Interpelacja w sprawie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026
Data wpływu: 2025-09-17
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie ograniczeniami w finansowaniu Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, które utrudniają samorządom realizację zadań w zakresie bezpieczeństwa publicznego. Pytają ministra o stanowisko w sprawie zwiększenia stabilności i elastyczności finansowania oraz planowanych zmian systemowych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 Interpelacja nr 12330 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Marcin Ociepa Data wpływu: 17-09-2025 Szanowny Panie Ministrze, Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025-2026 stanowi kluczowy instrument wspierający samorządy w realizacji działań z zakresu ochrony ludności oraz obrony cywilnej.
Zgodnie z informacjami przedstawionymi w mediach, samorządy lokalne zgłaszają liczne uwagi dotyczące funkcjonowania programu, podkreślając jego ograniczenia i konieczność wprowadzenia zmian systemowych, które pozwolą na efektywniejsze i stabilniejsze wsparcie działań samorządów w obszarze bezpieczeństwa publicznego. Obecny model finansowania Programu OLiOC spotyka się z poważnymi trudnościami. Samorządy wskazują, że środki przyznawane na realizację działań są przyznawane na krótki okres, co utrudnia planowanie projektów długoterminowych i prowadzenie systematycznych działań prewencyjnych.
Brak stabilności finansowej ogranicza możliwość zatrudnienia specjalistów ds. zarządzania kryzysowego, zakupów sprzętu czy organizacji szkoleń i ćwiczeń. Przykłady z gmin w województwach wschodnich i północnych pokazują, że przy niewystarczającym finansowaniu niektóre samorządy zmuszone są rezygnować z części inwestycji w systemy ostrzegania, monitoring zagrożeń czy szkolenia służb lokalnych. Samorządy postulują również wyodrębnienie stałych środków przeznaczonych na doposażenie i funkcjonowanie stanowisk pracy odpowiedzialnych za ochronę ludności.
Jak wskazują przedstawiciele lokalnych władz, w sytuacjach kryzysowych - takich jak klęski żywiołowe, awarie infrastruktury krytycznej czy incydenty chemiczne - skuteczność działań w dużej mierze zależy od dostępności przeszkolonych, dobrze wyposażonych zespołów. Obecnie wiele jednostek boryka się z niedoborem pracowników i sprzętu, co w praktyce ogranicza ich zdolność do szybkiego reagowania i koordynacji działań ratowniczych. Ponadto samorządy zgłaszają konieczność zwiększenia elastyczności finansowania programu, aby możliwe było dostosowanie środków do lokalnych potrzeb.
Wskazują, że obecny system nie uwzględnia różnorodności warunków funkcjonowania samorządów – zarówno pod względem liczby ludności, zagrożeń naturalnych, jak i dostępności własnych środków budżetowych. Z tego powodu niektóre gminy, mimo formalnego uczestnictwa w programie, pozostają w praktyce niedofinansowane, co negatywnie wpływa na bezpieczeństwo ich mieszkańców. W świetle powyższego zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami: Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji jest świadome zgłaszanych przez samorządy postulatów dotyczących funkcjonowania Programu OLiOC i ograniczeń związanych z jego finansowaniem?
Jakie stanowisko zajmuje ministerstwo w sprawie postulowanej przez samorządy konieczności zwiększenia stabilności i elastyczności środków finansowych w ramach programu? Czy przewiduje się wprowadzenie zmian systemowych, które umożliwią długoterminowe planowanie i realizację działań z zakresu ochrony ludności przez samorządy, w tym doposażenie stanowisk pracy i zatrudnienie specjalistów ds. zarządzania kryzysowego? Czy ministerstwo planuje konsultacje z samorządami w celu lepszego dostosowania programu do lokalnych potrzeb oraz zapewnienia jego skuteczności w różnych regionach kraju?
Jakie konkretne działania zostaną podjęte, aby w najbliższych latach zwiększyć efektywność Programu OLiOC i zapewnić mieszkańcom realne bezpieczeństwo w sytuacjach kryzysowych?
Posłowie wyrażają oburzenie kryzysem finansowania domowej wentylacji mechanicznej, który zmusza placówki do wstrzymania przyjęć pacjentów i zagraża ich życiu. Pytają ministerstwo o działania naprawcze, rozliczenie zaległych świadczeń i przywrócenie wdrożenia gotowego modelu opieki.
