Interpelacja nr 9853

Fragment treści interpelacji

HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript

Interpelacja w sprawie odbudowy wałów przeciwpowodziowych na terenie gm. Lewin Brzeski Interpelacja nr 9853 do ministra infrastruktury w sprawie odbudowy wałów przeciwpowodziowych na terenie gm. Lewin Brzeski Zgłaszający: Izabela Bodnar, Ewa Szymanowska, Arkadiusz Sikora, Sylwia Bielawska, Adam Gomoła, Paweł Masełko, Witold Zembaczyński Data wpływu: 14-05-2025 Szanowny Panie Ministrze, w 1997 roku gmina Lewin Brzeski, w tym sama miejscowość, jak i liczne wioski na jej terenie dotknięte zostały tzw. powodzią tysiąclecia.

Po kilku latach od tego wydarzenia podjęto decyzję o realizacji przedsięwzięcia o nazwie „Poprawa ochrony przeciwpowodziowej Lewina Brzeskiego na rzece Nysie Kłodzkiej”. Ten unijny, wart ponad 102 mln zł projekt realizowany w latach 2010-2014, w ramach którego m.in. udrożniono i zmieniono bieg koryta rzeki, wybudowano nowy jaz, stworzono kanał ulgi oraz zmodernizowano wały przeciwpowodziowe na długości ok. 8,5 km (przy samej miejscowości), miał zapewnić Lewinowi bezpieczeństwo. Bezpieczna przepustowość powodziowa hydrowęzła Nysy Kłodzkiej w Lewinie Brzeskim miała zwiększyć się aż czterokrotnie - z 200 m 3 /s do 800 m 3 /s.

„Po czterech latach budowy wszystkie zadania tej niezwykle skomplikowanej inwestycji dobiegły końca. Od dzisiaj możemy oficjalnie powiedzieć: mieszkańcy Lewina Brzeskiego są już bezpieczni” – mówił wówczas Stanisław Gawłowski, sekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska. Dotychczasowi oraz nowi mieszkańcy gminy Lewin Brzeski (posiada ona liczne i atrakcyjne działki rekreacyjne) przekonani o bezpieczeństwie powodziowym lokalizacji kupowali działki, występowali o nowe pozwolenia na budowę, które otrzymywali, stawiali domki rekreacyjne, remontowali i rozbudowywali swoje gospodarstwa domowe i inwestowali niejednokrotnie dorobek życia.

Niestety we wrześniu 2024 roku, 27 lat po wielkiej wodzie, która miała się już nigdy nie powtórzyć, Lewin Brzeski po raz kolejny został dotknięty katastrofalną powodzią, która zalała ponad 90% miejscowości. W znacznym stopniu zalane zostały również inne miejscowości gminy: Ptakowice, Kantorowice, Sarny Małe, Stroszowice, Raski, Skorogoszcz oraz całkowicie wieś Wronów, dla której bezpośrednie zagrożenie stanowi również Odra. Powódź, spowodowana intensywnymi opadami wywołanymi niżem genueńskim, przyniosła zniszczenia na niespotykaną skalę – woda miejscami osiągała poziom 1,5 metra.

Ulice i domy zostały zalane, a wielu mieszkańców po raz kolejny w ich życiu musiało zostać ewakuowanych. Naporu wody nie wytrzymały stare, dawno nieremontowane, pozbawione swojej głównej funkcji i w wielu miejscach podorane przez rolników wały przeciwpowodziowe na odcinku poprzedzającym Lewin Brzeski, który rzekomo był chroniony nową infrastrukturą. Pierwsza i największa wyrwa (podobnie jak w 1997 roku) powstała na wysokości miejscowości Ptakowice, potem w dalszym biegu rzeki pojawiły się kolejne (łącznie 3-4).

Woda zalała najpierw tereny rekreacyjne nad byłą żwirownią, wieś Kantorowice, po czym wdarła się do Lewina, z którego ujście z miasta z powrotem do koryta znalazła, przerywając nowy wał na wysokości jazu. Z relacji mieszkańców, którzy do ostatniej chwili walczyli o utrzymanie wałów wynika, że już w pierwszych godzinach naporu wody pojawiały się w nich bardzo liczne przesiąki (działalność zwierząt - nory), traciły one swoją spoistość (noszący worki zapadali się w nich momentami do połowy łydki), a woda w feralny poniedziałek 16 września 2024 roku od ok. godz 10.00 zaczynała się przelewać przez koronę wału na całej jego długości.

O kilkudniowym, książkowym powstrzymaniu przez nie naporu wody nie mogło być w tym przypadku mowy. W kolejnych dniach i tygodniach po powodzi wyrwy powstałe w wałach zostały doraźnie zabezpieczone najpierw przez wojsko lub straż, później przez lokalnego podwykonawcę. Nie były to jednak bez wątpienia naprawy docelowe. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji dotyczących aktualnego stanu działań podejmowanych w celu przywrócenia bezpieczeństwa mieszkańcom tej gminy: 1.

Na jakim etapie jest odbudowa zniszczonych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku wałów przeciwpowodziowych zlokalizowanych na terenie gminy Lewin Brzeski, zniszczonych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku? 2. Czy oprócz odbudowy zniszczonych wałów przeciwpowodziowych na terenie gminy Lewin Brzeski planowana jest ich gruntowna rewitalizacja, wzmocnienie i podniesienie ich korony na całym odcinku? Czy zostały na ten cel zabezpieczone środki finansowe? Jaka jest ich wysokości? Kiedy planowane jest przystąpienie do wykonywania powyższych prac? 3.