Interpelacja w sprawie zwiększenia nakładów na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną w dorzeczu rzeki Odry

Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. 2002 nr 23 poz. 398, 2003 nr 23 poz. 337, 2004 nr 12 poz. 182, 2005 nr 16 poz. 263, nr 42 poz. 556, nr 66 poz. 912, nr 76 poz. 1062, 2006 nr 15 poz. 194 oraz 2007 nr 23 poz. 253) kieruję do Pana Premiera interpelację w sprawie zwiększenia nakładów na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną w dorzeczu rzeki Odry.

Marszałkowie województw: śląskiego, opolskiego, dolnośląskiego, lubuskiego oraz zachodniopomorskiego podpisali wspólny apel do rządu o zwiększenie puli finansowej przeznaczonej na inwestycje wodno-ściekowe w dorzeczu Odry. Dokument ten jest efektem współpracy międzyregionalnej rozpoczętej w sierpniu 2022 roku, po zaistnieniu katastrofy ekologicznej na Odrze, skutkującej między innymi masowym pomorem ryb i innych zwierząt w rzece i jej dorzeczach. Jako główny czynnik wpływający na masową śmierć fauny w rzece naukowcy wskazali obecność w niej mikroglonów Prymnesium parvum , czyli tzw. złotych alg. Podjęto szereg działań w celu zminimalizowania możliwości wystąpienia tego typu katastrofy w przyszłości, jednym z nich było także rozpoczęcie współpracy międzyregionalnej na poziomie samorządów województw.

Jak podkreśla prof. Krzysztof Lejcuś z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu: W latach 2023 i 2024 na całej długości Odry przeprowadzano badania zlecone przez samorządy. Badaliśmy stan Odry w całym jej przebiegu i ich wynik nie jest zadowalający. Czynniki, które zaważyły o wystąpieniu niedawnej katastrofy ekologicznej, nadal występują. Jeśli chcemy ograniczyć prawdopodobieństwo ponownego wystąpienia takiej katastrofy, musimy uporządkować sytuację wodno-ściekową.

Parametry biologiczne i fizycznochemiczne Odry mają obecnie znacznie podwyższone wartości. Mowa m.in. o wysokim zasoleniu i mętności, które wynikają z masy ścieków oczyszczonych i nieoczyszczonych zrzucanych bezpośrednio do rzeki. Spośród nich aż 30% wszystkich nieczystości trafiających do Odry stanowią zanieczyszczenia komunalne. A zatem niezmiernie istotne jest pilne zmniejszenie ilości substancji biogennych w wodzie oraz poprawa stanu rzek zasilających Odrę. Stąd też sygnalizowana przez marszałków województw konieczność znacznych inwestycji w infrastrukturę wodno-kanalizacyjną w dorzeczu rzeki Odry. Niestety samorządy same nie będą w stanie podołać temu zadaniu, dlatego też konieczne jest zapewnienie wsparcia finansowego rządu.

Biorąc powyższe pod uwagę, proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

Czy zostaną zwiększone limity wydatków budżetowych przeznaczonych na inwestycje wodno-ściekowe, szczególnie na kluczowe dla szybkiej reakcji infrastrukturalnej, lata 2026-2029?

Czy przeznaczy Pan znaczące środki krajowe i „unijne“ na rozbudowę oczyszczalni ścieków i systemów kanalizacji sanitarnej w miejscowościach położonych w bezpośredniej bliskości dorzecza Odry?

Czy opracuje Pan i wprowadzi programy wsparcia w realizacji projektów wodno-kanalizacyjnych dla samorządów, które zmagają się z trudnościami finansowymi?

Z poważaniem

Wojciech Szarama Poseł na Sejm RP