Interpelacja w sprawie dodatków specjalnych wypłacanych dla wicestarostów i członków zarządu powiatu

Szanowny Panie Ministrze,

obecnie art. 36 ust. 5 ustawy o pracownikach samorządowych stanowi, że z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków służbowych lub powierzenia dodatkowych zadań może zostać przyznany dodatek specjalny. Przepis ten obejmuje także wicestarostów i etatowych członków zarządu powiatu. Medialnie słychać jednak o przypadkach, gdy jest ten przepis nadużywany i regionalna izba obrachunkowa podważa zasadność wypłacania tego dodatku. W skali miesięcy, a nawet lat mowa o środkach kilkudziesięciu, a czasem kilkuset tysięcznych.

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku starostów, burmistrzów oraz marszałków województwa. Art. 36 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych przyznaje im dodatek specjalny z urzędu. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych określa wysokość tego dodatku na 30 procent łącznie wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego.

Regionalne izby obrachunkowe różnie podchodzą do tego zjawiska, ale w kolejnych samorządach są podważane podstawy, na bazie których wypłacany jest dodatek specjalny dla wicestarostów. Przykłady to chociażby samorządy w Ostrowie Wielkopolskim, Kaliszu czy Krotoszynie. W takiej sytuacji wydaje się, że zasadne mogłoby być dopisanie wicestarostów oraz etatowych członków zarządu powiatu do art. 36 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych, tak aby dodatek specjalny przysługiwał im z urzędu. Rozporządzenie mogłoby uregulować na niższym poziomie ten dodatek, ale ukróciłoby to próby obchodzenia obecnych przepisów. Jednocześnie pozwoliłoby wynagradzać członków zarządu powiatu za trudną i odpowiedzialną pracę.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo zamierza wprowadzić zmiany w omawianych wyżej przepisach w związku z coraz częstszym podważaniem przez regionalne izby obrachunkowe stosowania tego prawa w samorządach?

2. Jak ministerstwo ocenia propozycję nowelizacji art. 36 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych, polegającą na dopisaniu wicestarostów oraz etatowych członków zarządu powiatu (a analogicznie także wiceburmistrzów/zastępców wójtów i prezydentów) do katalogu osób, którym dodatek specjalny przysługuje z urzędu?

3. Czy MSWiA gromadzi dane pozwalające oszacować skalę finansową tego zjawiska w kraju (łączną kwotę środków zakwestionowanych przez RIO z tego tytułu na przestrzeni ostatnich lat)?

4. Jakie inne rozwiązania systemowe zamierza wdrożyć ministerstwo, aby z jednej strony ukrócić próby obchodzenia przepisów przez samorządy, a z drugiej – umożliwić włodarzom adekwatne i w pełni legalne wynagradzanie swoich zastępców za ich faktyczną odpowiedzialność?

Z wyrazami szacunku

Lidia Czechak Poseł na Sejm RP