Interpelacja w sprawie działań kontrolnych Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML

Szanowny Panie Ministrze,

mając na względzie fakt, że sprawuje Pan nadzór nad działalnością Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, zwracam się do Pana w związku z potencjalnymi nieprawidłowościami zaobserwowanymi w ramach działalności giełdy kryptowalut Kanga świadczącej usługi na rzecz polskich klientów. Działalność ta budzi poważne wątpliwości w zakresie m.in. przestrzegania obowiązujących w Polsce przepisów AML, a modele biznesowe promowane przez tą giełdę wydają się w niewłaściwy sposób zabezpieczać interesy majątkowe jej konsumentów, a także potencjalnie naruszać bezpieczeństwo obrotu środkami pieniężnymi na terenie Polski.

Jak wynika z danych, zawartych na stronie internetowej giełdy kryptowalut Kanga, podmiotami będącymi operatorami tej strony są spółki z Polski (dla klientów z obszaru EOG), Słowacji (dla klientów z tego państwa) oraz spółka zarejestrowana na Karaibach, w Saint-Lucii. Mając na względzie, że 2 z tych 3 podmiotów są zarejestrowane w państwach UE, a jedna ze spółek jest spółką polską, działalność giełdy powinna podlegać m.in. krajowym i wspólnotowym przepisom w zakresie AML - czyli przeciwdziałania praniu pieniędzy. Tymczasem podmioty prowadzące giełdę promują korzystanie z usług Kanga Kantor i Kanga Local, polegających na wymianie kryptoaktywów na gotówkę lub odwrotnie, za pośrednictwem VPN i logowania się z adresów IP spoza europejskiego obszaru gospodarczego, co utrudnia - a w niektórych przypadkach uniemożliwia - spełnienie wymogów KYC, czyli pozyskania wiedzy o kliencie korzystającym z usług objętych regulacją AML.

Dla porównania podmioty regulowane i zarejestrowane formalnie jako giełdy kryptowalut na terenie Unii Europejskiej mają obowiązek wykrywania używania VPN przez klientów w celu m.in. zapobiegania obchodzenia sankcji przez obywateli takich państw jak Rosja, jak również w celu uniemożliwienia obrotu środków finansowych pochodzących z przestępstwa. Tymczasem stosując VPN, możliwe jest transferowanie środków niewiadomego pochodzenia, przez niezidentyfikowane osoby, de facto bez limitów kwotowych. Zresztą, na stronie kangakantor.pl „brak limitów i kontroli” wskazuje się jako jeden z argumentów do pytania „Dlaczego warto korzystać z Kanga Kantor”. Z kolei na stronie usługi Kanga Local możemy przeczytać, że giełda sama de facto zachęca osoby biorące udział w takiej wymianie do unikania rejestracji działalności gospodarczej oraz niewprowadzania środków wymienianych w ramach transakcji z lokalnym pośrednikiem do obrotu bankowego.

Analizując komunikację reklamową giełdy Kanga, można odnieść zdumiewające wrażenie, że jej działalność jest poza jakimkolwiek nadzorem organów zobowiązanych do dbania o przestrzeganie przepisów AML, co z kolei stoi w kontrze do wyrażanej niedawno przez Przewodniczącego KNF opinii, iż Polska jest państwem z wysoką reputacją i stabilnym, bezpiecznym sektorem finansowym.

Szanowny Panie Ministrze,

mając na względzie powyższe, zwracam się do Pana z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania: