Interpelacja w sprawie strukturalnie zaniżonej siły nabywczej najuboższych Polaków w porównaniu z innymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej
Data wpływu: 2025-07-13
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Sachajko interpeluje w sprawie dramatycznie niskiej siły nabywczej najuboższych Polaków w porównaniu z innymi krajami UE, szczególnie Europy Środkowo-Wschodniej, pytając o analizy, wydatki publiczne na pomoc społeczną i plany zmian w systemie wsparcia. Krytykuje obecną sytuację, wskazując na brak systemowych rozwiązań i potrzebę reformy zabezpieczenia społecznego.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie strukturalnie zaniżonej siły nabywczej najuboższych Polaków w porównaniu z innymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej Interpelacja nr 10936 do ministra finansów, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie strukturalnie zaniżonej siły nabywczej najuboższych Polaków w porównaniu z innymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka Data wpływu: 13-07-2025 Szanowni Państwo Ministrowie, zgodnie z art.
192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację do ministra finansów oraz ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie dramatycznie niskiej siły nabywczej najuboższych obywateli Rzeczypospolitej Polskiej w porównaniu z mieszkańcami innych państw Unii Europejskiej, zwłaszcza Europy Środkowo-Wschodniej i Zachodniej. Dane Eurostatu, OECD i GUS jednoznacznie wskazują, że pomimo wzrostu wynagrodzeń średnich i minimalnych w Polsce, relatywna siła nabywcza osób żyjących na granicy minimum egzystencji lub korzystających z pomocy społecznej należy do najniższych w Unii Europejskiej. Utrzymujące się na niskim poziomie świadczenia socjalne (np.
zasiłek stały, okresowy, dodatki mieszkaniowe), minimalne emerytury i renty oraz dostępność taniego mieszkalnictwa składają się na permanentną marginalizację gospodarczą ponad 2 milionów obywateli . Według danych Eurostatu tzw. realna siła nabywcza 20% najuboższych obywateli Polski (najniższy kwintyl) wyrażona w standardzie siły nabywczej (PPS) jest o 30–50% niższa niż w Czechach, na Słowacji, w Słowenii, a nawet w niektórych regionach Rumunii i Bułgarii . Co więcej, różnice te rosną, mimo że Polska w statystykach ogólnych zbliża się do średniej unijnej.
W Niemczech, Austrii, Francji, Belgii czy krajach skandynawskich osoby w najniższych dochodowych grupach mogą liczyć na silne wsparcie mieszkaniowe, dostęp do usług publicznych, darmowy transport lokalny czy nawet dochód minimalny. Tymczasem w Polsce: zasiłek stały wynosi średnio 719 zł miesięcznie , minimalna emerytura – 1780 zł brutto , kryterium dochodowe do otrzymania wsparcia z pomocy społecznej pozostaje drastycznie zaniżone i nie waloryzowane realnie od lat , wysokość dodatku mieszkaniowego pokrywa ułamek kosztów najmu nawet w małych miejscowościach.
Równocześnie koszty życia – w tym ceny żywności, energii, leków i czynszów – osiągnęły poziomy porównywalne z bogatszymi państwami UE. Oznacza to, że ubodzy Polacy płacą „zachodnie ceny“, mając „postkomunistyczne dochody“ . Tak głęboka dysproporcja zagraża społecznej spójności, bezpieczeństwu demograficznemu , a także prowadzi do deprywacji potrzeb biologicznych , co potwierdzają raporty organizacji pomocowych (Caritas, PCK, Banki Żywności). Jest to również źródło masowej emigracji zarobkowej i bierności zawodowej .
Apeluję o pilną debatę na temat konieczności reformy systemu zabezpieczenia społecznego w Polsce, który – mimo formalnej zgodności z prawem – strukturalnie wyklucza dużą część społeczeństwa z godnego uczestnictwa w życiu gospodarczym i społecznym. W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania: Czy Ministerstwo Finansów i Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przeprowadziły w ciągu ostatnich 5 lat analizę siły nabywczej najuboższych Polaków na tle innych krajów UE? Jeśli tak – proszę o udostępnienie wyników. Jeśli nie – dlaczego nie podjęto takich działań?
