Interpelacja w sprawie poważnych nieprawidłowości na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu
Data wpływu: 2025-09-15
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Marta Stożek interpeluje w sprawie poważnych nieprawidłowości finansowych i zarządczych na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, ujawnionych przez NIK. Pyta o działania ministerstwa w związku z tymi nieprawidłowościami oraz o mechanizmy kontrolne mające zapewnić przestrzeganie dyscypliny finansów publicznych na uczelniach.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie poważnych nieprawidłowości na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu Interpelacja nr 12297 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie poważnych nieprawidłowości na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu Zgłaszający: Marta Stożek Data wpływu: 15-09-2025 Szanowny Panie Ministrze, zgodnie z informacjami przekazanymi przez Najwyższą Izbę Kontroli (dalej: NIK) w latach 2021–2024 na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu ujawniono poważne nieprawidłowości w funkcjonowaniu uczelni. Skala wykrytych nadużyć finansowych i zarządczych sięgnęła ponad 107 milionów złotych [1],[2] .
NIK negatywnie oceniła działalność UPWr w wielu obszarach, w tym w wykorzystaniu środków publicznych i nadzorze nad spółkami należącymi do uczelni. Stwierdzone nieprawidłowości świadczą o wielokrotnym naruszeniu przez władze UPWr zasad określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668, z późn. zm., dalej: UPSWIN) i ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm., dalej: UFP).
Stwarza to potrzebę pilnego wzmocnienia kontroli zarządczej na uczelni w celu zapewnienia zgodnego z prawem, terminowego, oszczędnego i efektywnego realizowania celów i zadań UPWr zgodnie z zasadami wydatkowania środków publicznych. Szczegółowe uzasadnienie stwierdzonych nieprawidłowości 1. Nieprawidłowości finansowe i zarządcze: Sprzeniewierzenie mienia i nieefektywne dochodzenie należności: w latach 2015–2021 główna kasjerka sprzeniewierzyła 490 tys. zł należących do uczelni.
UPWr wniósł wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki rachunkowej w wyroku sądowym, zamiast zaskarżyć wyrok apelacją, co skutkowało brakiem możliwości odzyskania pełnej kwoty (9 tys. zł różnicy). Ponadto uczelnia nie dochodziła należności głównej wraz z odsetkami (w kwocie nie mniejszej niż 102,4 tys. zł) w toku postępowania upadłościowego kasjerki mimo posiadania wiedzy o tym postępowaniu.
Nieprawidłowości w zamówieniach publicznych: stwierdzono przypadki naruszeń przepisów i dobrych praktyk w zakresie wyłaniania wykonawców usług prawnych, zapewnienia prawidłowego obiegu dokumentacji, stwierdzono również przypadki opłacania faktur pomimo braku podpisanych umów na świadczenie usług. Stwierdzono również sytuację, w której komisja przetargowa została powołana trzy dni po otwarciu kopert przez osoby de facto nieupoważnione. Nieprawidłowe zarządzanie finansami i planowaniem: uczelnia uwzględniała przyznawane środki finansowe w planie finansowym ze znacznym opóźnieniem. W 2022 r. i 2023 r.
poniosła wydatki z tytułu podatków i opłat oraz dodatkowego wynagrodzenia rocznego mimo niezabezpieczonych środków w planie rzeczowo-finansowym lub przed dokonaniem korekt. Zobowiązania i windykacja: uczelnia nieterminowo regulowała zobowiązania wobec kontrahentów (opóźnienia sięgały od 60 do 562 dni). Ponadto stwierdzono nierzetelne prowadzenie działań windykacyjnych wobec dłużników, m.in. brak terminowego sporządzania i przesyłania wezwań do zapłaty, przyjęcie praktyki trzykrotnej wysyłki wezwań przed skierowaniem sprawy na drogę sądową, a także niedochodzenie odsetek od nieterminowych płatności.
