Interpelacja w sprawie uchylania się pracodawców od tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych na wniosek reprezentatywnego związku zawodowego oraz wątpliwości prawnych związanych z funkcją przedstawiciela pracowników
Data wpływu: 2025-09-16
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Maciej Konieczny zwraca uwagę na nagminne przypadki uchylania się pracodawców od tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) oraz kwestionuje brak jasnych regulacji dotyczących wyboru przedstawicieli pracowników, co prowadzi do nadużyć i ograniczenia praw pracowniczych. Pyta ministra o planowane działania mające na celu uregulowanie tej kwestii i zapewnienie przestrzegania praw pracowniczych w tym zakresie.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie uchylania się pracodawców od tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych na wniosek reprezentatywnego związku zawodowego oraz wątpliwości prawnych związanych z funkcją przedstawiciela pracowników Interpelacja nr 12312 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie uchylania się pracodawców od tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych na wniosek reprezentatywnego związku zawodowego oraz wątpliwości prawnych związanych z funkcją przedstawiciela pracowników Zgłaszający: Maciej Konieczny Data wpływu: 16-09-2025 Szanowna Pani Ministro!
Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych jest instytucją prawa pracy, której zasady tworzenia i gospodarowania regulowane są przepisami ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
Praktyka stosowania przepisów wskazuje jednak na powtarzające się przypadki, w których pracodawcy: pomijają lub nie odpowiadają na pisma kierowane przez zakładowe organizacje związkowe wnioskujące o utworzenie ZFŚS (w przypadkach przewidzianych prawem); odmawiają utworzenia ZFŚS, powołując się na wewnątrzzakładowe regulaminy lub wcześniejsze ustalenia wprowadzane przed utworzeniem organizacji związkowej z przedstawicielem pracowników; fałszują dokumenty rzekomo potwierdzające legalny wybór przedstawiciela pracowników w okresie poprzedzającym powstanie organizacji związkowej lub korzystają z luki prawnej w tym zakresie celem uprawdopodobnienia legalności wymogu konsultacji z przedstawicielem pracowników wybranym wg innej podstawy prawnej; jednostronnie wprowadzają regulaminy ZFŚS sprzeczne z zasadami określonymi przez ustawodawcę (np.
przez uzależnianie prawa do świadczeń od kryteriów sprzecznych z zasadą socjalnego kryterium oceny). Powyższe problemy dotyczą przypadków organizacji, które zatrudniają od 20-50 pracowników, jak i tych, które zatrudniają powyżej 50 pracowników. Z chwilą powstania zakładowej organizacji związkowej, taka organizacja przejmuje rolę przedstawiciela pracowników i może, żądając utworzenia funduszu socjalnego, doprowadzić do dezaktualizacji ustaleń poczynionych uprzednio z przedstawicielem pracowników.
Żądanie utworzenia ZFŚS w sensie prawnym zbliżone będzie w takiej sytuacji do złożenia pracodawcy oświadczenia o wypowiedzeniu porozumienia zawartego na czas nieokreślony, jakie w polskim prawie może być co do zasady złożone w każdym czasie. Konieczność zaktualizowania regulaminu wynagradzania do nowej sytuacji prawnej ma wówczas charakter wtórny.
W ostatnim czasie mamy do czynienia z wieloma przypadkami świadomego łamania praw pracowniczych i przepisów przez organizacje wspierające się wyspecjalizowanymi kancelariami, których wyłącznym zadaniem jest przedłużanie procedur w egzekwowaniu prawa oraz ograniczanie działalności związków zawodowych w spółkach, a potencjalne kary czy organy kontroli zewnętrznej nie robią na nich specjalnego wrażenia.
Problem z egzekwowaniem obowiązku utworzenia ZFŚS pojawia się w wyniku: różnych interpretacji w tym zakresie na gruncie orzecznictwa sądowego oraz różnego podejścia Państwowej Inspekcji Pracy, braku szczegółowych wytycznych dotyczących wyboru przedstawiciela pracowników, jeśli u pracodawcy nie działają związki zawodowe. Szereg przepisów prawa pracy uzależnia przeprowadzenie określonych działań przez pracodawcę od uzyskania przez niego pozytywnej opinii lub zgody przedstawicieli pracowników. Wymóg konsultacyjny dotyczy konkretnych spraw - w tym zmian w regulaminie wynagradzania.
