Interpelacja w sprawie rzekomych nieprawidłowości w Systemie Losowego Przydziału Spraw (SLPS)

Szanowny Panie Ministrze,

w ubiegłym tygodniu dokonał Pan zmiany rozporządzenia – Regulamin urzędowania sądów powszechnych, wprowadzając w jego § 50 przepis, zgodnie z którym w składach trzyosobowych losowo wyznaczany ma być obowiązkowo tylko jeden sędzia (referent) – a pozostałych dwóch członków składu będzie mógł wyznaczyć bez losowania przewodniczący wydziału.

Przepis ten jest w oczywisty sposób sprzeczny z normą wyższego rzędu, a mianowicie art. 47a ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, który wprowadza obowiązek losowego przydziału spraw wszystkim sędziom – za wyjątkiem sytuacji gdy sprawa podlega przydziałowi sędziemu pełniącemu dyżur.

Odtąd każdy wyrok wydany przez sąd karny wyznaczony z pominięciem losowania będzie można zakwestionować: sytuacja, w której sąd jest nienależycie obsadzony, to bezwzględna przyczyna odwoławcza – nawet prawidłowy wyrok ulega w takiej sytuacji uchyleniu (art. 439 § 1 pkt 2 K.p.k.).

W postępowaniach cywilnych podobnie – sprzeczność składu sądu z przepisami prawa oznacza bezwzględną nieważność postępowania (art. 379 pkt 4 K.p.c.).

Słuszność mają prawnicy, którzy wskazują – jak prof. UJ Andrzej Olaś – że Pańskie rozporządzenie to poważny regres z punktu widzenia gwarancji procesowych (prawo do bezstronnego, niezawisłego sądu wyznaczonego w sposób wolny od zewnętrznych wpływów) , a jego wprowadzenie jedynie pogłębi chaos w wymiarze sprawiedliwości.

Niezależnie od naruszenia przez rozporządzenie normy wyższego rzędu i związanych z tym naruszeniem konsekwencji w dyskusjach toczonych od kilku dni raczył Pan minister wskazywać, iż obecnie obowiązujący SLPS jest systemem niedoskonałym, a w toku jego stosowania miały miejsce nieprawidłowości.

Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o wskazanie:

1. Jakie nieprawidłowości w działaniu SLPS zidentyfikowało Ministerstwo Sprawiedliwości od 13 grudnia 2023 r.?

2. Jakie działania podjęto, aby te nieprawidłowości naprawić?

3. Jakie konsekwencje wyciągnięto wobec osób odpowiedzialnych za te nieprawidłowości?

Z wyrazami szacunku

adw. Paweł Jabłoński Poseł na Sejm RP