Wykazano również zobowiązania wymagalne, które faktycznie nimi nie były, ponieważ wynikały z błędnego księgowania. Brak nadzoru nad spółkami i nieruchomościami: NIK negatywnie oceniła nadzór nad działalnością spółek uczelni, w tym Uninova SA i Dolnośląskiej Zielonej Doliny Dozedo sp. z o.o., które generowały straty i były dokapitalizowywane przez uczelnię. Stwierdzono nieprawidłowości w nabywaniu, zbywaniu, wynajmowaniu i wydzierżawianiu nieruchomości, w tym brak dokumentacji potwierdzającej ustalenie wartości rynkowej przedmiotu czynności prawnej.
Wykryto prowadzenie przetargów przez osoby nieuprawnione lub komisje powołane po fakcie przeprowadzenia przetargu. Dodatkowo, w jednym przypadku, pracownik uczelni zawarł umowy najmu i dzierżawy nieruchomości o wartości przekraczającej milion euro bez odpowiedniego pełnomocnictwa. 2.
Posłanka Marta Stożek pyta o monitorowanie dostępności i realizacji świadczeń związanych z zakończeniem ciąży od 1 stycznia 2023 roku, w tym o liczbę wykonanych świadczeń, odmów oraz o dane dotyczące przyczyn odmów i czasu oczekiwania. Wyraża zaniepokojenie brakiem kompleksowych danych pozwalających na ocenę realnej dostępności świadczeń i skuteczności nadzoru państwa nad podmiotami zobowiązanymi do ich wykonywania.
Posłanka Marta Stożek interweniuje w sprawie niskich cen skupu ziemniaków i warzyw, które nie pokrywają kosztów produkcji, szczególnie na Dolnym Śląsku. Pyta o działania ministerstwa mające na celu poprawę pozycji negocjacyjnej rolników i ograniczenie marnowania żywności.
Posłanka pyta o koordynację działań międzyresortowych w celu ograniczenia powstawania nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych, wyrażając zaniepokojenie brakiem skutecznych mechanizmów. Domaga się informacji o podjętych działaniach koordynacyjnych, planowanych zmianach legislacyjnych i rozwiązaniach ograniczających obciążanie samorządów kosztami likwidacji tych składowisk.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie detencją dzieci cudzoziemskich w Polsce, szczególnie po nowelizacji ustawy o cudzoziemcach, co stoi w sprzeczności z orzecznictwem ETPC i standardami ochrony praw dziecka. Zadają pytania o uzasadnienie dla detencji małoletnich bez opieki i działania podjęte w celu zapewnienia im alternatywnej opieki.
Interpelacja dotyczy zaostrzenia praktyki przymusowych powrotów cudzoziemców do państw niebezpiecznych, z naruszeniem zasady non-refoulement, oraz wykonywania deportacji przed zapewnieniem realnej kontroli sądowej. Posłowie pytają o procedury i przypadki deportacji pomimo ryzyka naruszenia praw człowieka i braku skutecznej kontroli sądowej.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt uchwały ma na celu usprawnienie przebiegu posiedzeń Sejmu poprzez modyfikację zasad udzielania głosu. Prezes Rady Ministrów zachowuje prawo do zabierania głosu ilekroć tego zażąda, natomiast członkowie Rady Ministrów i Szef Kancelarii Prezydenta będą mogli to zrobić tylko raz w danym punkcie porządku dziennego lub po otwarciu posiedzenia. Podobnie, wybrane organy państwowe, takie jak Rzecznik Praw Obywatelskich czy Prezes NBP, będą mogły zabierać głos poza kolejnością tylko raz w danym punkcie porządku dziennego, jeśli dotyczy to spraw objętych ich zakresem działania. Dodatkowo, głos poza kolejnością będzie udzielany Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.
Projekt ustawy wprowadza możliwość przyznawania zapomóg doktorantom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Dodaje on art. 209a do Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce. Warunki przyznawania zapomogi mają być ustalone przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej jednostki naukowej w porozumieniu z samorządem doktorantów. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.