Interpelacja w sprawie udziału polskich przedsiębiorstw w zamówieniach publicznych

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnim czasie do mojego biura poselskiego napływają liczne sygnały od przedsiębiorców dotyczące ograniczonego udziału polskich firm w zamówieniach publicznych, w szczególności w dużych projektach infrastrukturalnych.

Z przekazywanych informacji wynika, że w wielu postępowaniach przetargowych dominującą pozycję uzyskują podmioty zagraniczne, podczas gdy krajowe przedsiębiorstwa pełnią jedynie rolę podwykonawców, często na mniej korzystnych warunkach ekonomicznych. Jednocześnie pojawiają się obawy o odpływ znaczącej części środków publicznych poza polską gospodarkę.

Dane wskazują, że choć udział zagranicznych wykonawców liczony liczbą zamówień bywa relatywnie niewielki (ok. 2% postępowań), to ich udział wartościowy w największych kontraktach jest istotny. Przykładowo, w ostatnich latach zagraniczne firmy zdobywały kontrakty infrastrukturalne o bardzo dużej wartości – w 2025 r. łączna wartość takich kontraktów sięgnęła dziesiątek miliardów euro.

Jednocześnie przedsiębiorcy wskazują, że polskie firmy napotykają bariery formalne, finansowe oraz organizacyjne, które utrudniają im samodzielne konkurowanie w dużych przetargach.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jak kształtował się udział polskich przedsiębiorstw w zamówieniach publicznych w latach 2020-2025, zarówno pod względem liczby udzielonych zamówień, jak i ich łącznej wartości?

2. Jak kształtował się w tym samym okresie udział wykonawców zagranicznych (w tym z państw UE oraz tzw. państw trzecich) w polskim rynku zamówień publicznych?

3. W ilu przypadkach polskie przedsiębiorstwa występowały jako podwykonawcy w kontraktach realizowanych przez podmioty zagraniczne?

4. Czy rząd analizował skalę odpływu środków publicznych za granicę w związku z realizacją zamówień publicznych przez podmioty zagraniczne? Jeśli tak, jakie są wyniki tych analiz?

5. Jakie działania zostały podjęte w latach 2020-2025 w celu zwiększenia udziału polskich firm w zamówieniach publicznych, w szczególności w największych inwestycjach infrastrukturalnych?

6. Czy w analizowanym okresie stosowano mechanizmy preferujące udział krajowych wykonawców, zgodne z prawem Unii Europejskiej?

7. Jakie są efekty nowelizacji przepisów dotyczących ograniczenia dostępu do zamówień publicznych dla wykonawców z państw trzecich, wprowadzonej w 2025 r.?

8. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych rozwiązań wspierających polskie przedsiębiorstwa, tak aby mogły one częściej występować w roli generalnych wykonawców, a nie jedynie podwykonawców?

9. Czy prowadzone są analizy dotyczące barier udziału polskich firm w przetargach (np. wymogów finansowych, referencyjnych, konsolidacji rynku)?

10. Jakie działania planowane są na lata 2026-2030 w celu zwiększenia konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na rynku zamówień publicznych w kraju i za granicą?

Z poważaniem

Lidia Czechak Poseł na Sejm RP