Interpelacja w sprawie pilnych inwestycji w infrastrukturę retencyjną oraz wieloletniego planu zabezpieczeń przeciwpowodziowych w kontekście powodzi z 2024 r. i 2025 r.

Szanowny Panie Premierze,

zwracam się do Pana w imieniu obywateli dotkniętych tragicznymi w skutkach powodziami, jakie nawiedziły Europę Środkową – w tym Polskę – we wrześniu 2024 roku oraz ponownie latem 2025 roku. Mimo zapowiedzi, analiz i deklaracji polityków sytuacja powtórzyła się niemal identycznie – zalane miasta, zniszczone drogi i mosty, ewakuacje tysięcy osób oraz ogromne straty w gospodarstwach rolnych i przedsiębiorstwach.

Wydarzenia te unaoczniają, że Polska nie posiada skutecznego, kompleksowego systemu ochrony przeciwpowodziowej, a skala zaniechań inwestycyjnych z ostatnich lat ma dziś tragiczne konsekwencje społeczne i ekonomiczne.

Jak wskazują dane Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz raporty NIK, w ciągu ostatnich 10 lat nie zrealizowano większości strategicznych inwestycji w infrastrukturę retencyjną, modernizację wałów i regulację rzek. Obecny system jest rozdrobniony, nieskoordynowany, a odpowiedzialność za jego elementy rozmyta między różne poziomy administracji.

Powodzie z 2024 i 2025 roku doprowadziły do:

Mimo to rząd nie przedstawił dotychczas konkretnego, wieloletniego planu inwestycyjnego ani reformy zarządzania gospodarką wodną. Dlatego kluczowe znaczenie ma wdrożenie tanich, szybkich i skutecznych metod retencji rozproszonej – zwłaszcza na trwałych użytkach zielonych (TUZ), które od wieków pełniły naturalną funkcję przeciwpowodziową.

Z danych przedstawionych w analizie ekspertów z lipca 2025 roku („Ekoschemat – nawadnianie TUZ”) jednoznacznie wynika, że TUZ w dolinach rzecznych stanowią najtańszy i natychmiastowy rezerwuar retencji użytkowej. Wdrożenie systemu adekwatnych dopłat za retencję wodną na TUZ – zgodnie z zasadami ekoschematów – może w krótkim czasie przyczynić się do zwiększenia pojemności retencyjnej kraju bez konieczności wywłaszczeń, przetargów i wieloletnich inwestycji.

Z danych opracowania wynika:

Tymczasem ani minister klimatu i środowiska, ani minister rolnictwa i rozwoju wsi, ani minister infrastruktury nie podjęli żadnych formalnych działań w tej sprawie, mimo że rozwiązania te przedstawiono w formie projektów i analiz. Dlatego potrzebna jest interwencja prezesa Rady Ministrów i powołanie międzyresortowego zespołu ds. retencji użytkowej i ochrony przed powodzią.

W związku z powyższym niniejszym wnoszę interpelację i zwracam się do Pana Prezesa Rady Ministrów oraz Ministrów właściwych z następującymi pytaniami: