Interpelacja w sprawie wstrzymania działalności Centrum Lemkina dokumentującego rosyjskie zbrodnie wojenne w Ukrainie
Data wpływu: 2025-07-14
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta o powody wstrzymania finansowania Centrum Lemkina dokumentującego rosyjskie zbrodnie wojenne na Ukrainie, pomimo pozytywnej opinii rzecznika dyscypliny finansów publicznych, wyrażając obawę o moralną kapitulację i wycofanie się Polski z walki o prawdę. Poseł kwestionuje, czy rząd realizuje politykę "resetu" z Rosją.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wstrzymania działalności Centrum Lemkina dokumentującego rosyjskie zbrodnie wojenne w Ukrainie Interpelacja nr 10974 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie wstrzymania działalności Centrum Lemkina dokumentującego rosyjskie zbrodnie wojenne w Ukrainie Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Marek Jakubiak Data wpływu: 14-07-2025 Szanowna Pani Minister, z ogromnym niepokojem, graniczącym z oburzeniem, przyjmuję doniesienia o decyzji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego skutkującej de facto wygaszeniem działalności Centrum Lemkina – zespołu, który od początku rosyjskiej inwazji dokumentował zbrodnie wojenne popełniane przez Federację Rosyjską na niewinnych cywilach na Ukrainie.
To decyzja niepojęta, niezrozumiała, i – jeśli nie zostanie wycofana – zapamiętana jako akt moralnej kapitulacji wobec odpowiedzialności za pamięć i sprawiedliwość. Zespół Centrum Lemkina składał się z zaledwie 6 osób – czterech działających w terenie w Ukrainie i dwóch w Polsce.
Działał skromnie, bez rozbudowanych struktur, bez PR-owego szumu , za minimalne środki budżetowe – a mimo to wykonał pracę, która powinna była być dziełem wielkich instytucji międzynarodowych: – zebrał ponad 1700 relacji ofiar i świadków , – dokumentował gwałty, egzekucje, uprowadzenia dzieci, tortury , – robił to zarówno w Ukrainie , w warunkach wojennych, jak i w Polsce , wśród uchodźców i osób przesiedlonych. Nie mówimy tu o wielomilionowym programie. Nie mówimy o setkach etatów. Mówimy o symbolicznie niskim budżecie, który przyniósł realny, mierzalny efekt historyczny, humanitarny i państwowy .
Czy naprawdę nie stać państwa polskiego na 6-osobowy zespół , który zamiast słów i deklaracji – po prostu dokumentuje rosyjskie barbarzyństwo ? Tymczasem ministerstwo – mimo że rzecznik dyscypliny finansów publicznych uznał zarzuty wobec Centrum za bezpodstawne – nie przedłużyło umów. Bez raportu. Bez oceny. Bez alternatywy. Musimy zapytać wprost: czy Polska wycofuje się z dokumentowania rosyjskich zbrodni? Czy ktoś w tym rządzie realizuje politykę „resetu“ i współpracy z Rosją „taką, jaka jest“?
Czy naprawdę, w chwili gdy giną ludzie, a świadectwa są ulotne i niezastępowalne – jedyne, co potrafimy zrobić, to wyłączyć światło i zamknąć teczki? Historia już nas nauczyła, że każda niewypowiedziana zbrodnia wraca. Podziemne dokumentowanie zbrodni niemieckich podczas II wojny światowej – przez rotmistrza Witolda Pileckiego, Jana Karskiego, Emanuela Ringelbluma – było naszym moralnym obowiązkiem i aktem niezgody na cywilizacyjną ciemność. Po wojnie dokumentowaliśmy zbrodnie komunistyczne: Katyń, Łubiankę, UB. Dziś – mając wolne państwo – wycofujemy się z najważniejszego frontu walki o prawdę ?
W imię prawdy, w imię solidarności, w imię przyszłego rozliczenia rosyjskich zbrodni apeluję o przywrócenie finansowania Centrum Lemkina zanim będzie za późno. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Dlaczego Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie przedłużyło współpracy z zespołem Centrum Lemkina mimo pozytywnej opinii rzecznika dyscypliny finansów publicznych? Kto personalnie i na jakiej podstawie prawnej podjął decyzję o niewznowieniu umów z zespołem Centrum? Czy ministerstwo przeanalizowało skutki rezygnacji z dokumentowania rosyjskich zbrodni – w wymiarze międzynarodowym, historycznym i moralnym?
Czy rząd RP ma zamiar powołać inny zespół dokumentujący rosyjskie zbrodnie, czy też całkowicie rezygnuje z tego zadania? Ile relacji, świadectw i materiałów nie zostanie już zebranych w wyniku tej decyzji? Czy działania ministerstwa nie są jawnym zaprzeczeniem deklarowanej solidarności RP z Ukrainą i ofiarami rosyjskiej agresji? Czy władze RP nie wdrażają w praktyce starego hasła „współpracy z Rosją taką, jaka ona jest“? Czy ministerstwo rozważa przywrócenie wsparcia dla tego projektu lub przekazanie go niezależnej instytucji krajowej lub międzynarodowej?
Posłowie pytają o przyczyny odmawiania zgody na modernizację obiektów rekreacyjno-wypoczynkowych dzierżawionych od Lasów Państwowych, pomimo umownych uprawnień dzierżawców. Interpelacja wyraża obawę o degradację obiektów i ograniczenie działalności gospodarczej dzierżawców.
Poseł Marek Jakubiak pyta o powody likwidacji Filii Krajowej Szkoły Skarbowości w Przemyślu, wyrażając obawę o negatywny wpływ tej decyzji na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny oraz funkcjonowanie służb granicznych. Domaga się szczegółowej analizy, oceny ryzyka oraz informacji o alternatywnych rozwiązaniach i konsultacjach.
Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem wzajemności w traktowaniu mniejszości polskiej w Niemczech w porównaniu do mniejszości niemieckiej w Polsce, szczególnie w kontekście finansowania nauki języków. Pyta o konkretne wydatki Polski na naukę języka niemieckiego i wsparcie nauki języka polskiego w Niemczech, a także o działania rządu w celu wyegzekwowania wzajemności od Niemiec.
Poseł kwestionuje nierówności w traktowaniu mniejszości narodowych w Polsce w porównaniu do Polaków za granicą, szczególnie w kontekście braku statusu mniejszości polskiej w Niemczech i poziomu wsparcia finansowego. Pyta o zasadę wzajemności i plan strategicznego wspierania polskości poza granicami kraju.
Interpelacja krytykuje wypowiedzi prof. Środy promujące migrację i brak rządowej strategii wspierania dzietności, sugerując, że rząd faworyzuje 'podmianę społeczną' zamiast wzmacniania rodziny. Poseł pyta o stanowisko rządu w sprawie imigracji, przeprosiny za stygmatyzację patriotyzmu, brak działań pronatalistycznych i plany na przyszłość demograficzną Polski.
Projekt ustawy dotyczy niekarania obywateli RP biorących udział po stronie Ukrainy w konflikcie zbrojnym wywołanym agresją Federacji Rosyjskiej. Komisje Sejmowe Obrony Narodowej oraz Sprawiedliwości i Praw Człowieka rozpatrzyły uchwałę Senatu w tej sprawie i wnoszą o przyjęcie poprawek zawartych w niej. Celem jest ochrona prawna Polaków walczących w obronie Ukrainy przed potencjalnymi konsekwencjami prawnymi w Polsce.
Przedstawiony dokument to pismo Marszałka Senatu do Marszałka Sejmu, przekazujące uchwały Senatu dotyczące szeregu ustaw po ich rozpatrzeniu. Dotyczą one m.in. niekaralności obywateli walczących po stronie Ukrainy, obrotu towarami strategicznymi, zmian w CEIDG, ochronie zabytków, Prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, Prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Pismo wskazuje, że przyjęcie poprawek Senatu może skutkować koniecznością wprowadzenia zmian redakcyjnych i systematyzacyjnych w treści ustaw. Celem jest uwzględnienie stanowiska Senatu w procedurze legislacyjnej oraz dostosowanie ostatecznego brzmienia ustaw.
Przedstawiony dokument to pismo Marszałka Senatu do Marszałka Sejmu, informujące o uchwałach podjętych przez Senat w dniu 4 marca 2026 r. Dotyczą one szeregu ustaw, w tym ustawy o niekaraniu obywateli RP walczących na Ukrainie, zmian w ustawach o obrocie towarami strategicznymi, CEIDG, ochronie zabytków, prawie oświatowym, inwestycjach przeciwpowodziowych, prawie energetycznym oraz wykonywaniu mandatu posła i senatora. Pismo sygnalizuje potencjalną konieczność zmian redakcyjnych i systematyzacyjnych w związku z przyjęciem poprawek Senatu, aby zachować spójność numeracji i odesłań w aktach prawnych.
Projekt ustawy obejmuje zmiany w szeregu ustaw, w tym dotyczące niekarania obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, CEIDG, ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Celem jest prawdopodobnie dostosowanie prawa do aktualnej sytuacji geopolitycznej i społeczno-gospodarczej oraz usprawnienie funkcjonowania różnych obszarów administracji publicznej i gospodarki. Senat przekazuje uchwały dotyczące tych ustaw do Sejmu. Projekt przewiduje także korekty redakcyjne w celu zachowania spójności numeracji i odesłań.
Przedłożony dokument to zbiór uchwał Senatu dotyczących zmian w różnych ustawach, przekazanych Marszałkowi Sejmu. Dotyczą one m.in. kwestii niekaralności obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Przyjęcie poprawek Senatu może skutkować koniecznością zmian redakcyjnych w celu zachowania spójności. Celem zmian jest dostosowanie prawa do aktualnych potrzeb i wyzwań.