Interpelacja w sprawie publicznych gróźb wobec obywateli organizujących legalne patrole społeczne przy granicy polsko-niemieckiej

Szanowny Panie Premierze,

z najwyższym niepokojem przyjąłem wypowiedź minister ds. społeczeństwa obywatelskiego Adriany Porowskiej wygłoszoną 1 lipca 2025 r. w programie „Tłit” Wirtualnej Polski, w której:

- podważyła ona prawo obywateli do pokojowego organizowania się i patrolowania terenów przygranicznych, - zapowiedziała interwencję administracyjną wobec tych obywateli, - użyła obraźliwych i politycznie motywowanych określeń wobec organizatora społecznego Roberta Bąkiewicz, zarzucając mu m.in. „podsycanie nastrojów” i „realizowanie politycznego zamówienia”.

Wypowiedzi te w sposób jednoznaczny wpisują się w próbę delegitymizowania działań obywatelskich, które mają na celu uzupełnienie – a nie zastąpienie – działań państwa w sytuacji narastającego napięcia na granicy polsko-niemieckiej.

Przypominam:

1) art. 12 Konstytucji RP gwarantuje wolność tworzenia i działania stowarzyszeń, 2) art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji chroni wolność działania obywateli, o ile nie narusza ona wolności innych, 3) żadne znane przepisy nie zakazują obywatelom przemieszczania się, obserwowania i dokumentowania sytuacji publicznej – również w pasie przygranicznym, o ile nie łamią prawa (np. nie dokonują zatrzymań siłowych).

Tymczasem minister Porowska:

- bez żadnych podstaw prawnych insynuuje, że zwykli obywatele nie mają prawa znajdować się przy granicy i prowadzić działań o charakterze obserwacyjnym, - twierdzi, że zamierza wysłać pisma do MSWiA, co może być traktowane jako forma nacisku politycznego na służby, - odmawia obywatelom prawa do niepokoju i samoorganizacji, jednocześnie zarzucając, że „podsycanie emocji” ma charakter „głupi” i „nieodpowiedzialny” – mimo że ten niepokój wynika wprost z doniesień medialnych i sytuacji międzynarodowej.

Zwracam uwagę, że minister Porowska nie wypowiadała się dotąd równie stanowczo wobec:

- licznych przypadków przekraczania granicy przez nielegalnych migrantów, - braku skutecznych reakcji rządu na te zdarzenia, - ani wobec osób publicznych i polityków, którzy bagatelizują zagrożenia, mimo realnych obaw społecznych.

Jej jednostronna reakcja wskazuje na próbę stłumienia oddolnych działań społecznych, które są legalne, pokojowe i oparte na konstytucyjnej wolności zrzeszania się.

Polacy mają prawo czuć niepokój. Mają prawo się samoorganizować. Mają prawo obserwować swoje państwo. Zabranianie tego lub straszenie za to obywateli – to pierwszy krok do autorytaryzmu. Rząd nie może być zainteresowany wyłącznie ochroną własnego wizerunku, ale przede wszystkim ochroną granic i bezpieczeństwa obywateli.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami: