Interpelacja w sprawie niewłaściwego naliczania składek na ubezpieczenie społeczne od umów zleceń
Data wpływu: 2025-09-22
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Wioletta Maria Kulpa interweniuje w sprawie praktyk pracodawców, którzy dzielą umowy zlecenia na kilka firm, aby uniknąć pełnych składek na ubezpieczenie społeczne, co negatywnie wpływa na prawa pracownicze, w szczególności prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Pyta, czy ministerstwo zna problem, pracuje nad zmianami w przepisach i czy można skorygować decyzje ZUS w konkretnym przypadku.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie niewłaściwego naliczania składek na ubezpieczenie społeczne od umów zleceń Interpelacja nr 12410 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie niewłaściwego naliczania składek na ubezpieczenie społeczne od umów zleceń Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa Data wpływu: 22-09-2025 Pani Minister, przepisy dotyczące prawa pracy i rozliczania wynagrodzenia za pracę dla pracowników są często wykorzystywane przez pracodawców w celu ominięcia przepisów prawa niestety z olbrzymią krzywdą dla zatrudnionych.
Chodzi o sytuację, kiedy jeden pracodawca – właściciel zakłada kilka spółek pod różnymi nazwami, zatrudnia pracownika w swoich dwóch lub trzech firmach na umowy zlecenie, zgodnie z przepisami od drugiej umowy zlecenia pracownikowi nie potrąca i sam nie płaci składek na ubezpieczenie społeczne. Na mój dyżur poselski zgłosiła się pani, która stała się ofiarą kombinacji prawnych jednego z pracodawców na naszym terenie. Została zatrudniona na podstawie umowy zlecenie w dwóch firmach, których właścicielem była ta sama osoba.
Zgodnie z przepisami prawa pierwsza umowa zlecenie podlegała ubezpieczeniom społecznym, natomiast od drugiej pracodawca odprowadzał tylko ubezpieczenie zdrowotne i podatek. Nie to jednak było najgorsze, ponieważ wynagrodzenie było wypłacane pracownikowi z tych dwóch umów w różnych terminach, od pierwszej do pierwszego każdego miesiąca, natomiast od drugiej do 20-go każdego miesiąca. W wyniku kumulacji wypłaty w jednym miesiącu pracownik otrzymywał wynagrodzenie z 2 umów, a w kolejnych nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia.
Co oczywiście w świetle przepisów prawa było wskazywane, iż była przerwa w ciągłości odprowadzania składek (co drugi miesiąc). Pracownica odwołała się do ZUS, który ocenił działania pracodawcy jako sposób obejścia przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jednak w świetle przepisów nic nie zmienia sytuacji tej pracownicy. Podleganie ubezpieczeniom powinno wynikać z zatrudnienia, a nie z faktu sporządzania umów i naliczania od nich składek.
Sporządzenie dwóch odrębnych umów zleceń w tym przypadku i brak związania obowiązkami służbowymi w zakresie ochrony, a jedynie podejmowanie pracy wynikającej tylko z pierwszej umowy, czyli sprzątania, powoduje, iż jasno można wskazać, że był to jeden stosunek pracy, a drugą umowę można uznać jako obejście przepisów w świetle art. 58 par. 1 K.c., co było zabiegiem polegającym na pozornym zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Dwóch płatników, ten sam pracodawca, czynności wykonywane równolegle w tym samym miejscu i na rzecz tego samego podmiotu.
To wyraźnie wskazuje na praktykę obniżenia kosztów i uniknięcie konieczności odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne od całego wynagrodzenia pracownika. Taka sytuacja powoduje, że w jednym miesiącu pracownik ma naliczane wynagrodzenie z obu umów zleceń, tym samym pochodnych od nich, natomiast co drugi miesiąc brakuje jakichkolwiek naliczeń zarówno wynagrodzenia, jak i składek.
