograniczenia licencji wyłącznie do określonego miejsca (np. konkretnego budynku, szkoły, muzeum czy adresu)? Umożliwienie takiego dostępu z pewnością przyniesie wymierne korzyści w zakresie ochrony lokalnego dziedzictwa narodowego, upowszechniania wiedzy historycznej oraz wspierania edukacji młodzieży oraz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.
Posłanka Katarzyna Osos wyraża zaniepokojenie brakiem wystarczającego wsparcia dla kuratorów sądowych narażonych na niebezpieczne sytuacje podczas wykonywania obowiązków służbowych. Pyta ministra sprawiedliwości o działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa kuratorów oraz o plany wprowadzenia szkoleń i wsparcia psychologicznego.
Posłanka Katarzyna Osos pyta ministerstwo o postęp prac nad zmianami umożliwiającymi byłym funkcjonariuszom służb mundurowych pobieranie dwóch świadczeń emerytalnych, argumentując to poczuciem pokrzywdzenia tych osób. Pyta o szczegóły planowanych zmian, analizy finansowe i uwzględnienie postulatów środowisk emerytalnych.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku. Inicjatywa ma na celu oddanie hołdu historii i przypomnienie o ważnych wydarzeniach z przeszłości. Projekt jest wnoszony przez grupę posłów, którzy upoważniają posła Krystiana Łuczaka do reprezentowania ich w pracach nad uchwałą.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 100. rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy. Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rozpatrzyła projekt i wnosi o jego podjęcie przez Sejm. Celem uchwały jest uczczenie pamięci wybitnego polskiego reżysera.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt uchwały ma na celu upamiętnienie 100. rocznicy urodzin Tadeusza Konwickiego. Grupa posłów wnosi o przyjęcie tej uchwały przez Sejm. Do reprezentowania wnioskodawców w pracach nad projektem został upoważniony poseł Krzysztof Mieszkowski. Projekt ten ma charakter symboliczny i kulturalny, koncentrując się na uhonorowaniu ważnej postaci polskiej kultury.