Interpelacja nr 11880
Interpelacja w sprawie funkcjonowania związków międzygminnych
Adresat: minister spraw wewnętrznych i administracji
Data wpływu: 2025-08-23
W skrócie
Posłanka Czechak zwraca uwagę na problemy w funkcjonowaniu związków międzygminnych, spowodowane skomplikowaną strukturą prawną i brakiem spójnej polityki państwa, co prowadzi do ich niestabilności i rozpadu. Pyta ministra o plany ministerstwa dotyczące poprawy pozycji ustrojowej związków, ujednolicenia interpretacji przepisów, wypracowania spójnej polityki oraz analiz przyczyn rozpadu niektórych związków.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowny Panie Ministrze,
związki międzygminne zostały przewidziane w ustawie o samorządzie gminnym jako instrument współpracy jednostek samorządu terytorialnego przy realizacji zadań publicznych wykraczających poza granice jednej gminy. Z założenia miały być narzędziem wspólnego działania tam, gdzie pojedyncze gminy nie są w stanie samodzielnie sprostać wyzwaniom, np. w gospodarce odpadami czy transporcie zbiorowym.
W praktyce jednak funkcjonowanie związków międzygminnych napotyka istotne bariery, które ograniczają ich efektywność.
Po pierwsze – skomplikowana struktura prawna. Związek międzygminny jest odrębną osobą prawną, ale nie posiada jasnej pozycji ustrojowej w systemie administracji publicznej – pozostaje jakby „pomiędzy“ klasycznymi szczeblami samorządu: gminą, powiatem i województwem. Prowadzi to do problemów interpretacyjnych, szczególnie w zakresie nadzoru. Zarówno wojewodowie, jak i regionalne izby obrachunkowe różnie interpretują kompetencje związków, co utrudnia jednolite stosowanie prawa. Pojawiają się także problemy z kontrolą i odpowiedzialnością za podejmowane decyzje, co w konsekwencji osłabia zaufanie do tej formy współpracy.
Po drugie – brak spójnej polityki państwa wobec związków międzygminnych. Rząd w przeszłości promował ich powstawanie, szczególnie w gospodarce odpadami, jednak nie stworzono stabilnych ram prawnych i finansowych, które zagwarantowałyby ich trwałość. Zmieniane wielokrotnie przepisy dotyczące gospodarki komunalnej, w szczególności odpadów, poważnie uderzyły w związki, prowadząc do sytuacji, w której część z nich uległa rozpadowi. Taka niestabilność prawa zniechęca gminy do podejmowania współpracy i podważa sens tworzenia nowych związków.
W związku z tym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
1. Czy ministerstwo planuje podjąć prace nad jednoznacznym określeniem pozycji ustrojowej związków międzygminnych w systemie administracji publicznej?
2. Czy jest rozważane ujednolicenie interpretacji przepisów przez doprecyzowanie kompetencji nadzorczych wojewodów i regionalnych izb obrachunkowych względem związków międzygminnych?
3. Czy rząd zamierza wypracować spójną politykę wobec związków międzygminnych, która zapewniłaby im stabilność prawną i finansową, a także większą przewidywalność w zakresie powierzanych im zadań?
4. Czy są planowane analizy przyczyn rozpadu niektórych związków międzygminnych oraz ocena, jakie rozwiązania legislacyjne mogłyby temu zapobiec w przyszłości?
Z poważaniem
Lidia Czechak Poseł na Sejm RP
Inne interpelacje: Lidia Czechak
- Interpelacja w sprawie specjalnej operacji prowadzonej na terenie woj. warmińsko-mazurskiego
18.11.2026 · nr 21127 · minister - członek Rady Ministrów, koordynator służb specjalnych, minister obrony narodowej, minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie udaremnionego ataku cybernetycznego na system ePUAP
18.11.2026 · nr 21125 · minister cyfryzacji
- Interpelacja w sprawie obowiązujących przepisów dotyczących ochrony dzieci przed przestępczością internetową, skutków prezydenckiego weta wobec nowelizacji…
16.11.2026 · nr 21087 · prezes Rady Ministrów
- Interpelacja w sprawie dalszego odtwarzania i modernizacji posterunków i komisariatów Policji, stanu kadrowego, współpracy z samorządami oraz bezpieczeństwa…
16.11.2026 · nr 21079 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie zagrożonej ciągłości państwowych i samorządowych inwestycji drogowych w związku z drastycznym deficytem i wzrostem cen lepiszcza…
16.11.2026 · nr 21078 · minister infrastruktury
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji