Interpelacja w sprawie nieakceptowanej asymetrii w finansowaniu nauczania języka niemieckiego w Polsce i języka polskiego w Niemczech oraz braku uznania mniejszości polskiej przez Republikę Federalną Niemiec
Data wpływu: 2025-07-14
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem wzajemności w traktowaniu mniejszości polskiej w Niemczech w porównaniu do mniejszości niemieckiej w Polsce, szczególnie w kontekście finansowania nauki języków. Pyta o konkretne wydatki Polski na naukę języka niemieckiego i wsparcie nauki języka polskiego w Niemczech, a także o działania rządu w celu wyegzekwowania wzajemności od Niemiec.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie nieakceptowanej asymetrii w finansowaniu nauczania języka niemieckiego w Polsce i języka polskiego w Niemczech oraz braku uznania mniejszości polskiej przez Republikę Federalną Niemiec Interpelacja nr 10976 do ministra edukacji, ministra spraw zagranicznych w sprawie nieakceptowanej asymetrii w finansowaniu nauczania języka niemieckiego w Polsce i języka polskiego w Niemczech oraz braku uznania mniejszości polskiej przez Republikę Federalną Niemiec Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Marek Jakubiak Data wpływu: 14-07-2025 Szanowni Państwo Ministrowie, z najwyższym zaniepokojeniem zwracam się z interpelacją dotyczącą nieakceptowalnej i głęboko niesprawiedliwej asymetrii, jaka od lat utrzymuje się w relacjach polsko-niemieckich w obszarze nauczania języków mniejszości narodowych i ochrony praw mniejszości.
Z jednej strony – Polska w sposób modelowy i z pełnym poszanowaniem prawa wspiera mniejszość niemiecką , przeznaczając każdego roku dziesiątki milionów złotych na lekcje języka niemieckiego, finansowanie organizacji i instytucji kultury, granty edukacyjne oraz wsparcie systemowe. W niektórych latach środki przekraczały ponad 236 mln zł rocznie , co czyni mniejszość niemiecką najlepiej finansowaną mniejszością narodową w Polsce . Z drugiej strony – Republika Federalna Niemiec nie tylko nie finansuje nauki języka polskiego na podobnym poziomie, ale wręcz nie uznaje Polaków za mniejszość narodową .
To skandaliczna sytuacja, która trwa nieprzerwanie od 1991 roku , mimo że Polska uznała mniejszość niemiecką w sposób natychmiastowy i pełny w ramach Traktatu o dobrym sąsiedztwie. Według szacunków nawet 2 miliony obywateli Niemiec ma polskie pochodzenie , a przynajmniej kilkaset tysięcy dzieci i młodzieży mogłoby korzystać z nauki języka ojczystego, gdyby była ona dostępna. Tymczasem dane MSZ i MEN wskazują, że: liczba szkół oferujących język polski jako ojczysty w Niemczech to zaledwie kilkadziesiąt placówek, liczba uczniów objętych nauczaniem to ok. 15–20 tys.
dzieci – przy kilkuset tysiącach potencjalnych beneficjentów, Polska przeznacza więcej środków na naukę polskiego w Niemczech niż sami Niemcy – co samo w sobie jest kompromitujące dla naszych relacji dwustronnych. Nie można nie dostrzegać, że taka sytuacja jest sprzeczna z europejskimi standardami ochrony mniejszości narodowych , konwencją ramową Rady Europy, a także duchem partnerskiej współpracy. Równocześnie pokazuje to rażące zaniedbania polskiej polityki zagranicznej, która nie potrafi egzekwować wzajemności i godności w relacjach z sąsiadami.
Nie może być dłużej tak, że Polska hojnie wspiera rozwój mniejszości niemieckiej, przeznaczając setki milionów złotych rocznie, a w zamian otrzymuje lekceważenie, brak wzajemności i wypieranie obecności Polaków z przestrzeni publicznej w Niemczech . Jest to nie tylko dowód słabości naszego państwa na arenie międzynarodowej, ale również zaniedbanie obowiązku konstytucyjnego chronienia Polaków za granicą i polskiego dziedzictwa kulturowego . Apeluję o natychmiastowe działania – dyplomatyczne, budżetowe i legislacyjne – zmierzające do wyrównania tej niesprawiedliwości i ochrony polskiej tożsamości narodowej.
