Interpelacja w sprawie obniżenia i stosowania dopuszczalnych poziomów kadmu w żywności pochodzenia roślinnego, jego zawartości w nawozach dostępnych w Polsce, historii zmian i implementacji w Polsce przepisów w tym zakresie oraz możliwości zmiany (podwyższenia) obowiązujących norm
Data wpływu: 2025-08-24
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Jarosław Sachajko pyta o obowiązujące i zmieniane limity kadmu w żywności i nawozach, argumentując, że obniżone normy utrudniają rolnikom sprzedaż. Pyta również o możliwość zmiany norm i ewentualne działania wspierające rolników.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie obniżenia i stosowania dopuszczalnych poziomów kadmu w żywności pochodzenia roślinnego, jego zawartości w nawozach dostępnych w Polsce, historii zmian i implementacji w Polsce przepisów w tym zakresie oraz możliwości zmiany (podwyższenia) obowiązujących norm Interpelacja nr 11882 do ministra rolnictwa i rozwoju wsi w sprawie obniżenia i stosowania dopuszczalnych poziomów kadmu w żywności pochodzenia roślinnego, jego zawartości w nawozach dostępnych w Polsce, historii zmian i implementacji w Polsce przepisów w tym zakresie oraz możliwości zmiany (podwyższenia) obowiązujących norm Zgłaszający: Jarosław Sachajko Data wpływu: 24-08-2025 Szanowny Panie Ministrze, w ostatnim czasie rolnicy sygnalizują, że obniżenie dopuszczalnych poziomów kadmu w żywności – w szczególności w wybranych warzywach i zbożach – utrudnia sprzedaż płodów rolnych, zwłaszcza z gleb o podwyższonym naturalnym tle Cd lub po wieloletnim stosowaniu nawozów fosforowych.
Branżowe publikacje ostrzegają przed ryzykiem przekroczeń w uprawach warzywnych i apelują o praktyczne wytyczne ograniczające akumulację Cd w roślinach. Zgodnie z prawem UE maksymalne poziomy (ML) kadmu w żywności zostały skonsolidowane w rozporządzeniu (UE) 2023/915 (zastępującym 1881/2006; akt w mocy, w wersji skonsolidowanej od 1 lipca 2025 r.), a wcześniejsze znaczące zaostrzenia dotyczyły m.in. rozporządzeń (UE) 2021/1323 oraz (UE) 420/2011. Za podstawę naukową obniżek przyjęto opinie EFSA, w tym wyznaczenie tolerowanego tygodniowego pobrania (TWI) = 2,5 µg Cd/kg m.c./tydzień.
Równolegle, w odniesieniu do nawozów, rozporządzenie (UE) 2019/1009 (FPR) wprowadziło zharmonizowany limit 60 mg Cd/kg P2O5 dla nieorganicznych nawozów fosforowych oznakowanych CE, zaś w polskim porządku prawnym funkcjonuje limit 50 mg Cd/kg suchej masy nawozu mineralnego dla części produktów krajowych (akty wykonawcze MRiRW). Państwa mogą zaostrzać wymagania krajowe, ale nie liberalizować ich względem standardu UE, co potwierdzają decyzje komisji w sprawach notyfikacji krajowych (np. Węgier).
W tym kontekście proszę o odpowiedzi na poniższe pytania: Proszę o tabelaryczne zestawienie obowiązujących ML kadmu (mg/kg świeżej masy, o ile akt stanowi inaczej) dla głównych kategorii roślin i ich przetworów, zgodnie z załącznikami do (UE) 2023/915: warzywa liściaste, korzeniowe, kapustne, owocujące (w tym pomidor i papryka), cebula/por, grzyby; ziemniak; zboża i produkty zbożowe (w tym pszenica, pszenica durum, otręby, gluten pszenny); rośliny strączkowe (świeże i suszone, białko ze strączkowych); owoce (świeże i suszone), orzechy; kakao/czekolada (zależnie od % kakao); żywność dla niemowląt i małych dzieci; algi i produkty z alg.
Proszę wskazać konkretny punkt/pozycję w załączniku rozporządzenia oraz ewentualne przepisy przejściowe (daty stosowania). Dlaczego limity różnią się między grupami roślin? Proszę o merytoryczne uzasadnienie oparte na opiniach EFSA (toksykologia nerkowa, długi okres półtrwania, ekspozycja z diety) oraz na różnicach pobierania Cd przez rośliny i wzorcach konsumpcji (dzieci vs dorośli). Historia zmian i terminy: proszę o chronologię obniżeń/zmian ML dla kadmu (co najmniej: 420/2011, 2021/1323, 2023/915) z datami publikacji i datami stosowania (w tym okresami przejściowymi na wycofanie/zużycie zapasów).
Proszę doprecyzować: kiedy i jak przepisy te zostały zastosowane w Polsce (akty UE stosuje się bezpośrednio, ale proszę o opis działań wdrożeniowych inspekcji: GIS/IJHARS)? Dane z nadzoru: ile próbek roślin/żywności roślinnej w Polsce przekroczyło ML Cd w ostatnich 3 latach (liczba i odsetek, kategorie żywności, województwa)? Jakie działania podjęto (RASFF, wycofania, decyzje administracyjne)? Wytyczne dla rolników: czy resorty/inspekcje opracowały praktyczne zalecenia dla gospodarstw zmniejszające ryzyko przekroczeń (odmiany, wapnowanie, pH, fosfor z niskim Cd, zarządzanie materią organiczną, dobór stanowisk)?
