Interpelacja w sprawie mogących wprowadzać w błąd konsumentów praktyk producentów napojów
Data wpływu: 2025-10-06
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Edward Siarka pyta Ministerstwo Zdrowia o kroki podjęte w związku z praktykami producentów napojów, które wprowadzają konsumentów w błąd co do ich właściwości zdrowotnych, szczególnie w kontekście stawek VAT i nazewnictwa sugerującego, że są to "wody". Domaga się on interwencji resortu w celu ochrony zdrowia konsumentów i zwalczania nieuczciwej konkurencji.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie mogących wprowadzać w błąd konsumentów praktyk producentów napojów Interpelacja nr 12751 do ministra zdrowia w sprawie mogących wprowadzać w błąd konsumentów praktyk producentów napojów Zgłaszający: Edward Siarka Data wpływu: 06-10-2025 Szanowna Pani Minister, w ostatnich miesiącach Ministerstwo Zdrowia kilkukrotnie informowało parlamentarzystów (m.in. w odpowiedzi na interpelacje) o uwagach zgłaszanych przez resort Ministerstwu Finansów dotyczących sfery opodatkowania produktów żywnościowych podatkiem od towarów i usług.
Wątpliwości w tym zakresie budzi w szczególności kwestia opodatkowania napojów. W obowiązującej aktualnie matrycy stawek podatku VAT z preferencyjnej, 5-procentowej stawki tego podatku korzystają m.in. napoje zawierające co najmniej 20% soków owocowych lub warzywnych. Jednocześnie wody mineralne czy źródlane opodatkowane są stawką podstawową w wysokości 23%. Rozbieżność ta była jeszcze bardziej widoczna w okresie obowiązywania zerowej stawki podatku VAT na żywność. Wówczas napoje z dodatkiem soków korzystały z tego zwolnienia, a wody nadal opodatkowane były podstawową stawką.
Taka polityka fiskalna niestety nie współgra z walorami zdrowotnymi poszczególnych rodzajów napojów. Picie wody zalecane jest powszechnie jako zdrowsze niż korzystanie z zawierających cukier napojów, nawet gdy te nie są dodatkowo dosładzane. Przedmiotowa rozbieżność w opodatkowaniu rodzi także inne praktyczne skutki. Na rynku napojów coraz częściej bowiem pojawiają się sytuacje, w których napoje z dodatkiem soków (i korzystające z preferencyjnego opodatkowania) opatrzone są nazwami sugerującymi konsumentom, że są „wodą”, które są reklamowane przez producentów jako zdrowy wybór.
Bardzo często tego rodzaju produkty kierowane są do najmłodszych konsumentów. W mojej ocenie praktyka taka, stosowana przez niektórych producentów napojów, którzy coraz częściej pozycjonują swoje produkty jako „wody”, mimo, że wodami one nie są, wymaga podjęcia pilnych działań kontrolnych i analitycznych.
Z moich informacji wynika, że sprawa została zgłoszona do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jednakże z uwagi na „zdrowotne” podłoże tego rodzaju praktyk zasadne jest także podjęcie działań przez Ministerstwo Zdrowia i wypracowanie na poziomie rządowym, we współpracy z resortem finansów rozwiązań, które ograniczą podatkowe bodźce sprzyjające tego rodzaju wprowadzaniu konsumentów w błąd.
Sytuacja, która ma aktualnie miejsce na rynku może mieć nie tylko negatywne konsekwencje zdrowotne dla konsumentów (szczególnie najmłodszych), którzy są wprowadzeni w błąd co do właściwości zdrowotnych kupowanych napojów, ale także stanowi przykład nieuczciwej konkurencji względem podmiotów produkujących prawdziwą wodę. W efekcie mniej zdrowe napoje korzystają z niższego opodatkowania (stawka 5% VAT), a jednocześnie w komunikacji marketingowej i reklamowej udają one zdrowsze „wody”, podczas gdy wody te opodatkowane są podstawową stawką podatku VAT (23%). Napoje takie, sprzedawane pod markami kojarzącymi się ze słowem woda (np.
„aqua” czy „Waterrr”) sprzedawane są jako alternatywy dla wód mineralnych. Produkty takie opatrywane są nazwami oraz znakami graficznymi sugerującymi, że są one wodą. Także w sferze reklamy napoje takie przedstawiane są jako produkty np. „wspierające nawadnianie”. Wiele z tych działań marketingowych jest skierowanych stricte do dzieci i ich rodziców. Praktyka ta może szkodzić zdrowiu najmłodszych, budząc u dzieci i ich rodziców fałszywe przeświadczenie o ich właściwościach zdrowotnych. Tym bardziej, że w ramach działań marketingowych producenci takich napojów podkreślają ich walory zdrowotne.