PYTAM W IMIENIU OBYWATELI RP: Ile dokładnie Polska wydaje rocznie na naukę języka niemieckiego jako języka obcego i jako języka mniejszości? Proszę o pełne dane z lat 2020–2025. Ile Polska wydaje realnie na wsparcie nauki języka polskiego w Niemczech w latach 2020-2025? Dlaczego środki zapowiedziane w budżecie nie są w całości wykorzystywane? Dlaczego Niemcy wciąż nie uznają Polaków za mniejszość narodową mimo historycznych i liczbowych podstaw oraz podpisanych konwencji międzynarodowych? Jakie działania podejmuje rząd RP wobec rządu Niemiec w celu wyegzekwowania wzajemności w traktowaniu mniejszości narodowych?
Czy nie czas zakończyć jednostronne finansowanie nauki języka niemieckiego w Polsce, dopóki RFN nie uzna i nie zacznie wspierać edukacji polskiej mniejszości u siebie? Jakie działania podjęło polskie MSZ w ramach bilateralnych rozmów z Niemcami w latach 2020–2025 w tej sprawie? Proszę o przekazanie protokołów lub not dyplomatycznych, jeśli istnieją.
Posłowie pytają o przyczyny odmawiania zgody na modernizację obiektów rekreacyjno-wypoczynkowych dzierżawionych od Lasów Państwowych, pomimo umownych uprawnień dzierżawców. Interpelacja wyraża obawę o degradację obiektów i ograniczenie działalności gospodarczej dzierżawców.
Poseł Marek Jakubiak pyta o powody likwidacji Filii Krajowej Szkoły Skarbowości w Przemyślu, wyrażając obawę o negatywny wpływ tej decyzji na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny oraz funkcjonowanie służb granicznych. Domaga się szczegółowej analizy, oceny ryzyka oraz informacji o alternatywnych rozwiązaniach i konsultacjach.
Poseł kwestionuje nierówności w traktowaniu mniejszości narodowych w Polsce w porównaniu do Polaków za granicą, szczególnie w kontekście braku statusu mniejszości polskiej w Niemczech i poziomu wsparcia finansowego. Pyta o zasadę wzajemności i plan strategicznego wspierania polskości poza granicami kraju.
Poseł pyta o powody wstrzymania finansowania Centrum Lemkina dokumentującego rosyjskie zbrodnie wojenne na Ukrainie, pomimo pozytywnej opinii rzecznika dyscypliny finansów publicznych, wyrażając obawę o moralną kapitulację i wycofanie się Polski z walki o prawdę. Poseł kwestionuje, czy rząd realizuje politykę "resetu" z Rosją.
Interpelacja krytykuje wypowiedzi prof. Środy promujące migrację i brak rządowej strategii wspierania dzietności, sugerując, że rząd faworyzuje 'podmianę społeczną' zamiast wzmacniania rodziny. Poseł pyta o stanowisko rządu w sprawie imigracji, przeprosiny za stygmatyzację patriotyzmu, brak działań pronatalistycznych i plany na przyszłość demograficzną Polski.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy ma na celu rozszerzenie katalogu mniejszości narodowych w Polsce o mniejszość grecką, co umożliwi jej korzystanie z pełni praw i instrumentów wsparcia przewidzianych w ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych. Zmiana ta zapewni społeczności greckiej ochronę i rozwój tożsamości narodowej, języka, kultury i tradycji. Uznanie mniejszości greckiej jest uzasadnione długotrwałą obecnością Greków na ziemiach polskich oraz ich wkładem w życie społeczne i kulturalne kraju. Nowelizacja zakłada także uzupełnienie składu Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych o przedstawiciela mniejszości greckiej.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej odmawia podpisania ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw, która została uchwalona 9 stycznia 2026 roku. Prezydent wnosi o ponowne rozpatrzenie ustawy przez Sejm, motywując to stosownym wnioskiem. Do reprezentowania stanowiska Prezydenta w tej sprawie upoważniony został Szef Kancelarii Prezydenta.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).