Proszę wskazać programy doradcze i materiały. (Rolnicy zgłaszają, że obniżone ML realnie utrudniają zbyt zbiorów). Proszę wskazać obowiązujące limity Cd w nawozach: a) dla produktów nawozowych UE oznakowanych CE – potwierdzenie 60 mg Cd/kg P2O5 (zakres: nieorganiczne nawozy fosforowe), a także limity metali ciężkich dla określonych PFC (np. 1,5 mg Cd/kg s.m. dla wybranych organicznych PFC); b) dla nawozów krajowych (bez CE) – limity z rozporządzeń MRiRW (w tym 50 mg Cd/kg s.m. nawozu mineralnego). Proszę podać dokładne podstawy prawne i jednostki. Jaka jest rzeczywista zawartość Cd w nawozach sprzedawanych na terytorium RP?
Proszę o zagregowane dane z kontroli (ostatnie 3 lata): min/mediana/maks dla produktów fosforowych (w mg Cd/kg P2O5 i/lubmg Cd/kg s.m.), z rozbiciem na: produkty z oznakowaniem CE; produkty krajowe bez CE. (W dyskusji publicznej pojawiają się wartości rzędu 45–75 mg Cd/kg P2O5 zależnie od pochodzenia fosforytów – proszę o oficjalne potwierdzenie i metodologię).
Poseł Jarosław Sachajko pyta o szczegóły dotyczące funkcjonujących i planowanych centrów integracji cudzoziemców (CIC) oraz ośrodków dla cudzoziemców w Polsce, włączając ich liczbę, lokalizację, status prawny, finansowanie oraz koszty związane z paktem migracyjnym. Poseł wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości i dostępu do pełnych informacji na temat infrastruktury migracyjnej i integracyjnej w Polsce.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie stanem technicznym pojazdów zarejestrowanych za granicą, które nie podlegają polskim badaniom technicznym, co wpływa na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Pytają ministra o dane dotyczące wypadków spowodowanych przez cudzoziemców i o planowane działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa i równości wobec wszystkich użytkowników dróg.
Posłowie pytają o postęp prac nad projektem ustawy UC95, mającej na celu wprowadzenie abolicji dla właścicieli ciągników rolniczych marki Belarus, i wyrażają zaniepokojenie opóźnieniami. Domagają się szczegółowego harmonogramu prac i wyjaśnień dotyczących zgłoszonych uwag.
Poseł pyta o szczegółowy zakres i zasady polskiej pomocy energetycznej dla Ukrainy, wyrażając zaniepokojenie brakiem przejrzystości i sprzecznymi komunikatami dotyczącymi kosztów i finansowania tej pomocy. Domaga się rzetelnej informacji na temat skali, kosztów i źródeł finansowania tej pomocy, aby uniknąć manipulacji opinią publiczną.
Poseł Jarosław Sachajko interweniuje w sprawie katastrofalnej sytuacji bezdomnych zwierząt w Polsce, wskazując na nieskuteczność obecnych rozwiązań i apeluje o poparcie poselskiego projektu ustawy (druk nr 836) oraz wprowadzenie ogólnopolskiego programu dofinansowania kastracji i sterylizacji. Pyta ministra o poparcie dla ustawy, wsparcie dla gmin oraz analizę kosztów kastracji w porównaniu z utrzymaniem schronisk.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (druk nr 2273). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu wnosi o jego uchwalenie przez Sejm bez poprawek. Oznacza to rekomendację przyjęcia proponowanych zmian w dotychczasowym brzmieniu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Celem proponowanych zmian jest prawdopodobnie deregulacja w obszarze rolnictwa.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące trzech poselskich projektów uchwał. Wszystkie projekty uchwał dotyczą zobowiązania lub wezwania Rady Ministrów do zaskarżenia umowy handlowej UE-Mercosur do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Projekty uchwał kwestionują legalność lub zasadność stosowania tej umowy. Komisja wnosi o podjęcie przez Sejm załączonego projektu uchwały (treść niezałączona w tym fragmencie).
Projekt uchwały Sejmu RP zobowiązuje Radę Ministrów do zaskarżenia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej decyzji Rady Unii Europejskiej z dnia 9 stycznia 2026 r. w sprawie tymczasowego stosowania umowy Mercosur. Uzasadnieniem jest ochrona bezpieczeństwa żywnościowego i polskiego rolnictwa, które według wnioskodawców są zagrożone przez umowę Mercosur. Argumentują, że umowa ta faworyzuje interesy przemysłu największych krajów UE kosztem europejskiego, w tym polskiego rolnictwa. Uchwała podkreśla, że polskie państwo powinno stać na straży interesów polskiego rolnictwa, ochrony rodzinnych gospodarstw rolnych, oraz zdrowia konsumentów.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, wprowadzając zmiany mające na celu dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i rozporządzeń UE. Zmiany te obejmują m.in. rozszerzenie definicji trwałych użytków zielonych, dodanie nowych celów interwencji w zakresie ochrony torfowisk i kontynuacji zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, oraz modyfikację zasad przyznawania płatności, w tym płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz premii z tytułu zalesień. Ponadto wprowadza się zmiany dotyczące składania wniosków o przyznanie premii. Celem nowelizacji jest implementacja przepisów unijnych i wsparcie zrównoważonego rolnictwa.
Projekt ustawy dotyczy zmiany ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, mający na celu ochronę polskiego rolnictwa. Proponowane zmiany koncentrują się na nowym brzmieniu preambuły ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, podkreślając rolę gospodarstw rodzinnych, potrzebę zagospodarowania ziemi rolnej, bezpieczeństwo żywnościowe i zrównoważone rolnictwo. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrzyła poprawki zgłoszone w drugim czytaniu i wnosi o ich przyjęcie lub odrzucenie. Celem jest wzmocnienie ochrony i rozwój gospodarstw rodzinnych oraz wsparcie polskiego rolnictwa.