Tymczasem regularne spożywanie takich napojów, nawet w przypadku, w którym nie są dodatkowo dosładzane (poza „dosładzaniem” poprzez samą domieszkę soków) już od najmłodszych lat kształtuje u dzieci nawyk picia słodzonych napojów. Opisane powyżej praktyki polegające na przypisywaniu określonym produktom właściwości, których one nie posiadają czy też na sugerowaniu za pomocą wyglądu, opisu lub prezentacji graficznej, niezgodnego z rzeczywistością składu produktu lub jego tożsamości stanowić mogą naruszenie przepisów.
Poseł pyta, czy MSWiA rozważało współpracę z Ministerstwem Infrastruktury w celu wykorzystania tuneli drogowych i kolejowych do obrony cywilnej oraz czy planuje współpracę z innymi resortami w celu wykorzystania ich zasobów do tego celu. Poseł uważa, że efektywność systemu obrony cywilnej można zwiększyć poprzez koordynację działań na poziomie centralnym.
Poseł Edward Siarka interweniuje w sprawie trudnej sytuacji finansowej gmin uzdrowiskowych, które ponoszą wysokie koszty związane z utrzymaniem statusu uzdrowiska, przy jednoczesnym braku odpowiedniego wsparcia finansowego. Pyta ministra finansów o plany dotyczące zwiększenia dochodów tych gmin, utworzenia funduszu celowego oraz wprowadzenia ulg podatkowych dla przedsiębiorców z sektora turystyki zdrowotnej.
Poseł Edward Siarka wyraża głębokie zaniepokojenie dramatycznym wzrostem zachowań patologicznych w Internecie, szczególnie szkodliwych dla dzieci i młodzieży, oraz pyta ministra cyfryzacji o planowane działania legislacyjne w celu zapobiegania rozpowszechnianiu tego typu treści. Interpelacja podkreśla rolę platform internetowych i gal freak fight w promowaniu negatywnych wzorców i przestępczości zorganizowanej.
Poseł Edward Siarka wyraża obawy dotyczące planowanego debiutu giełdowego PKL SA, argumentując, że spółka ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa państwa i lokalnej społeczności. Pyta, czy ministerstwo rozważyło wpływ debiutu na bezpieczeństwo, środowisko i gospodarkę regionu, oraz alternatywne modele rozwoju, takie jak wykup akcji przez samorządy.
Poseł Edward Siarka wyraża obawy, że sztywny limit chłonności terenów niezabudowanych w znowelizowanej ustawie o planowaniu przestrzennym negatywnie wpłynie na rozwój gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. Pyta, czy ministerstwo uwzględniło te skutki i czy rozważa zniesienie limitu, zwiększając rolę samorządów.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.
Przedmiotem analizy jest Raport o pomocy publicznej w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2024 roku, opracowany przez UOKiK. Raport ten, zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, przedstawia Radzie Ministrów wyniki monitorowania pomocy publicznej w danym roku. Raport zawiera dane dotyczące wartości, form i przeznaczenia pomocy publicznej, z wyłączeniem rolnictwa i 'de minimis', oraz omawia kwestie zgodności wsparcia finansowanego ze środków unijnych z prawem o pomocy publicznej. Ma to na celu zapewnienie przejrzystości i zgodności udzielanego wsparcia z przepisami unijnymi oraz krajowymi.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji Gospodarki i Rozwoju dotyczące rządowego projektu ustawy o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów. Komisja wnosi o uchwalenie przez Sejm projektu ustawy bez poprawek, co sugeruje poparcie dla rządowej propozycji w niezmienionej formie. Celem ustawy jest prawdopodobnie wzmocnienie nadzoru nad bezpieczeństwem produktów dostępnych na rynku, aby chronić konsumentów i zapewnić zgodność z normami bezpieczeństwa. Sprawozdanie to stanowi formalny krok w procesie legislacyjnym, umożliwiając dalsze procedowanie nad projektem ustawy w Sejmie.
Projekt ustawy o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej, w szczególności rozporządzenia 2023/988. Ustawa określa zasady i tryb sprawowania nadzoru nad bezpieczeństwem produktów wprowadzanych do obrotu lub udostępnianych na rynku. Definiuje również obowiązki producentów, importerów, podmiotów gospodarczych i dostawców internetowych platform handlowych w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa produktów. Ustawa ma na celu wzmocnienie ochrony konsumentów poprzez zapewnienie, że produkty dostępne na rynku są bezpieczne i zgodne z przepisami.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, Rzeczniku Finansowym i Funduszu Edukacji Finansowej. Senat proponuje poprawki mające na celu doprecyzowanie sposobu składania reklamacji, uwzględniając umowy między podmiotami a klientami, oraz jednoznaczne określenie formy odpowiedzi na reklamację (elektroniczna lub papierowa) w zależności od formy złożenia reklamacji. Poprawki mają usunąć potencjalne wątpliwości interpretacyjne i zapewnić, że to klient ma większy wpływ na formę odpowiedzi na reklamację. Zmiany te mają na celu usprawnienie procesu reklamacji i ochronę praw konsumentów na rynku finansowym.