Interpelacja w sprawie transformacji energetycznej pow. zgorzeleckiego i kompleksu Turów
Data wpływu: 2025-09-15
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Marta Stożek wyraża zaniepokojenie brakiem jasnego planu i wsparcia finansowego dla transformacji energetycznej powiatu zgorzeleckiego i kompleksu Turów, szczególnie w kontekście wygaszania bloków energetycznych. Pyta ministerstwo o konkretne działania i plany dotyczące Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, inwestycji, harmonogramu wygaszania i wsparcia socjalnego dla pracowników.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie transformacji energetycznej pow. zgorzeleckiego i kompleksu Turów Interpelacja nr 12295 do ministra energii w sprawie transformacji energetycznej pow. zgorzeleckiego i kompleksu Turów Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 15-09-2025 Szanowna Pani Minister, transformacja energetyczna jest jednym z najważniejszych wyzwań stojących przed Polską w nadchodzących dekadach. Szczególne znaczenie ma ona dla regionów górniczo-energetycznych, które od dziesięcioleci opierały swoją gospodarkę i zatrudnienie na wydobyciu węgla oraz produkcji energii z paliw kopalnych.
Jednym z takich regionów jest powiat zgorzelecki i miasto Bogatynia, gdzie funkcjonuje Kopalnia Węgla Brunatnego Turów oraz Elektrownia Turów – kompleks zatrudniający ponad 6,5 tys. osób i będący największym pracodawcą w regionie. Koncesja na wydobycie węgla brunatnego w Turowie wygasa w roku 2044. Już wcześniej, według zapowiedzi, w 2030 roku mogą zostać wygaszone pierwsze bloki energetyczne w elektrowni [1] . Jednocześnie brak jest jasnego harmonogramu transformacji oraz przejrzystego planu inwestycyjnego [2] , który dawałby samorządom i mieszkańcom pewność co do przyszłości regionu.
Pomimo deklaracji Ministerstwa Klimatu i Środowiska o znaczeniu Turowa jako strategicznego producenta energii powiat zgorzelecki i Bogatynia nie otrzymały dotychczas wsparcia finansowego na nowe inwestycje w ramach polityki transformacji energetycznej. Region został również wykluczony z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FST), który miał służyć wsparciu społeczności lokalnych w przejściu od węgla ku gospodarce niskoemisyjnej [3] .
Według szacunków powiat zgorzelecki mógłby otrzymać z tego źródła ponad miliard złotych – środki, które są dziś kluczowe dla modernizacji gospodarki, tworzenia nowych miejsc pracy i ochrony dochodów mieszkańców. Brak dostępu do FST uzasadniono długim okresem koncesji (do 2044 roku). Jednak w świetle wcześniejszego wygaszania bloków oraz rosnących wyzwań związanych z dekarbonizacją i bezpieczeństwem energetycznym decyzja ta wydaje się szczególnie dotkliwa i niesprawiedliwa. Alternatywą mógłby być Fundusz Modernizacyjny, który nie jest ograniczony terytorialnie i mógłby pełnić rolę wsparcia pomostowego dla regionu [4] .
Szanowna Pani Minister, transformacja energetyczna to proces wymagający wieloletnich, konsekwentnych działań – nie da się go przeprowadzić w kilka lat. Dlatego niezbędne jest rozpoczęcie przygotowań już teraz, aby uniknąć dramatycznych skutków społecznych i gospodarczych, jakie przyniesie stopniowe wygaszanie kompleksu Turów. Odkładanie decyzji grozi destabilizacją rynku pracy, utratą dochodów samorządów i narastającym poczuciem niepewności wśród mieszkańców. Odpowiedzialność za przygotowanie regionu spoczywa na obecnych władzach.
Negatywne konsekwencje pojawią się dopiero za 10–20 lat, gdy zamykane będą pierwsze bloki energetyczne i zmniejszy się zatrudnienie w kopalni oraz elektrowni. Jeśli nie zostaną podjęte działania już dziś, kryzys, który dotknie region w latach 2035–2044, będzie skutkiem zaniechań obecnego rządu. To dzisiejsze decyzje (lub ich brak) zdecydują o tym, czy region zgorzelecki przejdzie transformację w sposób sprawiedliwy i bezpieczny dla mieszkańców.
Wobec powyższego zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: Na jakim etapie znajdują się prace nad przygotowaniem i przyjęciem Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji dla regionu turoszowskiego umożliwiającego dostęp do środków z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji? Czy rząd planuje uruchomienie środków z Funduszu Modernizacyjnego w celu wsparcia transformacji powiatu zgorzeleckiego zanim środki z FST będą dostępne? Jakie działania planuje ministerstwo w zakresie inwestycji infrastrukturalnych w regionie (rozwój OZE, magazynów energii, etc.)?
Czy PGE Polska Grupa Energetyczna posiada lub planuje opracować szczegółowy i publiczny harmonogram wygaszania bloków Elektrowni Turów oraz plany budowy nowych instalacji, np. bloku gazowego, i czy harmonogram ten zostanie przekazany lokalnym samorządom? Jakie mechanizmy wsparcia socjalnego i programy przekwalifikowania pracowników kompleksu Turów planuje uruchomić rząd, aby ograniczyć negatywne skutki społeczne transformacji? Jakie działania podejmuje ministerstwo w zakresie prowadzenia dialogu społecznego w regionie, aby proces transformacji przebiegał w sposób sprawiedliwy, transparentny i zrozumiały dla mieszkańców?
Posłanka Marta Stożek pyta o monitorowanie dostępności i realizacji świadczeń związanych z zakończeniem ciąży od 1 stycznia 2023 roku, w tym o liczbę wykonanych świadczeń, odmów oraz o dane dotyczące przyczyn odmów i czasu oczekiwania. Wyraża zaniepokojenie brakiem kompleksowych danych pozwalających na ocenę realnej dostępności świadczeń i skuteczności nadzoru państwa nad podmiotami zobowiązanymi do ich wykonywania.
Posłanka Marta Stożek interweniuje w sprawie niskich cen skupu ziemniaków i warzyw, które nie pokrywają kosztów produkcji, szczególnie na Dolnym Śląsku. Pyta o działania ministerstwa mające na celu poprawę pozycji negocjacyjnej rolników i ograniczenie marnowania żywności.
Posłanka pyta o koordynację działań międzyresortowych w celu ograniczenia powstawania nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, wyrażając zaniepokojenie brakiem skutecznych mechanizmów. Domaga się informacji o podjętych działaniach koordynacyjnych, planowanych zmianach legislacyjnych i rozwiązaniach ograniczających obciążanie samorządów kosztami likwidacji tych składowisk.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
Interpelacja dotyczy zaostrzenia praktyki przymusowych powrotów cudzoziemców do państw niebezpiecznych, z naruszeniem zasady non-refoulement, oraz wykonywania deportacji przed zapewnieniem realnej kontroli sądowej. Posłowie pytają o procedury i przypadki deportacji pomimo ryzyka naruszenia praw człowieka i braku skutecznej kontroli sądowej.
Projekt ustawy dotyczy zmiany ustawy o sporcie oraz ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Główna zmiana dotyczy dodania art. 6a do ustawy o sporcie, który ma na celu uregulowanie wzajemnych relacji pomiędzy zawodnikami, trenerami, instruktorami sportu lub innymi członkami sztabu szkoleniowego a klubami sportowymi, związkami sportowymi lub polskimi związkami sportowymi. Określa, że relacje te mogą opierać się na stosunku pracy lub umowie cywilnoprawnej (w tym kontrakcie sportowym). Ma to na celu usankcjonowanie różnych form zatrudnienia w sporcie.
Projekt ustawy dotyczy informacji o funkcjonowaniu spółdzielni socjalnych w Polsce w latach 2022-2024. Analizuje on aspekty prawne, liczbę spółdzielni, zatrudnienie, działalność, instrumenty wsparcia oraz realizację programów publicznych przez te podmioty. Celem raportu jest monitorowanie i udoskonalanie rozwiązań prawnych i instytucjonalnych dla spółdzielni socjalnych. Informacja jest wymagana przez art. 19a ustawy o spółdzielniach socjalnych i pozwala na programowanie strategicznych rozwiązań wspierających rozwój sektora ekonomii społecznej.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego ma na celu dostosowanie przepisów do aktualnej sytuacji sektora górniczego, w tym procesów restrukturyzacji i likwidacji kopalń. Wprowadza mechanizmy wsparcia dla przedsiębiorstw górniczych, reguluje kwestie finansowania likwidacji kopalń, zabezpieczania przed zagrożeniami i naprawiania szkód górniczych. Ponadto, ustawa przewiduje zmiany w zakresie uprawnień pracowniczych, w tym urlopów górniczych i odpraw, a także zasady nieodpłatnego przekazywania majątku przedsiębiorstw górniczych. Celem jest również usprawnienie procesów restrukturyzacyjnych i likwidacyjnych oraz zapewnienie ochrony środowiska i bezpieczeństwa.
Projekt ustawy nowelizuje przepisy dotyczące rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadza możliwość finansowania programów rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych ze środków UE przez Fundusz, także na podstawie umów dłuższych niż rok. Zmienia również zapisy dotyczące minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych stosowanych w publicznych służbach zatrudnienia, w tym standaryzację bezpieczeństwa, wydajności i komunikacji systemów.
Projekt ustawy dotyczy ratyfikacji Porozumienia wykonawczego między Polską a Stanami Zjednoczonymi w sprawie zatrudniania lokalnych pracowników cywilnych, stanowiącego część Umowy o wzmocnionej współpracy obronnej. Celem jest uregulowanie kwestii zatrudnienia obywateli polskich przez siły zbrojne USA stacjonujące w Polsce. Komisje Sejmowe rekomendują przyjęcie projektu bez poprawek. Ustawa ma zapewnić ramy prawne dla tego zatrudnienia.