Interpelacja w sprawie dramatycznie niezrównoważonej struktury wydatków budżetu państwa - Polska zdecydowanie nie inwestuje w swoją przyszłość
Data wpływu: 2025-07-26
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Jarosław Sachajko krytykuje niezrównoważoną strukturę wydatków budżetu państwa, wskazując na niedoinwestowanie w edukację, naukę i infrastrukturę w porównaniu do innych krajów oraz wysokie koszty obsługi długu publicznego. Pyta rząd, czy zamierza to zmienić i jakie konkretne kroki zostaną podjęte w celu poprawy tej sytuacji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie dramatycznie niezrównoważonej struktury wydatków budżetu państwa - Polska zdecydowanie nie inwestuje w swoją przyszłość Interpelacja nr 11213 do ministra finansów i gospodarki w sprawie dramatycznie niezrównoważonej struktury wydatków budżetu państwa - Polska zdecydowanie nie inwestuje w swoją przyszłość Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 26-07-2025 Szanowny Panie Premierze, z coraz większym niepokojem obserwuję kierunek, w jakim podąża polityka budżetowa państwa polskiego.
Analiza struktury wydatków budżetu państwa na lata 2024 i 2025 – a także ich porównanie z budżetami krajów rozwiniętych – prowadzi do wniosku, że Polska zdecydowanie nie inwestuje w swoją przyszłość.
Z danych przedstawionych przez Ministerstwo Finansów, Najwyższą Izbę Kontroli oraz zestawień międzynarodowych jasno wynika: DRAMATYCZNA SKALA ZANIEDBAŃ: Kategoria wydatków Polska Niemcy Czechy Szwecja Edukacja i oświata 7,5% 10% 9% 11% Nauka i innowacje 2% 5% 4% 6% Infrastruktura i inwestycje 3,3% 6% 5% 4% Obsługa długu publicznego 7,8% 3% 3% 2% Oznacza to, że w sytuacji geopolitycznego zagrożenia, rosnącej konkurencji globalnej, rewolucji technologicznej i katastrofy demograficznej: Polska wydaje na naukę i badania mniej niż większość krajów rozwiniętych o połowę lub więcej.
Wydatki na edukację – podstawową, średnią i wyższą – są relatywnie niższe niż w Czechach, Niemczech i krajach skandynawskich, które wiedzą, że przyszłość narodów buduje się przez kompetencje i kapitał ludzki. Tymczasem ok. 8% dochodów budżetu państwa jest przeznaczane na samą obsługę zadłużenia – czyli na spłatę odsetek, a nie na rozwój. To więcej niż wydajemy na sądy, rolnictwo, innowacje, ochronę środowiska czy nawet cały wymiar sprawiedliwości razem wzięte!
W związku z powyższym należy zapytać wprost: czy rząd ma zamiar w przyszłości zastąpić edukację masowym eksportem taniej siły roboczej, skoro dzieci uczone przez niedofinansowanych nauczycieli, w zrujnowanych szkołach, bez dostępu do nowoczesnych laboratoriów i języków obcych, mają konkurować z krajami inwestującymi wielokrotnie więcej w kapitał ludzki? Czy zamierzacie państwo wysyłać młodych Polaków na szparagi i do montowni w Niemczech i Holandii, zamiast dać im realne szanse budowania przyszłości w kraju – jako naukowcy, inżynierowie, specjaliści nowoczesnych technologii?
Nie da się budować nowoczesnego, bezpiecznego i suwerennego państwa bez inwestycji w młodych ludzi, edukację, naukę i rozwój technologiczny. Jeżeli struktura budżetu wygląda tak, jak dziś – to znaczy, że rząd świadomie wybiera stagnację zamiast rozwoju, import taniej siły roboczej zamiast wychowywania elit i uzależnienie od długu zamiast gospodarczej suwerenności. Taka polityka nie jest błędem – to zdrada interesu przyszłych pokoleń. W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania: Dlaczego wydatki na naukę, innowacje i szkolnictwo wyższe w Polsce są najniższe wśród krajów UE o porównywalnym PKB?
Dlaczego w Polsce na obsługę długu publicznego wydaje się więcej niż na całe inwestycje infrastrukturalne? Czy rząd planuje zwiększenie udziału wydatków na edukację i naukę w budżecie na rok 2026 i lata kolejne? Jakie środki są przeznaczone na rozwój nowoczesnej infrastruktury edukacyjnej (cyfryzacja szkół, laboratoria, programy STEM)? Czy istnieje strategia zmniejszania kosztów obsługi długu publicznego – czy też będzie on narastał w tempie niekontrolowanym? Czy rząd planuje wprowadzenie realnych zachęt do współpracy sektora nauki z przemysłem – zamiast mnożenia pozornych projektów grantowych?
Ile środków z KPO i funduszy unijnych zostało realnie przeznaczonych na trwały rozwój edukacji, nauki i infrastruktury badawczej w Polsce? Dlaczego Polska nie przyjęła standardu krajów skandynawskich, który zakłada stały obowiązek reinwestowania w kapitał ludzki na poziomie co najmniej 10–12% budżetu?
Poseł Jarosław Sachajko pyta o szczegóły dotyczące funkcjonujących i planowanych centrów integracji cudzoziemców (CIC) oraz ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, włączając ich liczbę, lokalizację, status prawny, finansowanie oraz koszty związane z paktem migracyjnym. Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości i dostępu do pełnych informacji na temat infrastruktury migracyjnej i integracyjnej w Polsce.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Poseł pyta o szczegółowy zakres i zasady polskiej pomocy energetycznej dla Ukrainy, wyrażając zaniepokojenie brakiem przejrzystości i sprzecznymi komunikatami dotyczącymi kosztów i finansowania tej pomocy. Domaga się rzetelnej informacji na temat skali, kosztów i źródeł finansowania tej pomocy, aby uniknąć manipulacji opinią publiczną.
Poseł Jarosław Sachajko interweniuje w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt w Polsce, wskazując na nieskuteczność obecnych rozwiązań i apeluje o poparcie poselskiego projektu ustawy (druk nr 836) oraz wprowadzenie ogólnopolskiego programu dofinansowania kastracji i sterylizacji. Pyta ministra o poparcie dla ustawy, wsparcie dla gmin oraz analizę kosztów kastracji w porównaniu z utrzymaniem schronisk.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy o zarządzaniu danymi został skierowany ponownie do Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii w celu rozpatrzenia poprawki zgłoszonej w drugim czytaniu. Komisja rozpatrzyła poprawkę i wnosi o skreślenie art. 37. Poprawkę popierają kluby poselskie Konfederacji i PiS. Celem proponowanej zmiany jest eliminacja konkretnego przepisu z pierwotnej wersji ustawy o zarządzaniu danymi.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.