Interpelacja w sprawie potrzeby wdrożenia zmian w przepisach dotyczących zaległych urlopów komendantów wojewódzkich, powiatowych i miejskich Państwowej Straży Pożarnej oraz ich zastępców
Data wpływu: 2025-07-09
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marek Rząsa interweniuje w sprawie nagminnego kumulowania zaległych urlopów przez komendantów PSP i ich zastępców, co prowadzi do wysokich wypłat ekwiwalentów. Pyta, czy istnieją narzędzia do egzekwowania urlopów oraz czy konieczna jest nowelizacja przepisów w celu ograniczenia tego procederu.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie potrzeby wdrożenia zmian w przepisach dotyczących zaległych urlopów komendantów wojewódzkich, powiatowych i miejskich Państwowej Straży Pożarnej oraz ich zastępców Interpelacja nr 10865 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie potrzeby wdrożenia zmian w przepisach dotyczących zaległych urlopów komendantów wojewódzkich, powiatowych i miejskich Państwowej Straży Pożarnej oraz ich zastępców Zgłaszający: Marek Rząsa Data wpływu: 09-07-2025 Przemyśl, dnia 9 lipca 2025 r. Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art.
191-193 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się do Pana Ministra z interpelacją poselską w sprawie potrzeby wdrożenia zmian w przepisach dotyczących zaległych urlopów komendantów wojewódzkich, powiatowych i miejskich Państwowej Straży Pożarnej oraz ich zastępców. W dniu 31 stycznia bieżącego roku skierowałem do Pana Ministra interpelację w sprawie zaległych urlopów komendantów wojewódzkich, powiatowych i miejskich Państwowej Straży Pożarnej oraz ich zastępców. Dziękuję za otrzymaną odpowiedź i informacje o bieżącej sytuacji.
Nie podważając prawa do ekwiwalentu, mam jednak wrażenie, że w niektórych przypadkach liczba godzin niewykorzystywanego urlopu przez osoby funkcyjne budzi duże wątpliwości i oburza wielu funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej. Tym bardziej, iż art. 168. Kodeksu pracy zobowiązuje pracodawcę do udzielenia pracownikowi zaległego urlopu najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego. W świetle tego przepisu funkcjonariusze PSP nie mają możliwości kumulowania niewykorzystanych dni urlopu, zaś ich komendanci czynią to nagminnie. Jest to sytuacja trudna do racjonalnego wytłumaczenia.
Komendanci mają też swoich zastępców, którzy w założeniu mają wspierać komendantów w ich działaniach, ale też zastępować w okresach ich nieobecności, m.in. dając możliwość korzystania z przysługujących urlopów. Z przekazanej odpowiedzi wynika, iż suma dni zaległych urlopów komendantów wojewódzkich zgromadzonych w okresie od 2020 r. do 2024 r., którzy do 17 lutego 2025 r. nie przeszli na zaopatrzenie emerytalne, wynosi 1292 godzin, a komendantów powiatowych - 10 172 godzin. Czyli w przypadku komendantów wojewódzkich suma dni zaległych urlopów w ww. okresie sięga od 40 aż do 170.
W przypadku komendantów powiatowych nie otrzymałem danych jednostkowych, ale z przekazanej informacji wynika, że średnio na jednego funkcjonariusza przypada ok. 31 dni, np. w województwie opolskim 10 funkcyjnych ma zaledwie 82 dni niewykorzystanego urlopu, ale już w województwie podkarpackim 21 funkcyjnych ma aż 1099 takich dni. Skala rozpiętości pokazuje z jednej strony, że jest możliwe racjonalne zarządzanie czasem pracy, z drugiej, że w wielu przypadkach przyczyny nieproporcjonalne dużej liczby godzin niewykorzystanego urlopu wymagają szczegółowego wyjaśnienia. Tym bardziej, że rodzi to konkretne konsekwencje finansowe.
