Interpelacja w sprawie planowanej eksploatacji złoża "Jurczyce I" na Dolnym Śląsku

Szanowny Panie Ministrze,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z interpelacją dotyczącą planowanego przedsięwzięcia pn. „Eksploatacja złoża Jurczyce I”, realizowanego przez spółkę Colas Kruszywa sp. z o.o. i opinii PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w Legnicy z dnia 20 września 2024 r.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Stowarzyszenie Dobków, Stowarzyszenie Praźródła, Stowarzyszenie Las dla Nas wyrażam stanowczy sprzeciw wobec uznania, że planowane wydobycie metabazaltu ze złoża Jurczyce nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko wodne, co zawarte zostało w opinii PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w Legnicy VL.ZZŚ.4901.114.2024.EG z dnia 20.09.2024 r. Wnoszę zatem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o zobowiązanie burmistrza miasta i gminy Świerzawa do przeprowadzenia rzetelnej oceny oddziaływania na środowisko wodne, obejmującej nie tylko teren inwestycji, lecz również sąsiadujące obszary Natura 2000 Góry i Pogórze Kaczawskie, zlewnie Bukownicy, Kaczawy do Nysy Szalonej oraz Kamiennika.

Zgodnie z art. 9 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1087), gospodarowanie wodami powinno uwzględniać zasadę wspólnych interesów, współdziałanie administracji i społeczności lokalnych, a także przeciwdziałać pogorszeniu stanu ekosystemów zależnych od wód.

Opinia PGW Wody Polskie nie uwzględnia szeregu ryzyk oraz niejasności, które już na etapie przygotowania inwestycji są zauważalne i udokumentowane w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia. W szczególności należy wskazać na:

1) ryzyko pogorszenia chemizmu wód gruntowych i podziemnych, wynikające z planowanego odprowadzania wód przemysłowych z rząpi do źródłowego odcinka rzeki Kacza bez odpowiedniego oczyszczenia, grozi to znaczącym obciążeniem środowiska wodnego zlewni Kamiennika, która już została sklasyfikowana jako część JCWP o złym stanie,

2) możliwość występowania w złożu pierwiastków toksycznych, takich jak arsen, ołów czy uran, biorąc pod uwagę geologiczną przeszłość regionu i fakt funkcjonowania nieopodal kopalni rudy uranu w Rzeszówku w latach 1947–1953 czy rud polimetalicznych w nieodległych Radzimowicach,

3) znaczące różnice między dokumentacją (KIP i raport OOŚ) w zakresie głębokości wyrobiska eksploatacyjnego oraz charakterystyki geologicznej złoża (zmiana z 71 m na 100 m), co może wpłynąć na zasięg leja depresyjnego i zmienić kierunki przepływów wód powierzchniowych i podziemnych,

4) planowane użytkowanie wyłącznie agregatów prądotwórczych na olej napędowy (700 tys. litrów rocznie), generujących emisję toksycznych substancji, w tym benzenu i pyłów PM10, które – w połączeniu z systemem zraszania – mogą przedostawać się do gruntu i wód,

5) zagrożenie dla studni głębinowych oraz lokalnych ujęć wody pitnej, zasilających m.in. wsie Dobków, Muchów, Pomocne, Kondratów i inne, co może skutkować katastrofą ekologiczną i społeczną,

6) zagrożenie dla chronionych siedlisk i gatunków w obszarze Natura 2000, w tym zmiennowilgotnych łąk, łęgów, grądów środkowoeuropejskich, chronionych dyrektywą siedliskową – zależnych bezpośrednio od jakości i dostępności wód,

7) możliwe zmiany w kierunkach przepływu wód i składu gatunkowego ekosystemów leśnych, pełniących funkcję retencyjną i przeciwpowodziową – wskazywane także przez Dolnośląski Zespół Parków Krajobrazowych.

W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:

1. Czy PGW Wody Polskie planuje przeprowadzenie ponownej oceny wpływu planowanej eksploatacji złoża „Jurczyce I” na stan wód podziemnych i powierzchniowych, uwzględniając rzeczywisty zasięg oddziaływania planowanej inwestycji?

2. Czy instytucja zamierza zaktualizować opinię z dnia 20.09.2024 r. po analizie różnic pomiędzy Kartą Informacyjną Przedsięwzięcia a Raportem OOŚ oraz wobec braku w dokumencie analizy wpływu głębokości odkrywki i położenia na wododziale na kierunek przepływu wód podziemnych i powierzchniowych?

3. Jakie środki prawne może podjąć PGW Wody Polskie wobec inwestora w przypadku potwierdzenia zaniżenia informacji o wpływie inwestycji na środowisko planowanego przedsięwzięcia?

4. Czy spółka z o.o. Colas Kruszywa zostanie zobowiązana do poszerzenia zakresu oceny oddziaływania na środowisko o wpływ wydobycia kruszywa na wody podziemne i powierzchniowe na obszarze dwóch zlewni, między którymi granica zostanie naruszona w efekcie wydobycia oraz wpływu zaburzonych stosunków wodnych na sąsiadujące obszary Natura 2000?