Interpelacja w sprawie potrzeby zmian legislacyjnych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz w przepisach wykonawczych w zakresie obowiązkowych poziomów recyklingu odpadów komunalnych
Data wpływu: 2025-09-01
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Andrzej Gut-Mostowy zwraca uwagę na trudności gmin w osiąganiu ustawowych poziomów recyklingu odpadów komunalnych, co grozi karami finansowymi. Pyta, czy ministerstwo planuje urealnienie tych poziomów, wdrożenie systemu ROP i zawieszenie kar do czasu jego wdrożenia, oraz jak system kaucyjny wpłynie na wskaźniki recyklingu gmin.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie potrzeby zmian legislacyjnych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz w przepisach wykonawczych w zakresie obowiązkowych poziomów recyklingu odpadów komunalnych Interpelacja nr 12042 do ministra klimatu i środowiska w sprawie potrzeby zmian legislacyjnych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz w przepisach wykonawczych w zakresie obowiązkowych poziomów recyklingu odpadów komunalnych Zgłaszający: Andrzej Gut-Mostowy Data wpływu: 01-09-2025 Szanowna Pani Ministro!
Do mojego biura poselskiego wpłynęło stanowisko samorządów powiatu tatrzańskiego (pismo znak: GPGIOŚ.VIII.0721.1.2025 z dnia 7 sierpnia 2025 r.) dotyczące problemu spełniania ustawowych norm recyklingu przez gminy w Polsce. Zgodnie z art. 3b ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 399, z późn. zm.) gminy są zobowiązane do osiągania minimalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Poziomy te wynikają również z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w sprawie odpadów, która w art. 11 ust.
2 nakłada obowiązek osiągnięcia 65% recyklingu do 2035 r. Jednakże obecne uwarunkowania rynkowe i prawne powodują, że realizacja tych obowiązków jest dla wielu gmin niemożliwa. Według danych branżowych niemal 700 gmin w Polsce nie osiąga wymaganych wskaźników . Powoduje to ryzyko nakładania na gminy administracyjnych kar pieniężnych zgodnie z art. 9x ust. 1 ustawy, w wysokości nawet do 50 tys. zł za niewykonanie obowiązków. W praktyce oznacza to obciążenie finansowe dla mieszkańców, gdyż koszty kar muszą być pokrywane z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Samorządy powiatu tatrzańskiego podkreślają, że przyjęte przepisy w obecnym brzmieniu: 1) nie uwzględniają realnych możliwości gmin w zakresie recyklingu; 2) nakładają obowiązki finansowe na mieszkańców , podczas gdy zgodnie z zasadą rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) to producenci powinni ponosić koszty zagospodarowania odpadów opakowaniowych; 3) generują problemy interpretacyjne i proceduralne (np. art.
6ka ustawy), utrudniając egzekwowanie obowiązków selektywnej zbiórki odpadów; 4) nie integrują systemu kaucyjnego z gminnymi systemami gospodarki odpadami, co może prowadzić do sztucznego zaniżenia wskaźników recyklingu w gminach; 5) nie nakładają odpowiedzialności na firmy odbierające odpady za faktyczne osiąganie celów recyklingowych, pozostawiając cały ciężar po stronie samorządów.
Brak zmian legislacyjnych może prowadzić do: 1) systemowego zadłużania się gmin w związku z karami, co ograniczy ich zdolności inwestycyjne; 2) nieproporcjonalnego wzrostu opłat dla mieszkańców , co stoi w sprzeczności z zasadą „zanieczyszczający płaci” i ideą rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP); 3) naruszenia zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – gdy gminy ponoszą odpowiedzialność za cele, na które realnie nie mają wpływu; 4) ryzyka postępowań unijnych wobec Polski w przypadku nieosiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu na poziomie krajowym. Samorządy postulują m.in.: zmianę art.
3b ustawy poprzez urealnienie wymaganych wskaźników, tj.: 55% w latach 2025–2029, 60% w latach 2030–2034, 65% w 2035 r.; zawieszenie nakładania kar finansowych do czasu wdrożenia systemu ROP; doprecyzowanie art. 6ka ustawy (dotyczącego sankcji za brak selektywnej zbiórki) i wprowadzenie uproszczonych procedur administracyjnych; powiązanie systemu kaucyjnego z gminnym systemem gospodarki odpadami, aby uniknąć sztucznego zaniżania wskaźników recyklingu; wprowadzenie odpowiedzialności współdzielonej między gminami a przedsiębiorstwami odbierającymi odpady.