Taki sposób rozliczania pracownika jest wysoce dla niego krzywdzący w odniesieniu do dalszych konsekwencji, czyli braku prawa do zasiłku dla bezrobotnych po zakończeniu trwania umowy zlecenia mimo przepracowania 365 dni i podstawy do naliczania składek na poziomie minimalnego wynagrodzenia. ZUS w pismach odwoławczych wnoszonych przez zainteresowaną przyznał, iż pracodawca faktycznie stosuje obejście prawa w tym zakresie.
Bardzo krzywdzące przepisy prawa, a raczej szukanie furtki w celu uniknięcia opłacania składek ubezpieczenia społecznego w tym przypadku od drugiej umowy zlecenia powodują, że pracownik po zakończeniu trwania umowy pozostaje bez jakichkolwiek środków do życia, nie ma prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych w przypadku, kiedy jedna z tych umów, od której są odprowadzane składki, nie ma poziomu minimalnego wynagrodzenia. W związku z tym kieruję do Pani Minister konkretne pytania z prośbą o poważne zajęcie się tym problemem, który zapewne dotyka wielu pracowników w Polsce. 1.
Posłowie pytają o udział polskich firm (szczególnie MŚP) w zamówieniach publicznych w porównaniu do firm zagranicznych w latach 2020-2025. Wyrażają zaniepokojenie, że polskie firmy często pełnią rolę podwykonawców i pytają, czy rząd planuje zmiany w prawie, aby to zmienić.
Interpelacja dotyczy braku wsparcia dla kierowców korzystających z LPG w rządowym pakiecie osłonowym, mimo że jest to popularne paliwo. Poseł pyta, dlaczego LPG nie zostało uwzględnione i czy rząd planuje wprowadzenie analogicznych mechanizmów wsparcia jak dla benzyny i diesla.
Poseł Robert Warwas wyraża zaniepokojenie nieskutecznością nadzoru nad odprowadzaniem ścieków przemysłowych, o czym świadczą liczne przypadki ujawniane dopiero po interwencjach społecznych. Pyta o statystyki kontroli, stwierdzone naruszenia oraz planowane zmiany mające na celu poprawę systemu nadzoru i zaostrzenie kar.
Interpelacja dotyczy obaw posłów, że planowana reforma Funduszu Kolejowego może uprzywilejować PKP PLK kosztem inwestycji CPK, szczególnie w kontekście finansowania kolei dużych prędkości. Posłowie pytają o kryteria dostępu do środków funduszu i mechanizmy zapewniające transparentność oraz realne finansowanie CPK po reformie.
Posłowie pytają Ministra Infrastruktury o szczegółowe dane dotyczące liczby kilometrów autostrad i dróg ekspresowych oddanych do użytku w latach 2016-2023 oraz 2024-2026, w tym konkretne odcinki i daty. Celem jest ocena tempa realizacji inwestycji drogowych i uzyskanie pełnych, jednolitych i porównywalnych danych.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw ma na celu wzmocnienie roli PIP w zakresie kontroli i egzekwowania prawa pracy. Kluczową zmianą jest przyznanie PIP uprawnienia do stwierdzania istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej, gdy zawarto umowę cywilnoprawną, a charakter wykonywanej pracy odpowiada stosunkowi pracy. Dodatkowo, PIP zyskuje prawo wnoszenia powództw w imieniu obywateli w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz wstępowania do już toczących się postępowań. Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące kontroli zdalnych oraz wymiany informacji z ZUS.
Projekt ustawy ma na celu deregulację i modyfikację ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (eUmowy). Zmiany koncentrują się na rozszerzeniu funkcjonalności Systemu eUmowy, umożliwiając obsługę umów związanych z zatrudnieniem i porozumień, a także udoskonaleniu procesów związanych z zawarciem, zmianą i rozwiązaniem umów. Dodatkowo, projekt wprowadza mechanizmy weryfikacji danych oraz przekazywania informacji między różnymi instytucjami, takimi jak ZUS, CEIDG i Krajowa Administracja Skarbowa, w celu usprawnienia obsługi umów. Celem jest digitalizacja i centralizacja procesów związanych z umowami, ułatwiając ich zarządzanie i kontrolę.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.