Interpelacja w sprawie polityki fiskalnej państwa w zakresie napojów i wód
Data wpływu: 2025-08-22
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Paulina Matysiak kwestionuje politykę fiskalną państwa, która różnicuje stawki VAT dla wód i napojów z dodatkiem soków, argumentując, że konsumenci często postrzegają te produkty jako podobne, a producenci napojów z sokiem wykorzystują to w marketingu. Pyta, czy ministerstwo podejmie działania w celu ograniczenia praktyk sugerujących, że napoje z sokiem są wodą i dlaczego utrzymuje obecne stanowisko.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie polityki fiskalnej państwa w zakresie napojów i wód Interpelacja nr 11868 do ministra finansów i gospodarki w sprawie polityki fiskalnej państwa w zakresie napojów i wód Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 22-08-2025 Szanowny Panie Ministrze, ministerstwo w temacie preferencyjnego opodatkowania niektórych piw bezalkoholowych i napojów energetycznych, odnosząc się do nowelizacji przepisów dot. tzw. matrycy VAT z 2020 r., wskazało, że „podstawowymi celami ww.
ustawy w zakresie stawek podatku VAT było – w obszarach, w których było to realnie możliwe – uproszczenie systemu stawek VAT (zapewnienie prostoty, przejrzystości i przyjazności w stosowaniu), w tym eliminacja istniejących niekonsekwencji i nieracjonalności w stawkach VAT”, a ponadto, że „uproszczenie wprowadzonego systemu stawek przejawia się m.in. w stosowaniu takiej samej stawki podatku dla całych grup towarowych według zasady: taka sama stawka dla takich samych/podobnych towarów/usług”.
Jednocześnie resort wskazał, że w ramach przedmiotowej nowelizacji nie doszło do zmian w zakresie stawki podatku VAT, którymi objęte zostały napoje zawierające co najmniej 20% soku owocowego lub warzywnego. Nieco szerszych wyjaśnień w kwestii zróżnicowania opodatkowania podatkiem VAT ww. napojów z dodatkiem soku oraz wód butelkowanych w imieniu ministerstwa udzielił pan Jarosław Neneman jednemu z posłów w ramach interpelacji nr 9732.
Pan wiceminister wskazuje, że „należy stwierdzić, że napoje zawierające co najmniej 20% soku owocowego czy warzywnego oraz inne napoje objęte CN 2202 niespełniające tego warunku (takie jak wody butelkowane mineralne czy źródlane, wody smakowe, zawierające mniejszą, czasem śladową, ilość tego soku, czy też napoje nie zawierające w ogóle soku z owoców lub warzyw, zawierające przy tym dodatek cukru lub innego środka słodzącego, a także różne napoje gazowane) to różne produkty, które z punktu widzenia przeciętnego konsumenta nie są zastępowalne”.
Czytamy także: „są to towary odmienne pod względem składu, smaku, procesu produkcji oraz wpływu na zdrowie człowieka (zawartości witamin czy składników mineralnych). Dla przeciętnego konsumenta ma znaczenie fakt, czy napój, który nabywa to sok z owoców lub warzyw (tzw. 100% sok) albo napój, w którego składzie znajduje się co najmniej 20% takiego soku, czy też jest to napój zawierający śladową (lub żadną) ilość soku albo jest to woda (niegazowana lub z zawartością dwutlenku węgla, dosładzana albo bez dodatku cukru). Powyższe, w mojej ocenie, ma wpływ na decyzję przeciętnego konsumenta o wyborze danego środka spożywczego”.
Powyżej przytoczone fragmenty wyjaśnień Ministerstwa Finansów stoją niestety w sprzeczności z realiami rynku napojów w Polsce. Wbrew temu, co twierdzą przedstawiciele resortu, ciężko uznać napoje z dodatkiem soku za produkty z punktu widzenia konsumentów całkowicie odmienne. Przykładowo, na rynku nie brakuje napojów, które będąc formalnie napojami z dodatkiem soku, opatrzone są nazwami sugerującymi konsumentom, że mają one coś wspólnego z „wodą”.
Producenci tego rodzaju napojów zazwyczaj unikają stosowania bezpośrednio nazwy woda, jednakże marki tych napojów zawierają inne słowa budzące jednoznaczne skojarzenia z wodami mineralnymi czy źródlanymi. Tego rodzaju nazwami jest chociażby wykorzystanie zbitki słów „H2Owoc” czy często stosowane obcojęzyczne, lecz powszechnie znane w Polsce określenia takie jak „water” czy „aqua”. Produkty te są w swojej oprawie wizualnej stylizowane na wody. Często też wygląd ich zawartości przypomina wodę, zawarte w nich domieszki soków nie barwią bowiem napoju.