Posłanka Ścigaj interweniuje w sprawie dramatycznej sytuacji pacjentów wymagających domowej wentylacji mechanicznej, których finansowanie zostało ograniczone. Pyta Prezesa Rady Ministrów o odpowiedzialność rządu za dehumanizację pacjentów i brak reakcji na problemy w finansowaniu świadczeń ratujących życie.
Posłowie pytają o niewystarczające finansowanie świadczeń psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży przez NFZ, co prowadzi do problemów finansowych placówek i ograniczenia dostępu do leczenia. Interpelacja dotyczy także braku zapewnienia ciągłości leczenia po osiągnięciu pełnoletności i proponuje włączenie tych świadczeń do katalogu nielimitowanych.
Poseł kwestionuje planowane przez Ministerstwo Zdrowia i NFZ ograniczenia w finansowaniu diagnostyki, które mogą prowadzić do pogorszenia dostępności badań, opóźnionych diagnoz i zapaści diagnostycznej. Pyta o odpowiedzialność, analizy i planowane działania naprawcze w celu zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
Interpelacja dotyczy przeciążenia Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych (SOR) spowodowanego m.in. likwidacją izb wytrzeźwień, brakami kadrowymi i agresją wobec personelu. Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia o planowane działania mające na celu odciążenie SOR-ów, poprawę bezpieczeństwa personelu i przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu.
Projekt ustawy ma na celu implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2557 w sprawie odporności podmiotów krytycznych. Wprowadza zmiany w ustawie o zarządzaniu kryzysowym oraz w niektórych innych ustawach, definiując m.in. pojęcia takie jak 'podmiot krytyczny', 'usługa kluczowa' i 'incydent istotny'. Projekt określa nowe zadania i obowiązki organów właściwych w sprawach zarządzania kryzysowego oraz podmiotów krytycznych, a także zasady sprawowania nadzoru i kontroli. Wprowadza również dokumenty strategiczne takie jak Krajowa Ocena Ryzyka (KOR) i Krajowa Strategia Odporności Podmiotów Krytycznych (KSOPK).
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustawach, mające na celu usprawnienie systemu ochrony ludności w Polsce. Nowelizacja doprecyzowuje zadania i kompetencje różnych organów w zakresie ochrony ludności, w tym Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej i Państwowej Straży Pożarnej. Wprowadza definicję i zasady identyfikacji punktów schronienia, a także reguluje kwestie finansowania zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym tworzy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Ustawa ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa obywateli w obliczu zagrożeń naturalnych, terrorystycznych i wojennych.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o ochronie przyrody, ustawie o ochronie zwierząt oraz ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Najważniejszą zmianą jest umożliwienie umyślnego płoszenia niedźwiedzi brunatnych, wilków i żubrów przy użyciu broni gładkolufowej z pociskami niepenetracyjnymi przez osoby posiadające pozwolenie na broń, w tym broń do celów łowieckich, po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia. Celem jest zapewnienie bezpieczeństwa ludzi w obszarach, gdzie dzikie zwierzęta mogą stanowić zagrożenie. Dodatkowo, doprecyzowano zasady użycia i wykorzystania środków przymusu bezpośredniego w kontekście płoszenia tych zwierząt oraz wyłączono płoszenie zwierząt z definicji znęcania się nad nimi w określonych przypadkach.
Ustawa o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE ustanawia ramy prawne dla działania tego instrumentu, mającego na celu finansowanie inwestycji w europejskim przemyśle obronnym. Określa zasady kontroli i audytu wykorzystania środków z pożyczki SAFE, udzielanej na podstawie rozporządzenia UE. Tworzy FIZB w Banku Gospodarstwa Krajowego, precyzuje źródła finansowania i przeznaczenie środków, a także zasady współpracy między ministrem obrony, innymi ministrami i BGK. Ustawa wprowadza zmiany w Prawie bankowym, ustawie o finansach publicznych i ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, dostosowując je do funkcjonowania FIZB.
Projekt uchwały Sejmu dotyczy sfinansowania polskiego udziału w pożyczce udzielanej Ukrainie przez Unię Europejską w wysokości 90 miliardów euro. Środki na ten cel mają pochodzić z zamrożonych aktywów rosyjskich na terytorium Polski, należących do osób i podmiotów wpisanych na listę sankcyjną. Celem uchwały jest wsparcie Ukrainy oraz osłabienie Rosji, co Sejm postrzega jako polską rację stanu. Sejm wzywa Rząd RP do niezwłocznego wypracowania mechanizmów prawnych i organizacyjnych w celu realizacji tego finansowania.