Jakie są średnie roczne wydatki publiczne (w przeliczeniu na 1 mieszkańca) na pomoc społeczną i mieszkalnictwo w Polsce w porównaniu z Czechami, Słowacją, Niemcami, Francją i Danią? Czy rząd planuje zmianę systemu wyliczania i waloryzacji kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej? Jeśli tak – od kiedy i na jakich zasadach? Dlaczego w Polsce brak systemowego rozwiązania w zakresie dochodu minimalnego, który obowiązuje już w wielu państwach członkowskich UE? Czy rząd rozważa wprowadzenie regionalnych dodatków do kosztów utrzymania (np.
różnicowanie dodatków mieszkaniowych i energetycznych w zależności od lokalnych kosztów życia) na wzór Francji i Niemiec? Czy rząd analizuje wpływ zaniżonej siły nabywczej najbiedniejszych Polaków na: a) zdrowie publiczne (np. dostęp do leczenia, odżywianie, ogrzewanie), b) dzietność i struktury rodzinne, c) migracje zarobkowe, d) aktywność zawodową i edukacyjną? Czy jest planowane zwiększenie dostępności mieszkań komunalnych i socjalnych oraz rewizja zasad ich przyznawania? Czy Polska występowała do Komisji Europejskiej o zgodę na objęcie ubogich grup społecznych rozszerzonym systemem dopłat do kosztów życia (np.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Interpelacja dotyczy rozbieżności interpretacyjnych między Prawem pocztowym a Prawem telekomunikacyjnym w kwestii usług powszechnych świadczonych przez przedsiębiorstwa telekomunikacyjne niewyznaczone, w szczególności dostępu do Internetu i komunikacji głosowej. Posłowie pytają, czy usługi te, świadczone przez podmioty niewyznaczone, są traktowane jako usługi powszechne i w jakich okolicznościach tak się dzieje.
Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o analizę efektywności refundacji systemów ciągłego monitorowania glikemii (CGM) oraz o mechanizmy stabilizacji kosztów i uwzględnienie opinii towarzystw naukowych w procesie decyzyjnym. Wyrażają zaniepokojenie brakiem proporcjonalnej redukcji wydatków na paski diagnostyczne po wprowadzeniu CGM i domagają się doprecyzowania planowanych zmian w obszarze refundacji wyrobów medycznych.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zmiana polega na dodaniu do art. 50e ust. 2 pkt 2 kolejnego punktu (pkt 3), który uwzględnia zwolnienia od pracy i obowiązków służbowych wynikające z ustawy o publicznej służbie krwi przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych i rentowych. Celem jest uwzględnienie honorowych dawców krwi w systemie świadczeń. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Przedłożony dokument to informacja dla Marszałka Sejmu RP o emeryturach i rentach przyznanych na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. Informację składa Prezes Rady Ministrów, Donald Tusk, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 82 ust. 2 tej ustawy. Dokument ma charakter sprawozdawczy i dotyczy emerytur i rent przyznawanych przez Prezesa Rady Ministrów. Nie wprowadza zmian w prawie.
Przedstawiony dokument to "Informacja o sytuacji osób starszych w Polsce za 2024 r." przygotowana przez Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, z upoważnienia Ministra do spraw Polityki Senioralnej. Dokument analizuje różne aspekty życia seniorów, takie jak sytuacja demograficzna, ekonomiczna, rodzinna, zdrowotna, sytuacja na rynku pracy oraz dostępność usług społecznych. Wykorzystano w tym celu najnowsze dane GUS, a celem jest diagnoza i opis warunków życia osób starszych. Zawiera również wnioski i rekomendacje dotyczące polityki senioralnej.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy służb mundurowych oraz w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej. Głównym celem jest uwzględnienie, przy ustalaniu wysokości emerytur funkcjonariuszy Służby Celnej i Celno-Skarbowej, dodatkowych okresów zatrudnienia w Krajowej Administracji Skarbowej, które wcześniej nie były brane pod uwagę. Pozwoli to na ponowne przeliczenie emerytur na wniosek emeryta oraz uwzględnienie stażu pracy przy świadczeniach motywacyjnych. Nowe przepisy mają na celu wyrównanie sytuacji emerytalnej niektórych grup funkcjonariuszy KAS i uwzględnienie ich faktycznego stażu pracy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a także w niektórych innych ustawach. Głównym celem jest poprawa sytuacji finansowej i warunków pracy pracowników warsztatów terapii zajęciowej (WTZ). Proponuje się zwiększenie finansowania WTZ, zagwarantowanie dodatkowego urlopu dla pracowników oraz uznanie ich pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach, co uprawniałoby do wcześniejszej emerytury. Dodatkowo, projekt ma na celu dopisanie WTZ do ustawy o pomocy społecznej, aby zapewnić im równe traktowanie z innymi placówkami reintegracyjnymi.