Interpelacja w sprawie nadgodzin pracowników cywilnych MON
Data wpływu: 2025-10-16
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta o brak możliwości przenoszenia nadgodzin pracowników cywilnych MON na kolejny okres rozliczeniowy, co prowadzi do utraty prawa do rekompensaty. Interpelacja kwestionuje obecne rozwiązania i domaga się zmian w przepisach, aby umożliwić elastyczne rozliczanie nadgodzin.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie nadgodzin pracowników cywilnych MON Interpelacja nr 12949 do ministra obrony narodowej w sprawie nadgodzin pracowników cywilnych MON Zgłaszający: Józefa Szczurek-Żelazko Data wpływu: 16-10-2025 Szanowny Panie Ministrze, działając na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz.
907), składam interpelację w sprawie braku możliwości przenoszenia nadgodzin pracowników cywilnych MON między okresami rozliczeniowymi, co w praktyce prowadzi do utraty prawa do rekompensaty za pracę ponadnormatywną. Do mojego biura poselskiego zwrócili się pracownicy cywilni MON, którzy wskazują na problem związany z rozliczaniem czasu pracy oraz brakiem możliwości przenoszenia nadgodzin na kolejny okres rozliczeniowy, pomimo że nie ma środków budżetowych na ich wypłatę w danym roku. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r. poz. 825, ze zm.), w szczególności art.
275, określającym normy czasu służby żołnierzy zawodowych, wymiar czasu służby żołnierzy zawodowych jest określony ich zadaniami służbowymi (art. 275 ust. 1 ustawy). Powyższe oznacza, że żołnierze zawodowi wykonują zadania służbowe w takim wymiarze, w jakim jest to niezbędne do realizacji potrzeb służby. Wymiar ten może być dłuższy niż 40 godzin służby w tygodniu, ale z zachowaniem wymogów określonych w art. 275 ust. 2–3 ustawy o obronie Ojczyzny. Szczegółowe zasady określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 października 2023 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2263).
W praktyce jednak wiele jednostek podległych MON nie posiada wystarczających środków finansowych na wypłatę takich należności z uwagi na roczne limity budżetowe wynikające z ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, ze zm.), w szczególności z art. 44 ust. 1 pkt 3, który zobowiązuje jednostki sektora finansów publicznych do gospodarowania środkami zgodnie z planem finansowym, oraz art. 211 ust. 1–2, określającym, że budżet państwa jest rocznym planem finansowym.
W efekcie środki na wypłatę nadgodzin nie mogą być wydatkowane w innym roku niż ten, w którym powstało zobowiązanie, a brak możliwości przenoszenia niewykorzystanego czasu wolnego między okresami rozliczeniowymi powoduje, że pracownicy cywilni MON tracą prawo do należnej rekompensaty. Brak rozwiązań systemowych, umożliwiających przenoszenie nadgodzin lub ich późniejsze rozliczanie, skutkuje demotywacją i narusza zasadę równego traktowania w służbie publicznej. Dla porównania w systemie prawa pracy – zgodnie z art. 151 1 § 1–2 oraz art. 151 2 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2025 r. poz.
277, ze zm.) – pracownikowi przysługuje czas wolny lub wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, a elastyczne rozliczanie nadgodzin w dłuższych okresach rozliczeniowych jest możliwe. Jak wynika z art. 151 2 ustawy z 26.06.1974 r. Kodeks pracy - dalej k.p. - w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca, na pisemny wniosek pracownika, może udzielić mu w tym samym wymiarze czasu wolnego od pracy. Należy jednak pamiętać, że nadgodziny mogą być zrekompensowane czasem wolnym udzielonym zarówno na wniosek pracownika, jak i pracodawcy.
W przypadku gdy inicjatywa ta pochodzi od pracodawcy, zatrudnionemu przysługuje czas wolny do końca okresu rozliczeniowego w wymiarze o połowę wyższym od liczby przepracowanych godzin, a więc w stosunku 1:1,5. Jeśli natomiast z wnioskiem o rekompensatę nadgodzin czasem wolnym wystąpi pracownik, wówczas ma prawo do czasu wolnego w proporcji 1:1. Pracownik może złożyć wniosek o odbiór czasu wolnego za nadgodziny w późniejszym terminie, nawet w następnym okresie rozliczeniowym, co musi być uzgodnione z pracodawcą.