W związku z powyższym proszę odpowiedzieć na następujące pytania: Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przeanalizowało wpływ obecnych regulacji (art. 3b i art. 9x ustawy o u.c.p.g.) na sytuację finansową gmin i mieszkańców? Czy resort planuje urealnienie poziomów recyklingu w ustawie, tak aby były one możliwe do osiągnięcia w realiach polskich samorządów, przy jednoczesnym zachowaniu zgodności z prawem UE? Kiedy zostanie wdrożony w Polsce system rozszerzonej odpowiedzialności producentów (ROP) , przewidziany w art. 8a dyrektywy 2008/98/WE, który powinien odciążyć gminy z kosztów zagospodarowania odpadów?
Poseł pyta o postęp prac nad obwodnicą Nowego Targu (DK49) i analizę postulatów Rady Miasta dotyczących modyfikacji projektu, mających na celu minimalizację negatywnego wpływu na mieszkańców i środowisko. Interesuje go, które postulaty mogą być uwzględnione i czy planowane są dodatkowe konsultacje z samorządem.
Poseł interweniuje w sprawie ograniczenia rozwoju gmin wiejskich i turystycznych przez art. 13d ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który limituje chłonność terenów pod zabudowę mieszkaniową. Pyta o analizę przepisów i planowane zmiany legislacyjne, aby uwzględnić lokalne potrzeby i autonomię gmin.
Posłowie pytają ministrów o możliwość dostosowania budowanych tuneli kolejowych na linii Chabówka-Nowy Sącz do funkcji schronów dla ludności, argumentując to brakiem takich obiektów w powiecie limanowskim i racjonalnością ekonomiczną takiego rozwiązania. Podnoszą też kwestię braku regulacji prawnych w tym zakresie i pytają o plany wsparcia samorządów w budowie obiektów ochronnych.
Poseł Andrzej Gut-Mostowy pyta minister edukacji o zgodność treści programowych przedmiotu "edukacja zdrowotna" z Konstytucją RP, w szczególności w kontekście praw rodziców i wartości rodzinnych. Wyraża zaniepokojenie i apeluje o utrzymanie nieobowiązkowego charakteru tego przedmiotu zależnego od zgody rodziców.
Poseł kwestionuje przepisy ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko, które ograniczają kompetencje samorządów gminnych w procesie decyzyjnym dotyczącym inwestycji, na przykładzie blokady inwestycji narciarskiej w Szczawniku przez negatywną opinię RDOŚ. Pyta o możliwość zmiany przepisów i naruszenie zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej dotyczącego zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzenia 2023/1805 w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Wprowadza zmiany w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja dotyczy m.in. definicji, obowiązków armatorów i dyrektorów urzędów morskich, monitorowania emisji gazów cieplarnianych, kar pieniężnych za niezgodność z przepisami oraz zasilania statków energią elektryczną z lądu. Celem jest zmniejszenie wpływu transportu morskiego na środowisko poprzez promowanie stosowania paliw alternatywnych i ograniczenie emisji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz innych ustawach (Prawo energetyczne, Prawo ochrony środowiska, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), aby zapewnić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Określa obowiązki i kary dla operatorów statków powietrznych, zarządzających lotniskami i dostawców paliw lotniczych w zakresie SAF oraz tworzy mechanizmy wsparcia finansowego dla produkcji i rozwoju SAF.
Projekt ustawy ma na celu implementację rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze, Prawie energetycznym, Prawie ochrony środowiska oraz ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, aby umożliwić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Ustawa określa obowiązki i uprawnienia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie monitorowania i egzekwowania przepisów dotyczących SAF. Projekt wprowadza również kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia ReFuelEU Aviation.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, wprowadzając zmiany mające na celu dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i rozporządzeń UE. Zmiany te obejmują m.in. rozszerzenie definicji trwałych użytków zielonych, dodanie nowych celów interwencji w zakresie ochrony torfowisk i kontynuacji zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, oraz modyfikację zasad przyznawania płatności, w tym płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz premii z tytułu zalesień. Ponadto wprowadza się zmiany dotyczące składania wniosków o przyznanie premii. Celem nowelizacji jest implementacja przepisów unijnych i wsparcie zrównoważonego rolnictwa.