Interpelacja w sprawie niewystarczającego nadzoru nad instalacjami odprowadzającymi ścieki przemysłowe oraz systemem kontroli zrzutów do środowiska

Szanowna Pani Minister,

w ostatnim czasie pojawia się coraz więcej sygnałów od mieszkańców oraz przedstawicieli samorządów dotyczących niewystarczającego nadzoru nad instalacjami odprowadzającymi ścieki przemysłowe oraz nieskutecznego systemu kontroli zrzutów ścieków do środowiska.

Zgłaszane przypadki wskazują, że instytucje odpowiedzialne za ochronę środowiska podejmują działania kontrolne dopiero po interwencjach mieszkańców, doniesieniach medialnych lub zgłoszeniach ze strony samorządów. Taka sytuacja budzi poważne wątpliwości co do skuteczności mechanizmów prewencyjnych oraz bieżącego monitoringu.

Dodatkowo wskazuje się, że obowiązujące kary za nielegalne lub nieprawidłowe zrzuty ścieków są niewspółmiernie niskie w stosunku do skali potencjalnych szkód środowiskowych oraz korzyści ekonomicznych osiąganych przez podmioty naruszające przepisy. W efekcie sankcje te mogą nie spełniać funkcji odstraszającej.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jak funkcjonuje obecnie system monitorowania instalacji odprowadzających ścieki przemysłowe w Polsce, w szczególności w zakresie bieżącej kontroli zrzutów do wód i gleby?

2. Ile kontroli przeprowadzono w latach 2020-2025 w zakresie odprowadzania ścieków przemysłowych oraz jakie były ich wyniki?

3. W ilu przypadkach ujawniono naruszenia przepisów dotyczących zrzutu ścieków oraz jakie sankcje zostały nałożone?

4. Czy ministerstwo analizowało, dlaczego organy kontrolne reagują często dopiero po zgłoszeniach mieszkańców, samorządów lub mediów, zamiast działać w sposób systemowy i prewencyjny?

5. Czy obecny system nadzoru (w tym działania inspekcji ochrony środowiska) jest, zdaniem ministerstwa, wystarczająco skuteczny i odpowiednio finansowany?

6. Czy ministerstwo uważa, że obecny poziom kar za naruszenia w zakresie odprowadzania ścieków do środowiska jest adekwatny i spełnia funkcję odstraszającą?

7. Czy prowadzone są prace nad zaostrzeniem sankcji wobec podmiotów dopuszczających się nielegalnych zrzutów ścieków lub przekroczeń norm?

8. Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązkowego, ciągłego monitoringu (np. online) zrzutów ścieków dla wybranych instalacji przemysłowych?

9. Jakie działania planowane są w celu zwiększenia skuteczności nadzoru oraz szybszego reagowania na potencjalne zagrożenia dla środowiska?

10. Czy ministerstwo planuje wzmocnienie współpracy z samorządami oraz mieszkańcami w zakresie zgłaszania i przeciwdziałania nieprawidłowościom?

W ocenie wielu obywateli obecny system kontroli wymaga pilnych zmian, tak aby ochrona środowiska nie była uzależniona od reakcji społecznej, lecz opierała się na sprawnie działającym, proaktywnym nadzorze instytucjonalnym.

Z poważaniem

Lidia Czechak Poseł na Sejm RP