Interpelacja w sprawie sytuacji w branży górniczej i hutniczej, w tym JSW SA
Data wpływu: 2025-08-08
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie trudną sytuacją finansową JSW SA oraz branży górniczej i hutniczej, pytając o konkretne działania ministerstw w celu poprawy tej sytuacji, w tym zwrot "składki solidarnościowej" oraz postęp w notyfikacji umowy społecznej dla górnictwa. Podkreślają wagę górnictwa dla gospodarki i bezpieczeństwa państwa.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie sytuacji w branży górniczej i hutniczej, w tym JSW SA Interpelacja nr 11661 do ministra aktywów państwowych, ministra energii w sprawie sytuacji w branży górniczej i hutniczej, w tym JSW SA Zgłaszający: Łukasz Ściebiorowski, Maciej Tomczykiewicz, Ewa Kołodziej, Urszula Koszutska, Krzysztof Gadowski, Marek Krząkała, Mateusz Bochenek Data wpływu: 08-08-2025 Szanowni Panowie Ministrowie, z uwagą i dużym zaniepokojeniem, jako parlamentarzyści reprezentujący województwo śląskie w parlamencie, przyjmujemy aktualną trudną sytuację finansową strategicznego producenta węgla koksującego Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA (JSW) oraz polskiego górnictwa i powiązanej branży hutniczej.
Sytuacja ta jest przedmiotem kierowanych do nas pism, a także szerokiej dyskusji braci górniczej i lokalnej społeczności. Temat ten był również podjęty podczas spotkania w dniu 28 lipca br. Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego w Katowicach z udziałem m.in. prezesa spółki, marszałka województwa śląskiego, strony społecznej, pracodawców, a także (gościnnie) parlamentarzystów z woj. śląskiego. Spółka przez lata była ważnym elementem gospodarki zarówno regionu, jak i całego kraju. Odprowadzała zobowiązania, płaciła duże podatki do budżetu państwa i do budżetów lokalnych samorządów.
Obecna trudna sytuacja wymaga nie tylko zaangażowania zarządu, pracowników, strony społecznej, ale też rządu i podjęcia decyzji, które zarówno uchronią miejsca pracy - tylko w grupie kapitałowej JSW zatrudnionych jest blisko 30 tys. pracowników, a do tego należy doliczyć branżę okołogórniczą - jak i zachowają nasz potencjał przemysłowy, zwłaszcza w kontekście potrzeb rozwoju możliwości obronnych kraju. Skomplikowana sytuacja spółki to efekt wielu zależności w tym m.in. zaszłości i podejmowanych decyzji przez poprzednie zarządy, uwarunkowań światowych: cena dolara, cena węgla koksującego, import z innych krajów.
Zwracamy również uwagę, że JSW wnioskuje o zwrot 1,6 miliarda złotych zapłaconych w ramach tzw. składki solidarnościowej. Spółka złożyła wniosek do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o ponowne rozpatrzenie sprawy i zwrot tej kwoty. JSW argumentuje, że składka ta, nałożona na podstawie tzw. specustawy z 2023 roku, negatywnie wpłynęła na wynik finansowy spółki. Resort klimatu odmówił wcześniej wszczęcia postępowania w tej sprawie. JSW podtrzymuje swoje stanowisko, argumentując, że składka ta była nadpłatą. Jako posłowie uważamy, że zwrot do JSW tej kwoty jest celowy i pozwoliłby poprawić sytuację finansową spółki.
Odnotowujemy, że niepewność i zniecierpliwienie pojawia się także wśród pracowników pozostałych spółek górniczych i kopalń. Na dalsze decyzje ustawowe odnośnie do warunków odejść z górnictwa, jak i przechodzenia do innych kopalń, czekają m.in. górnicy w Polskiej Grupie Górniczej - wygaszanie kopalni Bielszowice w Rudzie Śląskiej, jak i Węglokoks Kraj – zapowiadana likwidacja wydobycia w KWK Bobrek w Bytomiu.
To wszystko wymaga szerokich dyskusji i podejmowania rozwiązań, również w gronie przedstawicieli branży górniczej, parlamentarzystów i przedstawicieli Ministerstwa Aktywów Państwowych oraz Ministerstwa Energii, które pomogą rozwinąć polski przemysł, w tym jak najdłużej jak to będzie możliwe utrzymać sprawnie funkcjonujące polskie górnictwo oraz objąć mechanizmami wsparcia m.in. JSW zgodnie z umową społeczną dotyczącą transformacji sektora górniczego węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego.
W związku z powyższym zorganizowanie niezwłocznie spotkania z udziałem parlamentarzystów i przedstawicieli branżowych ministerstw w przedmiotowej sprawie jest więc koniecznością. Zwracamy się więc z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania: 1. Jakie działania poprawiające sytuację JSW SA podejmują i planują w dalszej kolejności Ministerstwo Aktywów Państwowych oraz Ministerstwo Energii? 2. Na jakim etapie jest proces notyfikacji umowy społecznej dla górnictwa? 3.
Na jakim etapie jest przygotowanie nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa, która będzie miała bardzo duże znaczenie dla przyszłości tysięcy pracowników kopalń przewidzianych w najbliższym czasie do likwidacji? 4. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych podejmie działania wspierające zarząd JSW w staraniach o zwrot zapłaconej kwoty 1,6 mld zł w ramach tzw. składki solidarnościowej, a będącej przedmiotem sporu pomiędzy JSW a Ministerstwem Klimatu i Środowiska?
