Interpelacja w sprawie budowy kanału ulgi w Nysie oraz działań zabezpieczających przed ryzykiem powodzi

Szanowny Panie Ministrze,

we wrześniu 2024 roku Nysa została dotknięta największą powodzią od dziesięcioleci. Zalaniu uległo kilkadziesiąt ulic, budynki mieszkalne, placówki publiczne, szpital oraz infrastruktura techniczna. Ewakuowano mieszkańców, a skala strat materialnych i społecznych była ogromna. Przyczyną katastrofy było połączenie intensywnych opadów, zrzutów wód z górnych zbiorników oraz niewydolnej infrastruktury przeciwpowodziowej w mieście.

Jednym z kluczowych wniosków po tym zdarzeniu jest konieczność budowy tzw. kanału ulgi - inwestycji od lat postulowanej przez lokalne władze i ekspertów hydrologii. Kanał ten miałby odciążyć miejską infrastrukturę w sytuacji gwałtownych wezbrań wód i uchronić centrum Nysy przed powtarzającymi się zalaniami.

Obecnie – pomimo licznych apeli mieszkańców, samorządu oraz środowisk technicznych - inwestycja ta pozostaje na etapie analiz i konsultacji. Według informacji publicznych koszt budowy kanału ulgi szacowany jest na ponad 1,8 miliarda złotych, a jego realizacja została odsunięta na dalsze lata, po zakończeniu innych projektów hydrotechnicznych w regionie, takich jak zbiornik w Kamieńcu Ząbkowickim.

Pragnę jednocześnie wyrazić uznanie dla ministerstwa oraz Wód Polskich za podjęcie decyzji i zaawansowane prace związane z budową zbiornika Kamieniec Ząbkowicki - kluczowego przedsięwzięcia mającego na celu retencję wód i zmniejszenie ryzyka powodziowego na całym obszarze dorzecza Odry.

Zbiornik ten stanowi istotny element systemu ochrony przeciwpowodziowej i jest ważnym krokiem na drodze do poprawy bezpieczeństwa hydrologicznego regionu. Doceniam zaangażowanie w realizację tej inwestycji, która - mimo wysokich kosztów i skomplikowanych uwarunkowań - przybliża nas do lepszej ochrony mieszkańców przed skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Jednakże, mając na uwadze specyfikę i skalę zagrożeń lokalnych, w tym szczególnie powtarzające się zalania centrum Nysy, apeluję o równoległe działania mające na celu przyspieszenie budowy kanału ulgi w Nysie. Tylko kompleksowe podejście do zarządzania ryzykiem powodziowym może zapewnić pełną ochronę mieszkańcom miasta i okolic. W imieniu mieszkańców regionu proszę o zdecydowane działania oraz wsparcie dla tej strategicznej inwestycji oraz odpowiedź na poniższe pytania.

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury uznaje budowę kanału ulgi w Nysie za inwestycję pilną i priorytetową z punktu widzenia bezpieczeństwa przeciwpowodziowego mieszkańców regionu?

2. Jakie działania zostały dotychczas podjęte w celu przygotowania inwestycji - czy opracowano dokumentację projektową, decyzję środowiskową lub harmonogram realizacji?

3. Czy kanał ulgi został formalnie ujęty w Programie Redukcji Ryzyka Powodziowego w dorzeczu Odry i czy przewidziano dla niego źródła finansowania w obecnej lub nadchodzącej perspektywie unijnej?

4. Czy ministerstwo planuje etapowanie tej inwestycji - np. rozpoczęcie budowy od fragmentów najbardziej newralgicznych dla bezpieczeństwa mieszkańców Nysy?

5. Jakie działania podejmuje resort w zakresie współpracy z Wodami Polskimi oraz samorządami lokalnymi, by przyspieszyć realizację inwestycji i zwiększyć jej transparentność?

6. Czy ministerstwo planuje wzmocnienie systemów monitorowania i ostrzegania przeciwpowodziowego na obszarze powiatu nyskiego - m.in. poprzez rozbudowę lokalnych systemów czujników, aplikacji i kanałów komunikacji alarmowej?

W imieniu mieszkańców regionu proszę o zdecydowane działania oraz wsparcie dla tej strategicznej inwestycji.

Z poważaniem

Tomasz Kostuś