Suma ekwiwalentów wypłaconych za niewykorzystany urlop tylko w rekordowym roku 2024 wyniosła, w przypadku komendantów wojewódzkich, którzy przeszli na zaopatrzenie emerytalne - 1 507 301,38 zł, w tym najniższy ekwiwalent to 0 zł, najwyższy to 169 566,64 zł. W roku 2020 kwota ta wyniosła zaledwie 173 129,88 zł. Zmalała w roku 2022 do wartości 42 018, 48 zł, by osiągnąć wspomniane apogeum w roku 2024. W roku 2021 i 2023 w ramach ekwiwalentów nie wypłacono ani złotówki. Województwo świętokrzyskie w latach 2020-2024 nie wypłaciło ani jednego ekwiwalentu, a województwo małopolskie jedynie w 2020 r. na kwotę 49 511,08 zł.
Kwota wypłacona wyłącznie w 2024 roku stanowi aż 87% wszystkich wypłat ekwiwalentów od 2020 roku. Podobnie ma się sprawa z funkcyjnymi w powiatach i miastach. Tutaj skok wzrostu wypłaconych tylko w 2024 roku ekwiwalentów był blisko 8,5-krotny w stosunku do roku 2023, z kwoty 365 638,65 zł do aż 3 100 674,54 zł, co stanowi blisko 69% łącznych wydatków w latach 2020-2024 w kwocie 4 517 035, 58 zł. W moim odczuciu sytuacja, która miała miejsce w 2024 roku, nie była dziełem przypadku, jednak nie moją rolą jest doszukiwać się takiego stanu rzeczy. Sądzę jednak, że wymagają absolutnie wyjaśnienia.
Mając na uwadze, iż kwestia ta dotyczyć może również innych służb, a zatem formacji mundurowych, które zasłużenie cieszą się największym zaufaniem społecznym, konieczne wydaje się wprowadzenie odpowiednich rozwiązań prawnych, aby uniknąć w przyszłości wątpliwej praktyki, stosowanej przez niektórych komendantów i ich zastępców, którzy, przypomnę, gromadzili urlop wypoczynkowy czy też dodatkowy, tak aby w przypadku odejścia ze służby otrzymać bardzo duże pieniądze za niewykorzystany urlop.
Poseł Marek Rząsa pyta ministra rodziny, pracy i polityki społecznej o postępy prac nad rozwiązaniami systemowymi dla rencistów z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, w szczególności o efekty pracy zespołu roboczego i harmonogram dalszych działań legislacyjnych. Wyraża zaniepokojenie opóźnieniami w realizacji obiecanych rozwiązań.
Poseł Marek Rząsa interpeluje w sprawie konieczności zwiększenia nadzoru nad schroniskami dla zwierząt, zwracając uwagę na medialne doniesienia o nieprawidłowościach i nieskuteczność obecnego systemu nadzoru. Pyta o planowane zmiany legislacyjne, utworzenie rejestru schronisk, mechanizmy wczesnego reagowania oraz formy wsparcia dla schronisk prawidłowo realizujących swoje zadania.
Poseł Marek Rząsa wyraża zaniepokojenie działaniami dywersyjnymi i zagrożeniami dla infrastruktury kolejowej, podkreślając ważną rolę Straży Ochrony Kolei. Pyta Ministra Infrastruktury o plany wzmocnienia SOK, doposażenie w sprzęt oraz rozszerzenie kompetencji, szczególnie we wschodnich województwach.
Poseł Marek Rząsa pyta o analizę przepisów wyborczych w celu zwiększenia transparentności wyborów, szczególnie w kontekście zgłaszania członków komisji wyborczych przez komitety, które nie wystawiają kandydatów. Pyta również o działania zapobiegające podważaniu wiarygodności procesu wyborczego.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt ustawy zmienia ustawę o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz o ochronie przeciwpożarowej. Główne zmiany to wprowadzenie odpisu 4,5% z obowiązkowych ubezpieczeń OC na rzecz Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Ochotniczych Straży Pożarnych oraz obniżenie opłat za brak OC w pewnych okolicznościach. Celem jest wsparcie finansowe służb mundurowych oraz zmniejszenie kar za brak OC dla osób, które rzadko popełniają to wykroczenie. Ustawa ma również na celu odciążenie sądów i zmniejszenie uznaniowości w przyznawaniu umorzeń za brak OC.
Projekt uchwały Komisji Polityki Społecznej i Rodziny proponuje ustanowienie dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy. Celem jest podkreślenie znaczenia i roli służb BHP w zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Poseł Bożena Borys-Szopa została upoważniona do reprezentowania Komisji w pracach nad projektem.