Posłanka Ewa Kołodziej pyta ministra zdrowia o dostępność edukacji diabetologicznej dla pacjentów pierwszorazowych z cukrzycą w poradniach diabetologicznych oraz o plany ministerstwa dotyczące poprawy tej sytuacji. Wyraża zaniepokojenie ograniczonym dostępem do kompleksowej edukacji, co negatywnie wpływa na zdrowie pacjentów.
Poseł Mateusz Bochenek krytykuje restrykcyjne podejście organów podatkowych (Dyrektora KIS) do interpretacji przepisów dotyczących estońskiego CIT, w szczególności w kwestii terminu podpisywania sprawozdań finansowych, co prowadzi do nieproporcjonalnych sankcji dla podatników. Pyta o uzasadnienie takiego formalistycznego stanowiska, które może prowadzić do upadłości firm i jest sprzeczne z duchem prawa podatkowego.
Poseł zgłasza nieprawidłowości w przebiegu specjalizacji i egzaminu specjalizacyjnego lekarza ortodonty, w tym brak odpowiedzi na pisma do Ministerstwa Zdrowia. Pyta o działania ministerstwa w celu wyjaśnienia sprawy i aktualny status tej sprawy.
Posłowie pytają ministra infrastruktury o plany dotyczące utrzymania statusu drogi krajowej dla odcinka Tychy - Bielsko-Biała (dotychczasowa DK1) po otwarciu drogi ekspresowej S1, obawiając się negatywnych konsekwencji przekazania tego odcinka samorządowi. Podnoszą argumenty o kluczowej roli tego odcinka w ruchu regionalnym i ponadregionalnym oraz proponują włączenie go do drogi krajowej nr 86.
Poseł pyta o stabilność finansowania programu "Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością", kryteria naboru uczestników oraz uproszczenie procedur przyznawania usług asystenckich, a także o postęp prac nad rozszerzeniem dodatku do renty socjalnej. Poseł wyraża zaniepokojenie potencjalnymi problemami z dostępem do wsparcia i nierównym traktowaniem osób z niepełnosprawnościami.
Projekt ustawy ma na celu zwiększenie limitów finansowania w latach 2026 i 2027 dla kilku podmiotów, w tym Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (szczególnie dla Pompowni Bolko), Kopalni Siarki „Machów” S.A. w likwidacji, Kopalni Soli Bochnia Sp. z o.o. i Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Podwyższenie limitów jest uzasadnione wzrostem kosztów energii, wynagrodzeń oraz potrzebą realizacji zaplanowanych prac likwidacyjnych i zabezpieczających, takich jak zmiana systemu odwadniania Pompowni Bolko i zabezpieczenie wyrobisk. Zmiany te mają zapobiec katastrofom ekologicznym i inżynierskim, utracie dziedzictwa kulturowego oraz zagrożeniu bezpieczeństwa mieszkańców. Finansowanie ma pochodzić z budżetu państwa w ramach istniejącego limitu wydatków Ministerstwa Energii.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego ma na celu dostosowanie przepisów do aktualnej sytuacji sektora górniczego, w tym procesów restrukturyzacji i likwidacji kopalń. Wprowadza mechanizmy wsparcia dla przedsiębiorstw górniczych, reguluje kwestie finansowania likwidacji kopalń, zabezpieczania przed zagrożeniami i naprawiania szkód górniczych. Ponadto, ustawa przewiduje zmiany w zakresie uprawnień pracowniczych, w tym urlopów górniczych i odpraw, a także zasady nieodpłatnego przekazywania majątku przedsiębiorstw górniczych. Celem jest również usprawnienie procesów restrukturyzacyjnych i likwidacyjnych oraz zapewnienie ochrony środowiska i bezpieczeństwa.
Projekt ustawy zmienia ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodając przepis zaliczający dni zwolnienia od pracy w związku z honorowym oddawaniem krwi do okresów pracy górniczej uprawniającej do emerytury górniczej bez względu na wiek. Ma to na celu zrównanie sytuacji górników-krwiodawców z innymi grupami zawodowymi, które nie tracą na stażu pracy przez oddawanie krwi. Nowelizacja ma na celu wyeliminowanie poczucia niesprawiedliwości wśród górników oraz promowanie honorowego krwiodawstwa. Projekt nie generuje dodatkowych kosztów dla budżetu państwa ani pracodawców.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także w ustawach o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych oraz Ordynacji podatkowej. Kluczową zmianą jest wprowadzenie możliwości odliczenia od podatku 40% kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych związanych z wydobyciem miedzi i srebra. Dodatkowo, ustawa obniża stawkę podatku od miedzi i srebra w latach 2026-2028 oraz wprowadza obowiązek składania informacji o wysokości kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych. Celem zmian jest wsparcie inwestycji w sektorze wydobywczym.
Projekt ustawy ma na celu kontynuację procesu stopniowego wygaszania działalności podziemnych kopalń węgla kamiennego w Polsce do 2049 roku, zgodnie z umową społeczną. Umożliwia on finansowanie likwidacji kopalń bezpośrednio przez przedsiębiorstwa górnicze (w tym poprzez dotacje i skarbowe papiery wartościowe) zamiast przekazywania ich do SRK S.A. Dodatkowo, ustawa rozszerza system wsparcia o górnictwo węgla koksowego (JSW S.A.), zapewniając pracownikom świadczenia osłonowe (urlopy górnicze, odprawy) oraz zakazując zatrudniania nowych pracowników w miejsce odchodzących. Wprowadzone zmiany mają na celu zarówno transformację energetyczną, jak i złagodzenie negatywnych skutków społecznych likwidacji kopalń.