Interpelacja w sprawie ustawy o świadczeniu wspierającym
Data wpływu: 2025-07-21
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Iwona Karolewska interpeluje w sprawie ustawy o świadczeniu wspierającym, zwracając uwagę na problemy z długotrwałymi postępowaniami i brakiem wypłaty świadczenia po śmierci osoby uprawnionej. Pyta, czy ministerstwo planuje nowelizację ustawy, by umożliwić wypłatę świadczenia spadkobiercom i przyspieszyć postępowania orzecznicze.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie ustawy o świadczeniu wspierającym Interpelacja nr 11109 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie ustawy o świadczeniu wspierającym Zgłaszający: Iwona Karolewska Data wpływu: 21-07-2025 Szanowna Pani Minister, w związku z artykułem „Ustawa o świadczeniu wspierającym: uwagi RPO“, a także w oparciu o sygnały napływające od obywateli, pozwalam sobie zwrócić się do Pani Minister z interpelacją w sprawie pilnej potrzeby nowelizacji ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 z późn. zm.).
Zgłaszane zastrzeżenia dotyczą w szczególności dwóch poważnych problemów: 1. długotrwałości postępowań orzeczniczych, co uniemożliwia szybkie uzyskanie świadczenia wspierającego mimo spełnienia ustawowych kryteriów; 2. braku jednoznacznych przepisów dotyczących wypłaty świadczenia od momentu złożenia wniosku – zwłaszcza w sytuacjach, gdy osoba uprawniona zmarła przed wydaniem decyzji o przyznaniu świadczenia, mimo że spełniała kryteria wynikające z ustawy. Do mojego biura poselskiego wpłynęła sprawa mieszkanki, której mąż zmarł nie doczekawszy wypłaty świadczenia.
Mimo spełnienia przesłanek ustawowych, ZUS odmówił wypłaty świadczenia za okres od momentu złożenia wniosku do momentu śmierci, zasłaniając się literalną interpretacją przepisów. W ocenie strony skarżącej oraz środowiska osób z niepełnosprawnościami, taka wykładnia stoi w sprzeczności z duchem ustawy i zasadami sprawiedliwości społecznej. W istocie bowiem świadczenie to miało zostać przyznane, poziom potrzeby wsparcia był ustalony, a jedynie z przyczyn administracyjnych nie doszło do jego wypłaty przed śmiercią osoby uprawnionej.
Tymczasem ciężar opieszałości instytucji państwowych został przerzucony na barki rodziny, która sprawowała nad nim opiekę, ponosząc znaczne koszty leczenia i opieki w okresie terminalnym. W tym kontekście należy również przypomnieć postulat rzecznika praw obywatelskich dotyczący wprowadzenia przepisu analogicznego do art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który pozwala wypłacić tzw. świadczenie niezrealizowane członkom rodziny zmarłego. Szanowna Pani Minister, świadczenie wspierające miało być realnym narzędziem pomocy dla osób w najtrudniejszej sytuacji życiowej.
Tymczasem obecna praktyka i niejednoznaczność przepisów prowadzi do poczucia krzywdy i niesprawiedliwości. Dlatego tak istotne jest, aby przepisy były nie tylko sprawiedliwe, ale również interpretowane w duchu ochrony praw osób najsłabszych. W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania: 1.
Czy ministerstwo planuje nowelizację ustawy o świadczeniu wspierającym w zakresie umożliwienia wypłaty świadczenia za okres od dnia złożenia wniosku do dnia śmierci osoby uprawnionej na rzecz spadkobierców tej osoby, w sytuacji gdy osoba ta spełniała przesłanki ustawowe potwierdzone stosownym orzeczeniem, ale nie doczekała się decyzji ZUS? 2. Czy planowana nowelizacja przewiduje wprowadzenie przepisów wzorowanych na art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, które regulowałyby dziedziczenie tzw. świadczeń niezrealizowanych z tytułu świadczenia wspierającego? 3.
Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu przyspieszenia postępowań orzeczniczych, które są niezbędne do wydania przez ZUS decyzji przyznającej świadczenie wspierające? 4. Czy resort planuje modyfikację przepisów dotyczących zwrotu kosztów świadczeń zdrowotnych, z których osoba z niepełnosprawnością korzystała przed uzyskaniem decyzji o przyznaniu świadczenia wspierającego, w taki sposób, aby nie obciążały one opiekunów i rodzin? 5. Czy ewentualna zmiana ustawy o świadczeniu wspierającym w powyższym zakresie obejmie przypadki (niezrealizowanych świadczeń) zaistniałe przed wejściem w życie nowelizacji? Z wyrazami szacunku Iwona Karolewska
Posłanka Iwona Karolewska pyta Ministra Sprawiedliwości o możliwość przywrócenia Wydziału Pracy w Sądzie Rejonowym w Świeciu, zlikwidowanego w 2019 roku. Podkreśla negatywne konsekwencje likwidacji, takie jak ograniczenie dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla mieszkańców i potencjalny wzrost obciążenia sądów w związku z reformą PIP.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie wprowadzeniem wyłącznie zdalnej rezerwacji wizyt w ZUS, argumentując, że utrudni to dostęp do usług seniorom i osobom wykluczonym cyfrowo. Pytają, czy ministerstwo monitoruje dostępność systemu rezerwacji i rozważa wprowadzenie puli wizyt bez wcześniejszej rezerwacji.
Posłanka interpeluje w sprawie refundacji procedury in vitro z diagnostyką preimplantacyjną PGT-M dla par będących nosicielami rzadkich chorób genetycznych, argumentując to wysokimi kosztami, ryzykiem urodzenia chorego dziecka i potencjalnymi korzyściami społecznymi. Pyta Ministerstwo Zdrowia o analizy, plany nowelizacji ustawy o leczeniu niepłodności oraz dostrzegane korzyści z refundacji tej procedury.
Posłanka Iwona Karolewska wyraża zaniepokojenie znacznym zmniejszeniem środków Funduszu Pracy na aktywizację zawodową w 2026 roku, co może sparaliżować działania urzędów pracy i stoi w sprzeczności z celami ustawy o rynku pracy. Pyta ministerstwo o plany zwiększenia środków, uruchomienia rezerwy Funduszu Pracy i zapewnienia adekwatnego finansowania samorządom powiatowym.
Posłanka Karolewska pyta o brak wdrożenia opracowanych standardów postępowania dla pracowników socjalnych w kontakcie z osobami w kryzysie samobójczym, co uważa za lukę w systemie pomocy społecznej. Kwestionuje przyczyny braku wdrożenia oraz pyta o plany ministerstwa dotyczące nadania standardom charakteru wiążącego i monitorowania ich stosowania.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw ma na celu wzmocnienie roli PIP w zakresie kontroli i egzekwowania prawa pracy. Kluczową zmianą jest przyznanie PIP uprawnienia do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, gdy zawarto umowę cywilnoprawną, a charakter wykonywanej pracy odpowiada stosunkowi pracy. Dodatkowo, PIP zyskuje prawo wnoszenia powództw w imieniu obywateli w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz wstępowania do już toczących się postępowań. Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące kontroli zdalnych oraz wymiany informacji z ZUS.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie zmian w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Głównym celem jest umożliwienie składania wniosków o zasiłki w formie elektronicznej, zarówno do płatników składek, jak i do ZUS, oraz uregulowanie kwestii dokumentów dołączanych do wniosków. Ma to na celu deregulację i uproszczenie procedur związanych z ubieganiem się o zasiłki chorobowe i opiekuńcze. Ustawa reguluje także procedury w przypadku wątpliwości co do zgodności kopii dokumentów z oryginałami.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i uproszczenie procedur składania wniosków o zasiłki z ubezpieczenia chorobowego i macierzyństwa. Zmiany umożliwiają składanie wniosków i załączników w formie elektronicznej, zarówno bezpośrednio do ZUS (z użyciem kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego), jak i za pośrednictwem pracodawców, którzy mogą przekazywać wnioski w formie elektronicznej do ZUS. Ustawa ma na celu usprawnienie procesu i zmniejszenie obciążenia administracyjnego dla ubezpieczonych, płatników składek i ZUS. Wprowadza się rozróżnienie w sposobie składania wniosków w zależności od tego, czy płatnikiem zasiłku jest pracodawca, czy ZUS.