Przedstawiciele pracowników są uprawnieni do rozmów z pracodawcą tylko wtedy, gdy w zakładzie pracy nie funkcjonują związki zawodowe, a przepis przewiduje, że w takim przypadku pracowników reprezentują wspomniani przedstawiciele. Należy tutaj nadmienić, że do reprezentowania pracowników dołączyła od 2006 r. (obok związków zawodowych i przedstawicieli pracowników) również rada pracowników - ale tylko i w zakresie - ustawy o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz. U. z 2006 r. nr 79, poz. 550 ze zm.).
Poseł Maciej Konieczny wyraża zaniepokojenie planowanym wdrożeniem ETCS L1 LS na sieci TEN-T, argumentując, że może to być droższe i mniej efektywne niż ETCS L1 FS lub bezpośrednie wdrożenie ETCS L2, pytając o negocjacje z UE, terminy wdrożeń i koszty. Pyta, czy Ministerstwo podjęło próby negocjacji z UE w sprawie wydłużenia terminu wdrożenia interoperacyjności oraz o plany i koszty wdrożenia ETCS L2 i GSM-R/FRMCS.
Posłowie pytają Ministra Infrastruktury o konkretne plany poprawy infrastruktury kolejowej, w tym budowę nowych stacji, mijanek, zwiększenie przepustowości linii kolejowych oraz odbudowę mostów, szczególnie w kontekście wsparcia kolejowych przewozów towarowych i sieci TEN-T. Interpelacja ma na celu uzyskanie informacji o konkretnych działaniach rządu w celu eliminacji "wąskich gardeł" w infrastrukturze kolejowej.
Poseł Konieczny pyta o warunki współpracy Zakładu Karnego w Gębarzewie ze spółką Jeremias, w tym o zasady udostępniania infrastruktury, zatrudniania osadzonych oraz ewentualne dotacje. Wyraża zaniepokojenie brakiem transparentności tej współpracy oraz potencjalnymi nieprawidłowościami w wydatkowaniu środków publicznych i poszanowaniu praw więźniów.
Poseł pyta o możliwość włączenia wagonów kuszetek lub sypialnych do pociągów nocnych IC "Ursa", IC "Przemyślanin" i TLK "Karpaty", zwracając uwagę na niewystarczającą ofertę i brak komfortu dla podróżujących. Interpelacja kwestionuje obecną politykę spółki PKP Intercity w zakresie zapewnienia odpowiedniej oferty wagonów sypialnych i kuszetek w połączeniach dalekobieżnych.
Poseł Konieczny wyraża zaniepokojenie zmianami organizacyjnymi i merytorycznymi w Muzeum Nadwiślańskim, w tym wyłączeniem oddziałów i możliwą zmianą nazwy, co sugeruje ograniczenie jego regionalnego charakteru. Pyta ministerstwo o plany dotyczące nadzoru nad muzeum, opinii na temat zmian w statucie i ewentualne działania kontrolne.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie i wzmocnienie ochrony praw pracowniczych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi oraz naruszaniu godności w miejscu pracy. Wprowadza definicje "dyskryminacji przez założenie" i "dyskryminacji przez skojarzenie", konkretyzuje pojęcie molestowania, zwiększa minimalne kwoty zadośćuczynień i odszkodowań za naruszenia zasady równego traktowania i mobbing, a także nakłada na pracodawców obowiązek aktywnego i stałego przeciwdziałania tym zjawiskom poprzez wdrożenie odpowiednich procedur i reguł. Zmiany mają na celu dostosowanie przepisów do rozwoju technologii i elastycznych form zatrudnienia, a także uwzględnienie dorobku judykatury i nauk o zarządzaniu. Celem jest poprawa informacyjnej funkcji przepisów i rozwianie wątpliwości dotyczących zjawisk przemocy w miejscu pracy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt uchwały Komisji Polityki Społecznej i Rodziny proponuje ustanowienie dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy. Celem jest podkreślenie znaczenia i roli służb BHP w zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Poseł Bożena Borys-Szopa została upoważniona do reprezentowania Komisji w pracach nad projektem.