Pracodawca może również sam udzielić czasu wolnego za nadgodziny, ale musi to zrobić do końca okresu rozliczeniowego, w którym nadgodziny wystąpiły, lub wypłacić wynagrodzenie wraz z dodatkami. Przepisy k.p. nie określają terminu, w jakim pracodawca, w razie uwzględnienia wniosku pracownika, powinien udzielić mu czasu wolnego. Najlepiej byłoby, gdyby pracodawca i pracownik uzgodnili termin, w jakim pracownik odbierze czas wolny w zamian za godziny nadliczbowe.
Poseł pyta o plany budowy łącznicy kolejowej w Nowym Sączu w ramach projektu Podłęże-Piekiełko, podkreślając konieczność realizacji zgodnie z istniejącą rezerwą planistyczną. Pyta również o plany dotyczące budowy drugiego toru do Marcinkowic i powody ewentualnej rezygnacji z tej inwestycji.
Posłowie pytają ministra infrastruktury o aktualny status, harmonogram i zakres planowanych prac dotyczących budowy łącznicy kolejowej Muszyna - Krynica-Zdrój. Wyrażają troskę o poprawę dostępności transportowej regionu.
Poseł kwestionuje planowane przez Ministerstwo Zdrowia i NFZ ograniczenia w finansowaniu diagnostyki, które mogą prowadzić do pogorszenia dostępności badań, opóźnionych diagnoz i zapaści diagnostycznej. Pyta o odpowiedzialność, analizy i planowane działania naprawcze w celu zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
Posłanka wyraża zaniepokojenie wpływem rozwoju farm wiatrowych i fotowoltaicznych na bezpieczeństwo lotów cywilnych, szczególnie w kontekście turbulencji i efektu olśnienia. Pyta o analizy, koordynację z PAŻP, wytyczne dla spółek Skarbu Państwa i ewentualne odszkodowania dla lotnisk.
Posłanka wyraża zaniepokojenie masową budową farm wiatrowych na gruntach rolnych wysokiej klasy, szczególnie w województwie opolskim, pytając o opinie ministerstwa na ten temat, koszty rekultywacji i zabezpieczenia finansowe. Domaga się ochrony gruntów rolnych przed trwałym zniszczeniem pod inwestycje OZE.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy ma na celu zmianę przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) oraz innych ustaw związanych z prawem pracy. Najważniejsze zmiany obejmują wprowadzenie administracyjnych kar pieniężnych dla pracodawców naruszających przepisy dotyczące umów o pracę, doprecyzowanie uprawnień PIP w zakresie kontroli i stwierdzania istnienia stosunku pracy, oraz modyfikacje procedur odwoławczych od decyzji PIP. Celem jest zwiększenie skuteczności PIP w walce z nieprawidłowościami w zatrudnieniu oraz ochrona praw pracowniczych, w szczególności w obszarze umów cywilnoprawnych. Ustawa wprowadza kary finansowe zależne od obrotu firmy, co ma stanowić realną sankcję za łamanie prawa pracy.
Projekt ustawy zmienia ustawę o finansach publicznych oraz inne ustawy, wprowadzając poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Poprawki dotyczą m.in. definicji zasobów własnych Unii Europejskiej, zasad realizacji inwestycji o wysokiej wartości kosztorysowej, przenoszenia wydatków majątkowych, upoważnień do zmian limitów zobowiązań oraz terminów przekazywania dochodów budżetowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Celem zmian jest doprecyzowanie i uelastycznienie przepisów dotyczących finansów publicznych w kontekście realizacji inwestycji i współpracy z Unią Europejską. Dodatkowo doprecyzowuje kwestie związane z darowiznami na rzecz JST.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz w niektórych innych ustawach, mające na celu wzmocnienie pozycji Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) w zakresie ustalania istnienia stosunku pracy, zwalczania nadużywania umów cywilnoprawnych oraz poprawy efektywności kontroli. PIP zyskuje nowe uprawnienia, w tym możliwość wytaczania powództw w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy, a także wydawania decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Ustawa wprowadza także nowe procedury dotyczące kontroli, interpretacji indywidualnych oraz wymiany informacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), dążąc do uszczelnienia systemu i zapewnienia lepszej ochrony praw pracowniczych.
Projekt uchwały Komisji Polityki Społecznej i Rodziny proponuje ustanowienie dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy. Celem jest podkreślenie znaczenia i roli służb BHP w zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Poseł Bożena Borys-Szopa została upoważniona do reprezentowania Komisji w pracach nad projektem.