Interpelacja w sprawie obniżenia i stosowania dopuszczalnych poziomów kadmu w żywności pochodzenia roślinnego, jego zawartości w nawozach dostępnych w Polsce, historii zmian i implementacji w Polsce przepisów w tym zakresie oraz możliwości zmiany (podwyższenia) obowiązujących norm

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnim czasie rolnicy sygnalizują, że obniżenie dopuszczalnych poziomów kadmu w żywności – w szczególności w wybranych warzywach i zbożach – utrudnia sprzedaż płodów rolnych, zwłaszcza z gleb o podwyższonym naturalnym tle Cd lub po wieloletnim stosowaniu nawozów fosforowych. Branżowe publikacje ostrzegają przed ryzykiem przekroczeń w uprawach warzywnych i apelują o praktyczne wytyczne ograniczające akumulację Cd w roślinach.

Zgodnie z prawem UE maksymalne poziomy (ML) kadmu w żywności zostały skonsolidowane w rozporządzeniu (UE) 2023/915 (zastępującym 1881/2006; akt w mocy, w wersji skonsolidowanej od 1 lipca 2025 r.), a wcześniejsze znaczące zaostrzenia dotyczyły m.in. rozporządzeń (UE) 2021/1323 oraz (UE) 420/2011. Za podstawę naukową obniżek przyjęto opinie EFSA, w tym wyznaczenie tolerowanego tygodniowego pobrania (TWI) = 2,5 µg Cd/kg m.c./tydzień.

Równolegle, w odniesieniu do nawozów, rozporządzenie (UE) 2019/1009 (FPR) wprowadziło zharmonizowany limit 60 mg Cd/kg P2O5 dla nieorganicznych nawozów fosforowych oznakowanych CE, zaś w polskim porządku prawnym funkcjonuje limit 50 mg Cd/kg suchej masy nawozu mineralnego dla części produktów krajowych (akty wykonawcze MRiRW). Państwa mogą zaostrzać wymagania krajowe, ale nie liberalizować ich względem standardu UE, co potwierdzają decyzje komisji w sprawach notyfikacji krajowych (np. Węgier).

W tym kontekście proszę o odpowiedzi na poniższe pytania: