Interpelacja w sprawie ograniczenia dostępu dzieci i młodzieży do gum nikotynowych sprzedawanych w aptekach

Szanowna Pani Minister,

na skutek dziennikarskiej prowokacji przeprowadzonej przez portal Pacjenci.pl ujawniono poważną lukę w systemie ochrony zdrowia publicznego – 14-letnia dziewczynka, bez żadnych trudności, zakupiła w kilku warszawskich aptekach gumy nikotynowe o smakach owocowych i miętowych. Ani razu nie poproszono jej o dokument tożsamości ani nie zadano pytania o cel zakupu preparatu zawierającego silnie uzależniającą substancję.

Choć nikotynowe gumy do żucia są produktami leczniczymi zarejestrowanymi jako nikotynowa terapia zastępcza (NTZ) i mają wspierać dorosłych w procesie rzucania palenia papierosów, obecnie funkcjonują w praktyce jako atrakcyjny, niedrogi i łatwo dostępny „gadżet” z nikotyną – także dla dzieci i młodzieży. Dotyczy to zwłaszcza smakowych wariantów – cytrynowych, miętowych czy owocowych – które swoją formą i smakiem przypominają popularne słodycze.

Zaniepokojenie budzi nie tylko łatwość zakupu w aptekach, ale również pełna dostępność tych produktów w Internecie – bez żadnej weryfikacji wieku kupującego. W kontekście działań ustawodawczych zmierzających do ograniczenia dostępu do innych produktów nikotynowych (druk UD213) – jak e-papierosy, woreczki nikotynowe czy aromatyzowane wyroby tytoniowe – wyłączenie gum nikotynowych z regulacji ograniczającej do nich dostęp osobom poniżej 18. roku życia może być wymagającym naprawy przeoczeniem.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy w ocenie ministerstwa obecne rozwiązania prawne zapewniają wystarczający poziom ochrony dzieci i młodzieży przed dostępem do nikotyny w formie produktów leczniczych? Jeśli nie – jakie zmiany legislacyjne są rozważane?

2. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące skali zakupu produktów nikotynowej terapii zastępczej przez osoby poniżej 18. roku życia? Czy prowadzone były kontrole w aptekach w tym zakresie?

3. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia, by skutecznie ograniczyć dostęp do gum nikotynowych (i innych smakowych produktów nikotynowych sprzedawanych w ramach NTZ) dla dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia?

4. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie współpracy z samorządem aptekarskim i głównym inspektorem farmaceutycznym w celu przeprowadzenia akcji edukacyjnej i kontrolnej wśród farmaceutów, mającej na celu wyeliminowanie przypadków sprzedaży preparatów z nikotyną osobom niepełnoletnim?

5. Czy resort rozważa w ślad za projektem ustawy (druk UD213) objęcie gum nikotynowych i pastylek podobnymi restrykcjami jak inne wyroby nikotynowe, w tym:

- weryfikacją wieku kupujących w aptekach i online, - zakazem sprzedaży osobom niepełnoletnim, - zakazem sprzedaży jednostkowej (na listki), - ograniczeniem dostępnych smaków gum nikotynowych wyłącznie do neutralnego lub tytoniowego?