Wreszcie często obok tych napojów ich producenci sprzedają także prawdziwą „wodę” pod tą samą marką. Mając na względzie takie nazewnictwo stosowane przez producentów tych napojów, a także ich oprawę graficzną oraz komunikaty stosowane w ich marketingu, nie sposób nie uznać tego rodzaju działań jako mających na celu wzbudzenie u konsumentów przeświadczenia, że napoje takie są wodą lub chociaż produktem o tożsamych czy podobnych właściwościach. Tym samym już ta kategoria przykładów podważa stanowisko prezentowane przez ministerstwo, że napoje z dodatkiem soków oraz wody traktowane są powszechnie jako produkty całkowicie odmienne.
Posłanka Paulina Matysiak pyta o przyczyny braku wprowadzenia zerowej stawki VAT na bilety w transporcie publicznym, obiecanej przez Koalicję Obywatelską, zwracając uwagę na brak wsparcia dla pasażerów w obliczu rosnących kosztów życia, w przeciwieństwie do wsparcia dla kierowców. Pyta, kiedy rząd zamierza wprowadzić to rozwiązanie i czy rozważa analogiczne wsparcie dla pasażerów transportu publicznego.
Posłanka pyta Ministra Infrastruktury o możliwość wprowadzenia czasowej obniżki cen biletów kolejowych w Polsce, podobnej do tej na Litwie, w odpowiedzi na wzrost cen paliw i kosztów życia. Sugeruje, że byłoby to wsparcie dla gospodarstw domowych i popularyzacja transportu zbiorowego.
Posłanka Paulina Matysiak interpeluje w sprawie pominięcia autogazu LPG w rządowym pakiecie „Ceny Paliwa Niżej", co uważa za nierówne traktowanie kierowców używających LPG. Pyta o przyczyny tej decyzji i ewentualne plany rozszerzenia pakietu o autogaz, a także o działania łagodzące skutki wzrostu cen LPG.
Posłanka Paulina Matysiak pyta o wytyczne SOK dotyczące fotografowania infrastruktury kolejowej, wyrażając zaniepokojenie, że prowadzą one do nieproporcjonalnych interwencji i naruszają prawa obywatelskie. Kwestionuje, czy samo fotografowanie z miejsc ogólnodostępnych powinno stanowić podstawę do legitymowania i wzywania służb.
Posłanka Paulina Matysiak wyraża zaniepokojenie planami wdrożenia narzędzi do monitorowania pracy zdalnej (TimeCamp) w Ministerstwie Cyfryzacji i podległych jednostkach, kwestionując zasadność i wpływ takiego rozwiązania na prywatność, dobrostan pracowników oraz kulturę zaufania. Pyta o szczegóły wdrożenia, zgodność z przepisami prawa oraz alternatywne sposoby poprawy efektywności pracy.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.
Projekt ustawy wprowadza obowiązek stosowania kas rejestrujących przez przewoźników i operatorów publicznego transportu zbiorowego wykonujących przewozy w transporcie kolejowym od 1 kwietnia 2027 roku. Dodatkowo, warunek otrzymania dopłaty (z art. 55 ust. 11 pkt 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym) będzie stosowany wobec tych podmiotów również od 1 kwietnia 2027 roku. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2026 r. Ma to na celu uszczelnienie systemu rozliczeń i ewidencji w transporcie kolejowym.
Projekt ustawy zakłada odroczenie obowiązku stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikroprzedsiębiorców o dwa lata, tj. do 31 grudnia 2027 r. Celem jest uniknięcie dodatkowych kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem KSeF dla najmniejszych firm, które często wystawiają faktury ręcznie i nie odnajdują się w transformacji cyfrowej. Wnioskodawcy argumentują, że obowiązkowy KSeF dla mikroprzedsiębiorców może doprowadzić do zamknięcia firm i negatywnie wpłynąć na gospodarkę. Odroczenie ma dać czas na okrzepnięcie systemu i spokojne przygotowanie się mikroprzedsiębiorców.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektóre inne ustawy. Zmiany dotyczą głównie doprecyzowania procedur z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w odniesieniu do dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, nakładając na nich obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta. Dodatkowo, ustawa wprowadza zmiany w odniesieniu do okresów sprawozdawczych, ustalając datę graniczną dla niektórych z nich na 31 grudnia 2027 r. Celem nowelizacji jest uszczelnienie systemu wymiany informacji podatkowych i dostosowanie go do zmieniającego się krajobrazu finansowego, w szczególności w kontekście kryptoaktywów.